તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી વિજયે પીએમ મોદીને મેકેદાતુ પ્રોજેક્ટની મંજૂરી રોકવા વિનંતી કરી

તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી સી. જોસેફ વિજયે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને એક પત્ર લખીને કર્ણાટક સરકારના પ્રસ્તાવિત મેકેદાતુ ડેમ પ્રોજેક્ટ માટે કોઈ પણ પ્રકારની વૈધાનિક અથવા વહીવટી મંજૂરી ન આપવા વિનંતી કરી છે. મુખ્યમંત્રી વિજયે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સહ-બેસિન રાજ્યોની સંમતિ વિના આ પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવો જોઈએ નહીં. તેમણે તમિલનાડુના કાવેરી બેસિનમાં પાણીની સતત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

મુખ્યમંત્રી વિજયે તેમના પત્રમાં કેન્દ્ર સરકારના અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી કથિત સાઇટ નિરીક્ષણ પ્રક્રિયા અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે કેન્દ્રીય ટીમો દ્વારા કરવામાં આવેલી આ મુલાકાતોથી તમિલનાડુના ખેડૂતોમાં ભારે ભીતિ અને અજંપો ફેલાયો છે. ખાસ કરીને કાવેરી ડેલ્ટાના ખેડૂતો, જેઓ હાલમાં ૨૦૨૬-૨૭ના પાણીની અછતવાળા વર્ષમાં પહેલેથી જ સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, તેમની ચિંતા વધી ગઈ છે. મુખ્યમંત્રીના જણાવ્યા મુજબ, કર્ણાટક દ્વારા તમિલનાડુના યોગ્ય હિસ્સાની ખાતરી કરવામાં ન આવતા, પ્રો-રાટા ધોરણે પણ પાણી ન મળવાને કારણે ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં છે અને આવા સમયે કેન્દ્રીય અધિકારીઓની મુલાકાતને પ્રોજેક્ટ તરફના છૂપા સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

પત્રમાં મેકેદાતુ રિઝર્વોયરની ક્ષમતા અને તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રી વિજયે જણાવ્યું કે કર્ણાટક સરકાર કાવેરી નદી પર ૬૭.૧૬ TMC ની વિશાળ ક્ષમતા ધરાવતું રિઝર્વોયર બનાવવા માંગે છે, જે કર્ણાટક અને તમિલનાડુની આંતરરાજ્ય સરહદની બરાબર ઉપરના ભાગમાં (upstream) આવેલું છે. જો આ પ્રોજેક્ટ અમલમાં આવે છે, તો તે માત્ર તમિલનાડુ તરફ વહેતા પાણીના પ્રવાહને જ નહીં રોકે, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ તમિલનાડુના કાવેરી બેસિનના રહેવાસીઓને મળતા માસિક પાણીના પુરવઠા પર પણ પ્રતિકૂળ અસર કરશે.

મુખ્યમંત્રીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી જલ શક્તિ મંત્રાલય (MoJS) અને પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે મેકેદાતુ પ્રોજેક્ટના ડીપીઆર (DPR - Detailed Project Report) ની મંજૂરી માટે વારંવાર બેઠકો કરી રહ્યા છે. આ તમામ પ્રક્રિયાઓ તમિલનાડુની સંમતિ વિના કરવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે રાજ્યના ખેડૂતો સતત ચિંતામાં છે. ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ પત્રમાં જલ શક્તિ મંત્રાલય અને પર્યાવરણ મંત્રાલયને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે નીચલા પ્રવાહના (lower riparian) રાજ્યોની મંજૂરી વિના કોઈપણ ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન અટકાવવામાં આવે.

મુખ્યમંત્રી વિજયે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે નીચલા પ્રવાહના રાજ્યોના અધિકારો, ખાસ કરીને પાણીના જથ્થા અને માસિક રિલીઝની નિયમિત પદ્ધતિનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવું અત્યંત મહત્વનું છે. તેથી, કર્ણાટક દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવેલ મેકેદાતુ પ્રોજેક્ટના ડીપીઆર પર વિચારણા કરવી અથવા કેન્દ્રીય એજન્સીઓ દ્વારા એકપક્ષીય ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન કે સાઇટ નિરીક્ષણ કરવું આ તબક્કે અત્યંત અયોગ્ય છે. તેમણે વડાપ્રધાનને વિનંતી કરી કે તાજેતરની સાઇટ મુલાકાતો સાથે જોડાયેલી કોઈપણ વહીવટી કાર્યવાહી તાત્કાલિક અસરથી રોકવામાં આવે.

આ મુદ્દે તમિલનાડુ સરકારની અગાઉની કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કરતા મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું કે તેમણે ૨૮ જુલાઈના રોજ પણ વડાપ્રધાનને પત્ર લખીને વિનંતી કરી હતી કે મેકેદાતુ પ્રોજેક્ટને ત્યાં સુધી કોઈ મંજૂરી ન આપવામાં આવે જ્યાં સુધી તે કાવેરી વોટર ડિસ્પ્યુટ્સ ટ્રિબ્યુનલ (CWDT) ના અંતિમ એવોર્ડ અને સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા સાથે સુસંગત હોવાનું સાબિત ન થાય. આ ઉપરાંત, ૧૯ જૂનના રોજ તમિલનાડુ વિધાનસભાએ સર્વસંમતિથી એક ઠરાવ પસાર કરીને મેકેદાતુ પ્રોજેક્ટ સામે પોતાની માંગણીઓ પુનરોચ્ચાર કર્યા હતા.

વધુમાં, તમિલનાડુ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક રિટ પિટિશન પણ દાખલ કરી છે. આ પિટિશનમાં જલ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા ડિસેમ્બર ૨૦૨૫માં સિંચાઈ અને બહુહેતુક પ્રોજેક્ટ પ્રસ્તાવના ડીપીઆર તૈયાર કરવા માટે કાવેરી બેસિન માટે ખાસ બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકાને પાછી ખેંચવાની માંગ કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રી વિજયે યાદ અપાવ્યું કે ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૭માં ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા કાવેરી બેસિનને 'ડેફિસિટ' (પાણીની અછત ધરાવતું) જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, તેથી આવી માર્ગદર્શિકા યોગ્ય નથી. આ મામલો હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટની અસર માત્ર તમિલનાડુના છ જિલ્લાઓના ડેલટા ખેડૂતો પર જ નહીં, જેઓ ડાંગરની ખેતી માટે કાવેરીના પાણી પર નિર્ભર છે, પરંતુ પુડુચેરી અને કેરળ પર પણ પડશે, કારણ કે તેઓ પણ કાવેરી નદીના પ્રવાહ પર આધાર રાખે છે. મુખ્યમંત્રી વિજયે વડાપ્રધાન મોદીને વિનંતી કરી છે કે કર્ણાટક સરકારને સહ-બેસિન રાજ્યોની સંમતિ વિના આ પ્રોજેક્ટમાં આગળ ન વધવા માટે સલાહ આપવામાં આવે.

આ સમગ્ર વિવાદ કાવેરી નદીના પાણીની વહેંચણી અને તેના પર ડેમ બાંધવાની યોજનાઓને લઈને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલી આવતા સંઘર્ષનો ભાગ છે.