જીવન ઇનિશિએટિવનું 'પાણી અભિયાન': આસામના ૩૦૦૦ પૂરગ્રસ્તો આવરી લેવાયા

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, આસામની એક સંસ્થાએ પાણી સંબંધિત મુશ્કેલીઓ માટે ચરાઇદેવ જિલ્લાના ૭ પૂરગ્રસ્ત ગામોનો કાર્યભાર સંભાળ્યો છે, જેણે તેના 'પાણી અભિયાન' હેઠળ લગભગ ૩૦૦૦ ગ્રામવાસીઓને આવરી લીધા છે. જ્યારે જુલાઈમાં પૂરથી પૂર્વી આસામના અનેક જિલ્લાઓ પ્રભાવિત થયા ત્યારે ચરાઇદેવ અને શિવસાગર સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાંથી બે હતા. ૧ ઓગસ્ટ સુધીમાં મૃત્યુ પામેલા ૮૨ લોકોમાંથી મોટાભાગના આ બે જિલ્લાના હતા.

સ્વયંસેવકો દ્વારા સંચાલિત જૂથ 'જીવન ઇનિશિએટિવ' દ્વારા વ્યક્તિગત દાતાઓની આર્થિક સહાયથી ચાલા-ગરમુર બસ્તી, હાલમાસપરા અને બાંહબારી ગામોના દરેક પરિવારને ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલું વોટર ટ્રીટમેન્ટ ડિવાઇસ પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું. અન્ય ૪ ગામો—ખાના ગ્રાન્ટ, ના-ગાંવ, ગાજીબિલ અને ગુલતુપ-બરાહી ગ્રાન્ટ—આઈડીબીઆઈ બેંકના કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટી પ્રોગ્રામ હેઠળ સહયોગથી આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.

જીવન ઇનિશિએટિવના મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી સુરેશ રંજન ગોદુકાએ જણાવ્યું હતું કે સ્વયંસેવકો ઉપકરણોના ૫ વર્ષના વોરંટી સમયગાળા દરમિયાન અને તેનાથી આગળ પણ હસ્તક્ષેપના પ્રભાવનું નિરીક્ષણ કરશે, ગામોમાં મુખ્ય સૂચકોને ટ્રેક કરશે અને વધુ સામુદાયિક પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરશે. તેમણે કહ્યું કે જીવન ઇનિશિએટિવે અગાઉ ગોલપારા અને મોરીગાંવ જિલ્લાના પૂરગ્રસ્ત ગામોમાં પણ આવા જ કાર્યક્રમો હાથ ધર્યા હતા.

શ્રી ગોદુકાએ જણાવ્યું હતું કે જેમ જેમ પૂરના પાણી ઓસર્યા, તેમ તેમ ચરાઇદેવના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બીજી માનવતાવાદી કટોકટી સર્જાઈ હતી, જે શુદ્ધ પીવાનાં પાણીની અભાવની હતી. બોટલનું પાણી તાત્કાલિક રાહત આપે છે, પરંતુ તે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ વધે છે અને લાંબા ગાળે તે પરવડે તેમ નથી. ડૂબી ગયેલી ટ્યુબવેલ, ભૂગર્ભ જળ અને અન્ય પરંપરાગત પાણીના સ્રોતો ટાઈફોડ, કોલેરા, ઝાડા અને હેપેટાઇટિસ જેવા પાણીથી ફેલાતા રોગો ફેલાવે છે. પરિણામે, જીવ અને સ્વાસ્થ્યના નુકસાનની સાથે ગ્રામવાસીઓ આર્થિક રીતે પણ કથળી ગયા છે. તેથી, પીવાનાં પાણીમાં સ્વાવલંબી બનવું ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ-ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ મિનરલ્સ એન્ડ મટિરિયલ્સ ટેક્નોલોજીએ પૂરગ્રસ્ત ગ્રામવાસીઓ માટે આ વોટર-ટ્રીટમેન્ટ કે ફિલ્ટરેશન યુનિટ્સ વિકસાવ્યા હતા. આ યુનિટ્સ પૂરમાં સામાન્ય રીતે જોવા મળતા ઉચ્ચ ગંદકીવાળા પાણી માટે એન્જિનિયર કરવામાં આવ્યા હતા. જીવન ઇનિશિએટિવના એક સ્વયંસેવકે જણાવ્યું હતું કે આ યુનિટ્સ ગુરુત્વાકર્ષણ આધારિત છે અને તેને વીજળીની જરૂર નથી, અને તે નદીઓ, તળાવો અને કૂવા જેવા સ્ત્રોતોમાંથી કુદરતી પાણી શુદ્ધ કરી શકે છે. તે પીવા અને રાંધવાની પાણીની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે.

ટેરાફિલ ટેકનોલોજી પર નિર્મિત આ યુનિટ્સ બેક્ટેરિયા, ગંદકી અને આયર્ન દૂર કરે છે, તટસ્થ પીએચ જાળવી રાખે છે અને આવશ્યક ખનિજોને સુરક્ષિત રાખે છે. ફૂડ-ગ્રેડ પોલીપ્રોપીલિનથી બનેલા આ યુનિટ્સને માત્ર સામાન્ય સફાઈની જરૂર પડે છે અને વાર્ષિક જાળવણી કરારની જરૂર હોતી નથી. વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ અને સેન્ટ્રલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ પેટ્રોકેમિકલ્સ એન્જિનિયરિંગ એન્ડ ટેક્નોલોજી દ્વારા આ યુનિટ્સનું પરીક્ષણ અને પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યું છે.

શ્રી ગોદુકાએ જણાવ્યું હતું કે ઘણા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં દૈનિક ફિલ્ટરેશન એ પરંપરાગત પ્રથા ન હોવાથી, આ અભિયાન કાયમી ઘરવપરાશના હાર્ડવેરને વર્તણૂક બદલવાના ઘટક સાથે જોડે છે. અમારા સ્વયંસેવક સંયોજકોની એક ટીમે ગામોની મુલાકાત લીધી અને દરેક પરિવારના એક સભ્યને આ ઉપકરણો સોંપ્યા, તેમના સંચાલન અને જાળવણી પ્રક્રિયાઓ વિશે સમજાવ્યું અને પાણી, સ્વચ્છતા અને સ્વસ્થ જીવન વિશે વાત કરી.