ઓડિશામાં ₹૬૨૫ કરોડના પાંચ નદી સંગ્રહ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી

ઓડિશા સરકારે રાજ્યમાં પાણીની સુરક્ષાને મજબૂત કરવા અને આબોહવા પરિવર્તનને કારણે ઊભી થતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવા માટે ₹૬૨૫.૪૭ કરોડના ખર્ચે પાંચ ઇન-સ્ટ્રીમ સ્ટોરેજ સ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટ્સ રાયગડા, કલાહાંડી, ગંજમ, બાલાંગીર અને સોનેપુર જિલ્લાઓમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે. આ મહત્વપૂર્ણ પહેલથી ૭૪ ગામોના અંદાજે ૭૨,૦૦૦ લોકોને સીધો લાભ મળશે અને તેમની પાણીની જરૂરિયાતો પૂરી થશે.

સરકારી નિવેદન અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટ્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચોમાસા દરમિયાન વહી જતા પાણીને નદીના પાત્રમાં જ સંગ્રહિત કરવાનો છે, જેથી દુષ્કાળ કે પાણીની અછતવાળા સમયમાં તેનો ઉપયોગ થઈ શકે. જળ સંસાધન વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, આ માળખાગત સુવિધાઓ માત્ર સ્થાનિક પાણીની જરૂરિયાતો જ નહીં, પરંતુ સિંચાઈ, પશુપાલન અને અન્ય ગ્રામીણ આજીવિકા પ્રવૃત્તિઓને પણ ટેકો આપશે. આ સંગ્રહિત પાણી ભૂગર્ભ જળને રિચાર્જ કરવામાં મદદ કરશે, જેનાથી કૂવા અને બોરવેલની ટકાઉક્ષમતામાં વધારો થશે અને જળ-તણાવ ધરાવતા સમુદાયોની સ્થિતિસ્થાપકતા મજબૂત બનશે.

મંજૂર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સમાં રાયગડા જિલ્લામાં વંશધરા નદી પર ધુઆનપાડર સ્ટ્રક્ચર અને નાગાવલી નદી પર રેવતીગુડા સ્ટ્રક્ચરનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ગંજમ જિલ્લામાં બહુદા નદી પર ભીમપુર સ્ટ્રક્ચર, કલાહાંડી જિલ્લાના ભવાનીપટના બ્લોકમાં નિઝારીદારા ગામ નજીક મુરલીજોર સ્ટ્રક્ચર અને બાલાંગીર તથા સોનેપુર જિલ્લાના સમુદાયોને લાભ આપવા માટે મહાનદીની મુખ્ય સહાયક નદી ઓંગ પર કુટાસિંઘા બેરેજનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. ધુઆનપાડર, મુરલીજોર અને રેવતીગુડા પ્રોજેક્ટ્સથી મત્સ્યોદ્યોગ અને તેને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં નવી તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા છે, જે ગ્રામીણ આવકમાં વધારો કરવામાં મદદરૂપ થશે.

આ પ્રોજેક્ટ્સ રાજ્ય સરકારના વર્ષ ૨૦૨૪થી શરૂ થયેલા સઘન ઇન-સ્ટ્રીમ સ્ટોરેજ સ્ટ્રક્ચર પ્રોગ્રામનો એક ભાગ છે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ જળ સંરક્ષણ, સંસાધનોનું ટકાઉ વ્યવસ્થાપન અને આબોહવા સંબંધિત પડકારો સામે અનુકૂલન સાધવાનો છે. એકંદરે, આ પાંચ પ્રોજેક્ટ્સ ચોમાસાના પાણીને બચાવીને સૂકી મોસમ દરમિયાન પાણીનો પુરવઠો સુધારવા, નદીના ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપવા અને પાંચ જિલ્લાઓમાં લાંબા ગાળાની પાણીની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

ઓડિશા ભારતનું એક પૂર્વીય રાજ્ય છે જે તેની સમૃદ્ધ નદી પ્રણાલીઓ અને કૃષિ આધારિત અર્થતંત્ર માટે જાણીતું છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા ભૂતકાળમાં પણ જળ સંસાધનોના વ્યવસ્થાપન અને સિંચાઈ ક્ષમતા વધારવા માટે વિવિધ માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આર્થિક સમૃદ્ધિ લાવવાનો રહ્યો છે.