ડીપીડીપી એક્ટના અમલીકરણથી ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સના ગ્રાહકોમાં વધારો થવાની શક્યતા

ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન (DPDP) એક્ટના અમલીકરણની સમયમર્યાદા નજીક આવી રહી છે, જેના કારણે ભારતના ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ તેમના ગ્રાહકોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની આશા રાખી રહ્યા છે. બિઝનેસલાઇનના અહેવાલ મુજબ, ડેટા પ્રોટેક્શનના નિયમોના કારણે હવે સોવરિન ક્લાઉડની માંગમાં તેજી જોવા મળી રહી છે.

આ કાયદાના અમલીકરણની મુખ્ય સમયમર્યાદા મે ૨૦૨૭ નક્કી કરવામાં આવી છે. જોકે, આ પ્રક્રિયાનો પ્રથમ તબક્કો, જે સંમતિ વ્યવસ્થાપન (consent management) સાથે જોડાયેલો છે, તે નવેમ્બરના બીજા અઠવાડિયામાં શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. પ્રોટિવિટી મેમ્બર ફર્મ ફોર ઇન્ડિયાના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વૈભવ કૌલે જણાવ્યું હતું કે, સમગ્ર પ્રક્રિયામાં હજુ પણ ઘણા નિયમનકારી અંતરાલ (regulatory gaps) છે જેનું નિવારણ કરવાનું બાકી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતીય કંપનીઓએ યોગ્ય ગવર્નન્સ, ટેકનોલોજી અને જવાબદારીના પગલાં લેવા જરૂરી છે, જેથી નિયમોના ઉલ્લંઘનથી બચી શકાય. જો આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય, તો દંડની રકમ ₹૨૫૦ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે.

આ કડક દંડની જોગવાઈઓને કારણે, ઘણા ક્લાઉડ પ્રોવાઇડર્સ એવી અપેક્ષા રાખે છે કે કંપનીઓ હવે વિદેશી નિયંત્રિત પ્લેટફોર્મ્સ પર આધારિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મોડલ છોડીને ભારતીય નિયંત્રિત સોવરિન ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ્સ તરફ વળશે.

ESDS સોફ્ટવેર સોલ્યુશન્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને સહ-સ્થાપક પિયુષ સોમણીએ તેમના તાજેતરના અર્નિંગ્સ કોલ દરમિયાન ક્લાઉડની માંગમાં ઉછાળો આવવાની આગાહી કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, "અમે ખૂબ આશાવાદી છીએ કે આવતા વર્ષે જ્યારે DPDP અમલમાં આવશે, ત્યારે એક એવી અસ્તવ્યસ્ત સ્થિતિ સર્જાશે જેમાં લોકો વિદેશી ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ છોડીને ESDS માં આવવા માંગશે. તેનાથી એવી માંગ ઊભી થશે જેની અમે અપેક્ષા રાખી રહ્યા છીએ. અમે આ તક ઝડપવા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છીએ."

તે જ રીતે, યોટ્ટા ડેટા સર્વિસીસના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO સુનિલ ગુપ્તાએ પણ આ કાયદાની અસર અંગે વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અનુપાલન (compliance) ની અસર માત્ર ગ્રાહકની સંમતિ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ વ્યક્તિગત ડેટાના સંગ્રહ, પ્રોસેસિંગ, પ્રોટેક્શન, ડિલીટ કરવાની પ્રક્રિયા અને તેમાં સામેલ થર્ડ-પાર્ટી સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ પર વધુ નિયંત્રણ રાખવા સુધી વિસ્તરશે.

સુનિલ ગુપ્તાના મતે, જે ક્ષેત્રોમાં વ્યક્તિગત ડેટાનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે છે ત્યાં સૌથી મોટી અસર જોવા મળશે. ખાસ કરીને બેંકિંગ, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ, ઇન્સ્યોરન્સ, હેલ્થકેર, સરકારી વિભાગો, ઈ-કોમર્સ, ટેલિકોમ અને મોટા ગ્રાહક-કેન્દ્રિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર તેની અસર થશે. તેઓ માને છે કે આના કારણે સુરક્ષિત ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડેટા પ્રોટેક્શન, સાયબર સિક્યુરિટી, બેકઅપ, ડિઝાસ્ટર રિકવરી અને મેનેજ્ડ સર્વિસીસ પાછળ કંપનીઓના ખર્ચમાં વધારો થશે.

ગુપ્તાએ વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ડેટા પ્રોટેક્શન ફ્રેમવર્ક વિદેશી ક્લાઉડ પ્રોવાઇડર્સ પર પ્રતિબંધ નથી લગાવતું, પરંતુ તે વ્યક્તિગત ડેટાના રક્ષણ માટે સંસ્થાકીય જવાબદારી વધારે છે. તેમણે ડેટા રેસીડેન્સી અને ડેટા સોવરિનિટી વચ્ચેનો મહત્વનો તફાવત સમજાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે માત્ર ભારતીય ડેટા સેન્ટરમાં ડેટા સ્ટોર કરવો એનો અર્થ એ નથી કે અંતર્ગત ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, એડમિનિસ્ટ્રેટિવ એક્સેસ, એન્ક્રિપ્શન કી અથવા ઓપરેશનલ કંટ્રોલ સંપૂર્ણપણે ભારતીય અધિકારક્ષેત્રમાં છે. જોકે, તેઓ એવી અપેક્ષા નથી રાખતા કે તમામ એન્ટરપ્રાઇઝો તેમના સંપૂર્ણ IT ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ગ્લોબલ હાઇપર્સકેલર્સ પાસેથી હટાવી લેશે.