ભારત ક્યારેય ડેરી સેક્ટર નહીં ખોલે અને જીએમ પ્રોડક્ટ્સ મંજૂર નહીં કરે

દિ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે મંગળવાર, ૦૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ જણાવ્યું હતું કે દેશે કોઈપણ મુક્ત વેપાર કરાર (એફટીએ) અંતર્ગત પોતાના ડેરી ક્ષેત્રને ક્યારેય ખુલ્લું મૂક્યું નથી અને ભવિષ્યમાં પણ જિનેટિકલી મોડિફાઇડ (જીએમ) પ્રોડક્ટ્સની આયાતની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. તેમણે આ બંને વિષયોને દેશ માટે અત્યંત સંવેદનશીલ ગણાવ્યા હતા. દિલ્હીની કિરોરી મલ કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે દેશે ક્યારેય કોઈ સંવેદનશીલ મામલે બાંધછોડ કરી નથી અને વેપાર કરારોમાં હંમેશાં પોતાના ખેડૂતો, માછીમારો અને સૂક્ષ્મ, લઘુ તથા મધ્યમ ઉદ્યોગોનું રક્ષણ કર્યું છે.

મંત્રીએ વેપાર કરારો અંગેના સવાલના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત અમુક ચોક્કસ કૃષિ પેદાશો અને દરિયાઈ પ્રોડક્ટ્સ જેવા ક્ષેત્રો કે જેમાં દેશ મજબૂત સ્થિતિમાં છે, તેને ખોલવા બાબતે ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વાસ્તવમાં આજદિન સુધી ડેરી ક્ષેત્રને કોઈના માટે પણ ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું નથી. દેશમાં કોઈ પણ જીએમ પ્રોડક્ટ્સને પ્રવેશવા દેવા સામે પણ સખત સંવેદનશીલતા છે, જેને અત્યાર સુધી ક્યારેય મંજૂરી અપાઈ નથી અને ભવિષ્યમાં પણ ક્યારેય મંજૂરી અપાશે નહીં. આ ઉપરાંત ધાર્મિક ભાવનાઓ પ્રત્યે પણ સંવેદનશીલતા જાળવવામાં આવે છે કારણ કે વિદેશી દેશોમાં ડેરી ઉત્પાદનો બનાવતી વખતે વાછરડાના માંસ અથવા રેનેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ભારતમાં આવી ચીજોની પરવાનગી નથી અને મોટાભાગના ભારતીયોની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ ન પહોંચે તે માટે સખત પ્રમાણપત્ર હોવું અનિવાર્ય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે રેનેટ એ એક ઉત્સેચક છે જેનો ઉપયોગ ચીઝ બનાવવા માટે થાય છે અને તે પરંપરાગત રીતે નાની ઉંમરના વાછરડાના પેટની અસ્તરમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

