CAT ૨૦૨૬ની પરીક્ષામાં ઉમેદવારોની ઓળખ માટે AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થશે

કોમન એડમિશન ટેસ્ટ (CAT) ૨૦૨૬માં ઉમેદવારોની ઓળખની ચકાસણી કરવા માટે પ્રથમ વખત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આધારિત ફેસિયલ રેકગ્નિશન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, તેમ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ IIM ઇન્દોરના ડાયરેક્ટર હિમાંશુ રાયએ બુધવારે જણાવ્યું હતું. આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ પ્રાયોગિક ધોરણે કરવામાં આવશે અને તે હાલની ભૌતિક ચકાસણી પ્રક્રિયાની સાથે વધારાના ચેક તરીકે કામ કરશે.

હિમાંશુ રાયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નવી સિસ્ટમ હાલની પ્રક્રિયાનું સ્થાન લેશે નહીં. પરીક્ષા અધિકારીઓ દ્વારા એડમિટ કાર્ડના આધારે કરવામાં આવતી ભૌતિક ચકાસણી ચાલુ રહેશે. જો આ ટેકનોલોજી ઉમેદવારનો ચહેરો ઓળખવામાં નિષ્ફળ જાય તો પણ ઉમેદવારોને પરીક્ષા કેન્દ્રમાં પ્રવેશ denied કરવામાં આવશે નહીં. રાયના જણાવ્યા અનુસાર, ભૌતિક ચકાસણી તો થશે જ જેમાં એડમિટ કાર્ડ સાથે ચહેરો મેળવવામાં આવશે, પરંતુ AI આધારિત ફેસિયલ રેકગ્નિશન ટેકનોલોજી કેટલી સચોટ છે અને ભવિષ્ય માટે તેમાં વધુ સુધારાની જરૂર છે કે કેમ તે જાણવા માટે આ પરીક્ષણ કરવામાં આવશે.

CAT ૨૦૨૬નું આયોજન IIM ઇન્દોર દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે ૨૯ નવેમ્બરના રોજ ત્રણ સત્રમાં લેવામાં આવશે. આ પરીક્ષા આશરે ૧૭૦ શહેરોમાં ૩૫૦ થી વધુ પરીક્ષા કેન્દ્રો પર યોજાશે. આ પરીક્ષાના પરિણામો જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ના પ્રથમ સપ્તાહમાં જાહેર થવાની શક્યતા છે, જેના આધારે ૨૨ IIM અને અન્ય બિઝનેસ સ્કૂલોમાં MBA અને અન્ય મેનેજમેન્ટ કોર્સ માટે પ્રવેશ આપવામાં આવશે. આ વર્ષે CAT ૨૦૨૬ માટે ૨,૮૯,૯૬૧ રજિસ્ટ્રેશન મળ્યા છે, જે ગયા વર્ષના આશરે ૨,૯૫,૦૦૦ રજિસ્ટ્રેશન કરતા સહેજ ઓછા છે.

આ ટેકનોલોજી લાવવા પાછળનું કારણ સમજાવતા રાયે જણાવ્યું હતું કે ફેસિયલ રેકગ્નિશન હવે સંસ્થાઓની હાજરી પદ્ધતિઓમાં એક પ્રમાણભૂત વિશેષતા બની ગઈ છે અને કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન ઓનલાઇન પરીક્ષાઓમાં પણ તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ઉમેર્યું કે ટેકનોલોજીના આગમન સાથે આપણે બાયોમેટ્રિક્સ તરફ આગળ વધ્યા અને હવે હાજરી ફેસિયલ રેકગ્નિશન દ્વારા લેવામાં આવે છે. વિશ્વની મોટાભાગની સારી સંસ્થાઓએ આ પ્રમાણભૂત ટેકનોલોજી અપનાવી લીધી છે.

પરીક્ષા પછી સંસ્થા આ ટેકનોલોજીના પ્રદર્શનનું વિશ્લેષણ કરશે. આ માટે મશીન દ્વારા કરવામાં આવેલા ઓળખના પરિણામોની સરખામણી માનવ અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી ચકાસણી સાથે કરવામાં આવશે. આ અભ્યાસથી એ નક્કી કરવામાં મદદ મળશે કે જો આ સિસ્ટમને મોટા પાયે લાગુ કરવી હોય તો તેમાં વધુ ફેરફારોની જરૂર છે કે નહીં. રાયે કહ્યું કે મુખ્ય હેતુ એ જોવાનો છે કે મનુષ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય અને મશીન દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય વચ્ચે કોઈ વિસંગતતા છે કે કેમ.

ઉમેદવારોના ચહેરાના ડેટાની ગોપનીયતા અંગેની ચિંતા પર રાયે જણાવ્યું હતું કે આ ટેકનોલોજીમાં કોઈ નવી માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવશે નહીં. ઉમેદવારોએ એપ્લિકેશન ફોર્મમાં જે ડેટા અને ફોટા આપ્યા છે, તે ડેટાબેઝમાં પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે અને આ સિસ્ટમ માત્ર તેને જ મેચ કરશે. જો આ પ્રયોગ સફળ સાબિત થશે તો સંસ્થા આ ટેકનોલોજીના વ્યાપક ઉપયોગ પર વિચાર કરી શકે છે, જોકે નવી ટેકનોલોજી અપનાવવાનો અંતિમ નિર્ણય વ્યક્તિગત સંસ્થાઓ પર રહેશે. રાયે એવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરી હતી કે એકવાર ટેકનોલોજી પરીક્ષિત થઈ જાય પછી દરેક તેને અપનાવશે.

IIM ઇન્દોર દ્વારા તેના શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોમાં પણ AI ને સાંકળવામાં આવ્યું છે. સંસ્થામાં આ ટેકનોલોજી અને મેનેજમેન્ટના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં તેના ઉપયોગ પર સ્વતંત્ર અભ્યાસક્રમો પણ ચલાવવામાં આવે છે. રાયે ઉદાહરણ આપતા જણાવ્યું કે જો તેઓ માર્કેટિંગ ભણાવતા હોય, તો તેઓ માર્કેટિંગ પ્લાન બનાવવામાં અને પ્રાથમિક નાણાકીય બેલેન્સ શીટ તપાસવામાં AI નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે પણ શીખવશે. આ ઉપરાંત, સંસ્થા જનરેટિવ AI ના નૈતિક ઉપયોગ માટેના માળખા અને રિસર્ચ પેપરમાં તેના ઉપયોગ માટેની માર્ગદર્શિકા પણ વિકસાવી રહી છે.

કોમન એડમિશન ટેસ્ટ (CAT) એ ભારતની એક મહત્વપૂર્ણ પ્રવેશ પરીક્ષા છે જે વિવિધ સંસ્થાઓમાં મેનેજમેન્ટ પ્રોગ્રામ્સમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે લેવામાં આવે છે. આ પરીક્ષાના આધારે વિદ્યાર્થીઓ દેશની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં MBA જેવા અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ મેળવી શકે છે.