કેન્દ્રીય રોજગાર યોજનામાં છેતરપિંડી બદલ ED એ ૧૦ કરોડની મિલકતો જપ્ત કરી

એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પ્રધાનમંત્રી રોજગાર નિર્માણ કાર્યક્રમ (PMEGP) હેઠળ મંજૂર કરાયેલ લોનમાં થયેલી કથિત છેતરપિંડીના મામલે ₹૧૦.૬૩ કરોડની ૧૧ મિલકતો કામચલાઉ રીતે જપ્ત કરી છે. આ મિલકતોમાં જમીન અને મકાનોનો સમાવેશ થાય છે, જે શ્રીનગર અને બાંડીપોરા જિલ્લાઓમાં આવેલી છે. ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ મિલકતો એવા સપ્લાયર્સ-કમ-બ્રોકર્સ અને બેંક અધિકારીઓના કબજામાં અથવા નિયંત્રણ હેઠળ છે જેઓ સરકારી રોજગાર યોજનાના દુરુપયોગમાં સામેલ હોવાનું મનાય છે.

ED ના શ્રીનગર ઝોનલ ઓફિસે આ મિલકતોને વેચવામાં કે ટ્રાન્સફર કરવામાં ન આવે તે માટે કામચલાઉ જોડાણનો આદેશ બહાર પાડ્યો છે. આ કાર્યવાહી એવા આરોપો બાદ કરવામાં આવી છે કે નકલી દસ્તાવેજો અને ડમી લાભાર્થીઓનો ઉપયોગ કરીને PMEGP લોન મેળવવામાં આવી હતી. આ કૌભાંડમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર બેંકની બે શાખાઓના અધિકારીઓની સંડોવણી હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે.

આ તપાસ સીબીઆઈ એન્ટી-કરપ્શન બ્યુરો દ્વારા શ્રીનગરમાં નોંધાયેલા બે કેસોના આધારે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ કેસોમાં એવો આરોપ છે કે લોન લેનારાઓ, બેંક અધિકારીઓ અને ખાનગી વ્યક્તિઓએ મળીને જમ્મુ અને કાશ્મીર બેંક સાથે છેતરપિંડી કરી હતી અને લોનની રકમનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કર્યો હતો. સીબીઆઈના એસીબીએ જૂન ૨૦૨૬માં આ બાબતે વધુ એક કેસ નોંધ્યો હતો.

તપાસ દરમિયાન, ED એ જમ્મુ અને કાશ્મીર બેંકની સુમ્બલ અને ગામુડ ગડખુદ શાખાઓની તપાસ કરી હતી. તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે PMEGP યોજના સાથે જોડાયેલા ૨૭૦ ટર્મ લોન ખાતા અને ૨૭૦ વર્કિંગ કેપિટલ ખાતા બિન-કાર્યક્ષમ અસ્કયામતો (NPA) માં ફેરવાઈ ગયા હતા. આ ખાતાઓમાં કુલ બાકી રકમ અંદાજે ₹૩૨ કરોડ જેટલી હતી.

એજન્સીની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે ડમી લાભાર્થીઓના ઓળખના દસ્તાવેજો અને અન્ય વિગતોનો ઉપયોગ કરીને તેમના નામે લોન મંજૂર કરવામાં આવી હતી. લોન મેળવવા માટે એવી કંપનીઓ અને પેઢીઓના નકલી ઇન્વોઇસ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા જે વાસ્તવમાં અસ્તિત્વમાં જ નહોતી. એજન્સીએ આક્ષેપ કર્યો છે કે ખાનગી વ્યક્તિઓ જે સપ્લાયર્સ-કમ-બ્રોકર્સ તરીકે કામ કરતા હતા, તેઓએ આ દસ્તાવેજોની વ્યવસ્થા કરી હતી અને લોન મંજૂરી માટે બેંક અધિકારીઓ સાથે મળીને કામ કર્યું હતું.

ED એ હિલાલ અહમદ વાની અને અન્ય લોકોને આ છેતરપિંડીના મુખ્ય ખેલાડીઓ તરીકે ઓળખાવ્યા છે. તેઓએ લાભાર્થીઓને PMEGP લોન માટે અરજી કરવા માટે સમજાવ્યા હતા અને ભંડોળ મેળવવા માટે તેમના KYC દસ્તાવેજો અને અન્ય કાગળોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, સપ્લાયર્સ-કમ-બ્રોકર્સ અથવા તેમના પરિવારના સભ્યોની નોંધાયેલી પેઢીઓના નામે નકલી ઇન્વોઇસ બનાવવામાં આવ્યા હતા, ભલે તે પેઢીઓ અસ્તિત્વમાં નહોતી.

છેતરપિંડી દ્વારા મેળવેલા નાણાંનો ઉપયોગ વિવિધ બેંક ખાતાઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. ED એ જણાવ્યું કે આ ભંડોળનો અમુક ભાગ આરોપીઓ અથવા તેમના પરિવારના સભ્યોના નામે મિલકતો બનાવવા અથવા સમારકામ કરવા માટે વપરાયો હતો, જ્યારે બાકીની રકમ અંગત ઉપયોગ માટે વાપરી નાખવામાં આવી હતી. એજન્સીએ અત્યાર સુધીમાં ગુનાની કમાણી તરીકે ₹૧૧.૩૭ કરોડના નાણાં શોધી કાઢ્યા છે અને જણાવ્યું છે કે મોટાભાગના નાણાં અન્ય જગ્યાએ ફેરવી દેવામાં આવ્યા હતા અને આરોપીઓ ભંડોળ છુપાવવામાં સામેલ હતા.

પ્રધાનમંત્રી રોજગાર નિર્માણ કાર્યક્રમ (PMEGP) એ ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી એક યોજના હતી જેનો હેતુ ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં સૂક્ષ્મ એકમોની સ્થાપના દ્વારા રોજગારીની તકો ઊભી કરવાનો હતો.