ભારતને ૨૦૨૭ની હજ યાત્રા માટે ૧.૭૫ લાખથી વધુ ક્વોટા મળ્યો

ભારત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે ૨૦૨૭ની વાર્ષિક હજ યાત્રા માટેના દ્વિપક્ષીય કરાર પર સોમવારે સહી કરવામાં આવી છે. જેડ્ડા સ્થિત ભારતીય કોન્સ્યુલેટના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર હેઠળ ૧,૭૫,૦૨૫ ભારતીયોને વાર્ષિક પવિત્ર યાત્રા કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

કેન્દ્રીય લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુ હાલમાં સત્તાવાર મુલાકાતે સાઉદી અરેબિયાના પ્રવાસે છે. તેમણે જેડ્ડામાં સાઉદી હજ અને ઉમરા મંત્રી તૌફિક બિન ફૌઝાન અલ રબિયા સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક યોજી હતી, ત્યારબાદ આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. કોન્સ્યુલેટના નિવેદન મુજબ, મંત્રીઓએ હજ-૨૦૨૭ માટે ચાલી રહેલી તૈયારીઓની સમીક્ષા કરી હતી અને દ્વિપક્ષીય સંકલન તેમજ લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટને મજબૂત કરવાના પગલાં પર ચર્ચા કરી હતી. ભારતીય હજયાત્રીઓ માટે સુરક્ષિત, સરળ અને આરામદાયક યાત્રા સુનિશ્ચિત કરવા માટે બંને પક્ષોએ તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

કિરેન રિજિજુ સાથે જોઈન્ટ સેક્રેટરી (હજ) મોહમ્મદ અફઝલ પણ આ પ્રવાસે સાથે હતા. રિજિજુ ૬ નવેમ્બરથી ૯ નવેમ્બર દરમિયાન સાઉદી અરેબિયાના પ્રવાસે છે. તેમણે સોમવારે જેડ્ડામાં છઠ્ઠી હજ કોન્ફરન્સ અને પ્રદર્શનના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં હાજરી આપી હતી અને અલ રબિયા દ્વારા અધ્યક્ષતા કરાયેલ મંત્રીમંડળ કોન્ફરન્સમાં પણ ભાગ લીધો હતો. તેમણે યાત્રિકોના કલ્યાણ માટે સાઉદી નેતૃત્વની સતત પ્રતિબદ્ધતા બદલ ભારતની પ્રશંસા કરી હતી અને ૨૦૨૭ની હજ માટે ગાઢ દ્વિપક્ષીય સહકાર માટે નવી દિલ્હીની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.

રિજિજુએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે આ મુલાકાતનો ઉદ્દેશ્ય ભારત-સાઉદી અરેબિયા ભાગીદારીને મજબૂત કરવાનો અને યાત્રિકોના કલ્યાણ તેમજ હજ-૨૦૨૭ના સફળ સંચાલન માટેની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા છે. આ દરમિયાન તેમણે મક્કા પ્રદેશના ડેપ્યુટી ગવર્નર પ્રિન્સ સૌદ બિન મિશાલ બિન અબ્દુલઅઝીઝ અલ સૌદ સાથે મુલાકાત પણ કરી હતી. તેમણે જેડ્ડામાં ઇન્ડિયા હાઉસ ખાતે નૂર-એ-દિવાળી ઉજવણીમાં પણ ભાગ લીધો હતો, જ્યાં તેમણે સાઉદી મિત્રો અને પશ્ચિમ સાઉદી અરેબિયામાં રહેતા ભારતીય સમુદાયના સભ્યો સાથે વાતચીત કરી હતી.

મંત્રીએ ભારતીય કોન્સ્યુલેટ, લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલય અને હજ સમિતિ ઓફ ઇન્ડિયાના અધિકારીઓ સાથે સમીક્ષા બેઠક પણ કરી હતી. લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલયના આંકડા મુજબ, ભારતનો હજ ક્વોટા વર્ષોથી વધતો રહ્યો છે, જે ૨૦૧૪માં ૧,૩૬,૦૨૦ હતો અને ૨૦૨૫ માટે ૧,૭૫,૦૨૫ થયો છે. આ વર્ષે અને આવતા વર્ષે ક્વોટા યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે.

હજ એ મક્કા શહેરની વાર્ષિક ઇસ્લામિક યાત્રા છે, જે શારીરિક અને આર્થિક રીતે સક્ષમ તમામ પુખ્ત મુસ્લિમો માટે જીવનમાં એકવાર ફરજિયાત છે. સાઉદી અરેબિયા પવિત્ર સ્થળો પર મર્યાદિત જગ્યા અને સુવિધાઓને કારણે પવિત્ર સ્થળોની મુલાકાત લેતા યાત્રિકોની સંખ્યાનું નિયમન કરવા માટે દર વર્ષે દેશો માટે હજ ક્વોટા નક્કી કરે છે. આ ક્વોટા સામાન્ય રીતે દરેક દેશની મુસ્લિમ વસ્તીના આધારે ફાળવવામાં આવે છે.

હજ એ ઇસ્લામિક કેલેન્ડરના બારમા મહિના દરમિયાન યોજાય છે અને તેમાં પાંચ થી છ દિવસ સુધી ચાલતી ફરજિયાત વિધિઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થાય છે.