મંત્રીએ પોતાના સંબોધનમાં આગળ કહ્યું હતું કે અમારો પ્રયાસ નવી તકો, નવી રોજગારીની તકો અને આપણી પેદાશો માટે એવા અવસરો ઊભા કરવાનો છે જ્યાં આપણે સ્પર્ધાત્મક હોઈએ અને જ્યાં ભારતનો મોટો વર્ગ, આપણા એમએસએમઈ તેમજ કૃષિ ક્ષેત્રના ખેડૂતો મોટા પાયે લાભ મેળવી શકે. આ નિવેદનોનું ઘણું મહત્વ છે કારણ કે ભારતની મોટી વસ્તી, જેમાં ખાસ કરીને નાના અને સીમાંત ખેડૂતોનો સમાવેશ થાય છે, કૃષિ પર નિર્ભર છે. નીતિ ઘડનારાઓમાં એવો ડર રહેલો છે કે વિકસિત દેશોની અત્યંત યાંત્રિક અને સબસિડીયુક્ત ખેતી પદ્ધતિઓમાંથી જીએમ પાકની સસ્તી તથા મોટા પાયે થતી આયાત સ્થાનિક ભાવ ઘટાડી શકે છે અને ગ્રામીણ આવકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આ ઉત્પાદનો ખોરાકની સલામતી, ખેડૂતોની આજીવિકા, પર્યાવરણીય જોખમો, ધાર્મિક ચિંતાઓ અને વેપાર સુરક્ષાના મુદ્દાઓ સાથે જોડાયેલા હોવાથી અત્યંત સંવેદનશીલ છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે જીટીઆરઆઈ (GTRI) દ્વારા યુએસમાંથી જીએમ કૃષિ પ્રોડક્ટ્સની આયાત સામે ચેતવણી આપવામાં આવી છે અને તેનાથી ભારતની કૃષિ નિકાસ પર અસર પડી શકે છે. વળી, ખેડૂત સંગઠનોએ પણ કેન્દ્ર સરકારને કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રને ભારત-યુએસ મુક્ત વેપાર કરારથી દૂર રાખવા અપીલ કરી છે. યુએસને જીએમ કૃષિ અને ડેરી ઉત્પાદનોમાં મોટો રસ છે. જ્યારે ભારતીય નિયમો ધાર્મિક સંવેદનશીલતાને કારણે પ્રાણી આધારિત ખોરાક ખાનાર પ્રાણીઓમાંથી મળતી પ્રોડક્ટ્સની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત ટેક્સટાઇલ્સ, ફાર્મા, કૃષિ પ્રોડક્ટ્સ તેમજ રત્ન અને ઝવેરાત જેવા ક્ષેત્રો માટે હંમેશાં પ્રોફરન્શિયલ (પ્રાથમિકતા આધારિત) પહોંચ મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ આપણા આક્રમક હિતો છે, જ્યાં આપણે પ્રાથમિકતાપૂર્ણ બજાર પહોંચ મેળવવા માટે કામ કરીએ છીએ અને જ્યાં ભારતમાંથી આવતી ચીજવસ્તુઓ પર લાદવામાં આવતી ડ્યુટી ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, vietnam, ચીન અને ફિલિપાઇન્સ જેવા સ્પર્ધાત્મક દેશો કરતા ઓછી હોય. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે અમારો પ્રયાસ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભારતને તેના સ્પર્ધકો કરતા અનુકૂળ દર મળે.

રોજગારી અંગે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર દેશમાં મોટા પાયે મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. સરકાર વધુ સરકારી નોકરીઓ અને નિયમિત રોજગારી મેળવવા ઇચ્છુક લોકો માટે વધુ તકો ઊભી કરવા કામ કરી રહી છે. જો કે આજના સમયમાં વિશ્વ સાહસિકતા અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ખુલી રહ્યું છે જે નવી તકો આપે છે, અને તેમણે યુવાનોને આ બાબતોને ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લેવા અનુરોધ કર્યો હતો. દેશની નિકાસ વિશે વિદ્યાર્થીઓને માહિતી આપતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત ૨૦૨૬-૨૭માં ૧ લાખ કરોડ ડૉલર એટલે કે $૧ ટ્રિલિયન મૂલ્યની વસ્તુઓ અને સેવાઓની નિકાસનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતની નિકાસ અંદાજે ૪૮૦ અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં આશરે ૧૪ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.

બાકીના છ મહિનામાં આ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે ૫૨૦ અબજ ડૉલરની જરૂર છે અને ઑક્ટોબરમાં આપણી પાસે ખૂબ જ સારા નિકાસ આંકડા આવ્યા છે. ઑક્ટોબર મહિનાનો વેપાર ડેટા સત્તાવાર રીતે નવેમ્બરના મધ્યમાં જાહેર કરવામાં આવશે. ચીન દ્વારા ટનલ બોરિંગ મશીનો પર લદાયેલા નિકાસ નિયંત્રણોના એક સવાલના જવાબમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જો ટનલ બોરિંગ મશીનોનો પુરવઠો પ્રભાવિત થશે, તો ભારત તેને જાતે જ બનાવવાનું કામ કરશે અને દુર્લભ ખનિજોની પ્રાપ્તિ રોકવામાં આવી ત્યારે દેશે ભીખનો કટોરો પકડ્યો ન હતો. શ્રી ગોયલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે દેશમાં વિમાનોની ઉપલબ્ધતા વધારવા માટે ભારત એમ્બ્રેર, એરબસ અને બોઇંગ જેવી વિમાન ઉત્પાદક કંપનીઓ સાથે કામ કરી રહ્યું છે, જેનાથી પ્રવાસનને પણ પ્રોત્સાહન મળશે.