ગિફ્ટ સિટી દ્વારા વિદેશી શેરોમાં રોકાણ કરવાની સરળ પદ્ધતિ જાણો

ગુજરાતમાં સ્થિત આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય કેન્દ્ર ગિફ્ટ સિટી દ્વારા ભારતીય રહેવાસીઓ હવે ડોલર આધારિત ફંડ્સમાં રોકાણ કરીને વિદેશી શેરોમાં નાણાં લગાવી શકે છે, તેમ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના અહેવાલ મુજબ માહિતી મળી છે. વિદેશી બ્રોકર્સ દ્વારા સીધું રોકાણ કરવાના વિકલ્પ તરીકે આ માર્ગ ઉપલબ્ધ છે.

ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ માટે નિયમનકારો દ્વારા નિર્ધારિત ૭ અબજ ડોલરની વિદેશી રોકાણ મર્યાદા પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવાથી અને ઘણા સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસ નવા નાણાં સ્વીકારવાનું બંધ કરી દીધું હોવાથી આ માર્ગે રસ વધી રહ્યો છે. ગિફ્ટ સિટીમાં સ્થિત ફંડ્સ આ મર્યાદાને આધીન નથી.

રોકાણકારો માટે આ માર્ગનો એક મોટો ફાયદો નિયમનકારી દેખરેખ છે. ગિફ્ટ સિટીના ફંડ્સ ઇન્ટરનેશનલ ફાયનાન્શિયલ સર્વિસીસ સેન્ટર્સ ઓથોરિટી (IFSCA) હેઠળ આવે છે, જે એક ભારતીય નિયમનકાર છે. પર્સનલફાઇનાન્સપ્લાન.ઇન ના સ્થાપક અને સેબી રજિસ્ટર્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઈઝર દીપેશ રઘાવના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશી બ્રોકર્સનો ઉપયોગ કરતા રોકાણકારોને જો કંઈ ખોટું થાય તો ભારતીય નિયમનકારો દ્વારા મર્યાદિત સહાય મળી શકે છે. તેથી, જે રોકાણકારો સરહદ પારના વિવાદો ટાળવા માંગતા હોય તેઓ ભારતીય ફંડ્સ અથવા ગિફ્ટ સિટીના માર્ગને પસંદ કરી શકે છે.

બીજો મુખ્ય ફાયદો ડોલરમાં સંપત્તિ રાખવાનો છે. સમય જતાં રૂપિયો ડોલર સામે નબળો પડતો રહ્યો છે, તેથી ડોલર આધારિત સંપત્તિ આ ઘટાડા સામે રક્ષણ આપી શકે છે. પીપીએફએસ (PPFAS) ના બિઝનેસ ડેવલપમેન્ટ હેડ હેમા ઠક્કરના જણાવ્યા મુજબ, રોકાણકારો વિદેશમાં બાળકોના શિક્ષણ જેવા લક્ષ્યો માટે ડોલર ભંડોળ બનાવવા આ ફંડ્સનો ઉપયોગ કરે છે, કારણ કે તેના ખર્ચ ડોલરમાં હશે. આદિત્ય બિરલા સન લાઈફ એએમસીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ એ. બાલસુબ્રમણ્યમ પણ વિદેશમાં શિક્ષણ અને પ્રવાસ માટે આના ફાયદા ગણાવે છે.

જોકે, આ બજાર હજુ વિકાસશીલ છે. રઘાવના મતે ગિફ્ટ સિટીની સ્થાપના મુખ્યત્વે વિદેશી અને બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) ને ભારત તરફ આકર્ષવા માટે કરવામાં આવી હતી, તેથી રિટેલ રોકાણકારો માટેના આઉટબાઉન્ડ ફંડ્સ હજુ નાના ક્ષેત્ર છે. તેમણે ઉમેર્યું કે અહીં "ખૂબ વધારે આઉટબાઉન્ડ ફંડ્સ નથી", પરંતુ ડિજિટલ પ્રક્રિયા અત્યારે "સરળ અને સુવ્યવસ્થિત" બની રહી છે. બાલસુબ્રમણ્યમ પણ સંમત થાય છે કે NRI ના નાણાં આકર્ષવા એ ગિફ્ટ સિટીની મોટી પ્રાથમિકતા છે.

રોકાણ માટેની વ્યૂહરચના વિશે રઘાવ સૂચવે છે કે પોર્ટફોલિયોના ૧૦-૧૫ ટકા જેટલું જ વિદેશી રોકાણ રાખવું જોઈએ, જ્યારે બાલસુબ્રમણ્યમ પોતે ભારત પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હોવાનું અને રોકાણના ૫ થી ૧૦ ટકા ભાગ વિદેશમાં વિવિધતા લાવવા માટે વાપરી શકાય તેમ જણાવે છે.

રોકાણકારો પાસે ત્રણ પ્રકારના વિકલ્પો છે: પેસિવ ફંડ્સ ઓફ ફંડ્સ જે ઇન્ડેક્સ ફંડ્સ કે ETFs માં રોકાણ કરે છે, ફીડર ફંડ્સ જે અન્ય સંસ્થા દ્વારા સંચાલિત વિદેશી ફંડમાં નાણાં મોકલે છે, અને એક્ટિવ ફંડ્સ જે સીધા વૈશ્વિક શેરો પસંદ કરે છે.

હાલમાં ઉપલબ્ધ ફંડ્સમાં એડલવાઈસનું ગ્રેટર ચાઇના ફંડ (ઓક્ટોબરના અંતે અંદાજે $૧૦.૨ મિલિયન) અને પીપીએફએસના બે ફંડ્સ (૩૦ ઓક્ટોબર સુધીમાં અંદાજે $૭૫.૮ મિલિયન) નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત આદિત્ય બિરલા સન લાઈફનું ઇમર્જિંગ માર્કેટ ઇક્વિટી ફંડ, એડલવાઈસનું યુએસ ટેકનોલોજી ઇક્વિટી ફંડ, જિયોબ્લેકરોકનું એડવાન્ટેજ વર્લ્ડ ઇક્વિટી ફંડ અને ફ્રેન્કલિન ટેમ્પલટનનું ફંડ પણ પ્રક્રિયામાં છે.

ફંડ હાઉસના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રક્રિયા ઓનલાઇન માત્ર ૧૦ મિનિટમાં પૂર્ણ કરી શકાય છે. રોકાણકારોએ સૌ પ્રથમ KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને ફંડ હાઉસ સાથે ફોલિયો (ખાતું) ખોલવું પડે છે.

ગિફ્ટ સિટી એ ગુજરાતમાં સ્થિત એક આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવા કેન્દ્ર છે. તેની સ્થાપના મુખ્યત્વે વિદેશી રોકાણકારો અને એનઆરઆઈઓને ભારત તરફ આકર્ષવા માટે કરવામાં આવી હતી.