ભારતનું ₹૧૦,૩૭૨ કરોડનું AI મિશન: સંરક્ષણ ક્ષેત્રે વિદેશી ટૂલ્સ પર પ્રતિબંધ

ભારત સરકાર હવે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવા માટે કટિબદ્ધ બની છે. સંદેશના અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્ર સરકારે 'ઇન્ડિયા AI મિશન' હેઠળ ₹૧૦,૩૭૨ કરોડનું જંગી રોકાણ કર્યું છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્વદેશી રીતે વિકસિત AI મોડેલોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ પહેલ હેઠળ ખાસ કરીને સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં વિદેશી કંપનીઓના AI ટૂલ્સ અને એજન્ટોના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે.

સરકારી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ યોજનાનો હેતુ મહત્વપૂર્ણ સરકારી કામગીરીમાં વિદેશી ટેક કંપનીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. સંરક્ષણ વિભાગ પહેલેથી જ પોતાની સુરક્ષિત AI સિસ્ટમ્સ વિકસાવી રહ્યું છે, જે 'એર-ગેપ્ડ' હશે, એટલે કે તે બાહ્ય નેટવર્કથી સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રહીને કામ કરી શકશે. આ વિભાગોને હવે ઇન્ડિયા AI મિશન હેઠળ તૈયાર થઈ રહેલા ભારતીય મોડેલોનો ઉપયોગ કરવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.

માર્ચ ૨૦૨૪માં મંજૂર થયેલા આ મિશન અંતર્ગત કુલ ૨૦ AI મોડેલો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ કામગીરી ૧૨ સ્ટાર્ટઅપ્સને સોંપવામાં આવી છે. જેમાં સર્વમ, ભારતજેન, સોકેટ અને ZenteiQ જેવી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્ટાર્ટઅપ્સે વર્યા, EKA-૧, ધીર ૨બી અને ધીર ૫બી જેવા મોડેલો લોન્ચ પણ કર્યા છે. અધિકારીઓના મતે, ભારતમાં વિકસિત આ સ્થાનિક મોડેલો હાલમાં વિશ્વના સૌથી અદ્યતન AI મોડેલોની ક્ષમતાના લગભગ ૮૦% જેટલી સક્ષમતા ધરાવે છે. સરકાર આ મોડેલોને વધુ સુધારવા માટે સતત સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે સંપર્કમાં છે.

ઇન્ડિયા AI મિશન એ ભારત સરકારની એક મહત્વકાંક્ષી યોજના છે, જેને માર્ચ ૨૦૨૪માં સત્તાવાર મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.