સ્વચ્છ સર્વેક્ષણમાં ઇન્દોરનું શાસન પૂરું કરીને નવી મુંબઈ બન્યું દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર

News18 ના અહેવાલ મુજબ, મહારાષ્ટ્રની આયોજનબદ્ધ ઉપનગરીય નગરી નવી મુંબઈએ દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેરનો ખિતાબ હાંસલ કરીને ઇન્દોરના આઠ વર્ષના વર્ચસ્વનો અંત આણ્યો છે. નવી મુંબઈએ ‘સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26’ અંતર્ગત ‘સુપર ક્લીન સિટી’ શ્રેણીમાં દેશભરમાં પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ સાથે સુરતે બીજું સ્થાન મેળવ્યું છે અને વિજયાવાડા ત્રીજા ક્રમે રહ્યું છે, જ્યારે ઇન્દોરને ‘મેન્ટર સિટી’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે જે દેશભરના 4,700 થી વધુ નાગરિક એકમોમાં કચરાના સંચાલનની પ્રગતિ દર્શાવે છે. નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા એક ભવ્ય સમારોહમાં દેશના મહામહિમ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના હસ્તે આ પુરસ્કારો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. આ વર્ષના મૂલ્યાંકનમાં 4,700 થી વધુ શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓએ ભાગ લીધો હતો, જે દેશની સૌથી મોટી સ્વચ્છતા મૂલ્યાંકન સ્પર્ધાઓ પૈકીની એક છે. મુંબઈ સામે થાણે ખાડી પર વસેલા આ આયોજનબદ્ધ ઉપનગરે આ સિદ્ધિ મેળવીને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાનું નામ રોશન કર્યું છે.

આ પુરસ્કાર વિતરણ સમારોહમાં મહારાષ્ટ્રના અન્ય શહેરોએ પણ ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કર્યું છે. સાંગલી જિલ્લાના વિતા શહેરે 20,000 થી 50,000 ની વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. આ ઉપરાંત, સાતારા જિલ્લાના પંચગણીએ 20,000 થી ઓછી વસ્તી ધરાવતા શહેરોની શ્રેણીમાં બીજું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે. રત્નાગિરીને ‘સ્વચ્છ કોસ્ટલ ટાઉન’ શ્રેણીમાં ત્રીજું સ્થાન મળ્યું છે અને પિંપરી-ચિંચવડને મહારાષ્ટ્રના રાજ્યના પ્રથમ સ્વચ્છ શહેર તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે. આ વિજયથી મહારાષ્ટ્રના તમામ પાંચ શહેરો, તેમના સમર્પિત સ્વચ્છતા યોદ્ધાઓ, અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ અને વિવિધ વિભાગોના સહિયારા પ્રયાસોનું સન્માન થયું છે.

આ સિદ્ધિ પાછળ વર્ષોની મહેનત અને રોજિંદા કાર્યો જોડાયેલા છે. રહેવાસીઓ માટે આ પુરસ્કાર કચરો એકત્ર કરવા અને નિકાલ કરવાથી લઈને જાહેર સ્વચ્છતા જાળવવા અને પડોશ તેમજ સાર્વજનિક જગ્યાઓને સ્વચ્છ રાખવા માટેના રોજિંદા કાર્યોની પહોંચ અને માન્યતા છે. આ રાષ્ટ્રીય સ્તરની ઓળખથી શહેરની સેનિટેશન અને સ્વચ્છતા કામગીરી હવે સીધી રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે. નવી મુંબઈની આ સફળતા ટાપુ શહેર પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે વિકસાવવામાં આવેલા વૈકલ્પિક શહેરી કેન્દ્ર તરીકે તેના આયોજનબદ્ધ વિકાસની સાક્ષી પૂરે છે.

મુંબઈ સામે થાણે ખાડી પાર આવેલું આ આયોજનબદ્ધ ઉપનગર વાશી, નેરુલ, બેલાપુર, ખારઘર અને ઐરોલી જેવા અનેક નિયોજિત નોડ્સમાં વહેંચાયેલું છે. તેનું આયોજનબદ્ધ લેઆઉટ, ઉત્તમ રોડ નેટવર્ક અને પડોશ સ્તરનું નાગરિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આ તાજેતરની રાષ્ટ્રીય માન્યતા પાછળનો મુખ્ય પાયો પૂરો પાડે છે. આ વર્ષના સર્વેક્ષણમાં નદી કિનારાઓ, દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો અને હિમાલયી પ્રદેશો સહિત વિવિધ શ્રેણીઓમાં સ્વચ્છતાના પ્રયાસો માટે શહેરોને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા, જે દર્શાવે છે કે દેશભરમાં સ્વચ્છતા પ્રત્યે જાગૃતિ અને સ્પર્ધા વધી રહી છે. ઇન્દોરે અગાઉ સતત આઠ વર્ષ સુધી આ રેન્કિંગમાં પ્રથમ સ્થાન જાળવી રાખ્યું હતું, પરંતુ આ વખતે નવી મુંબઈએ બાજી મારીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે.