ભારત પર્વ અંતર્ગત લોકનાટ્ય અને આદિવાસી મુખવટાઓનું વિશેષ પ્રદર્શન યોજાયું

નર્મદામાં ભારત પર્વ અંતર્ગત અતુલ્ય ભારત દ્વારા લોકનાટ્ય અને આદિવાસી સંસ્કૃતિના મુખવટાઓનું એક અનોખું પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું છે. 'ભારતના મુખવટા' શીર્ષક હેઠળ યોજાયેલા આ પ્રદર્શનમાં ભારતના અલગ-અલગ રાજ્યોની લોકકળાને દર્શાવતા લાલ, લીલા, સોનેરી અને કાળા રંગના વિવિધ આકારના મુખવટા પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે.

સંદેશના અહેવાલ મુજબ, આ મુખવટાઓ લાકડું, માટી, ધાતુ અને કાગળના માવામાંથી કંડારવામાં આવ્યા છે. આ કલાકૃતિઓ સદીઓથી ચાલતી ભારતીય લોકસંસ્કૃતિ અને હસ્તકળાના પુરાવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

પ્રદર્શનમાં જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં મુખવટાની પરંપરા પ્રાગૈતિહાસિક કાળ જેટલી પ્રાચીન છે. મધ્યપ્રદેશની ભીમબેટકાની ગુફાઓના શૈલચિત્રોમાં શિકાર અને સામૂહિક નૃત્ય દરમિયાન મુખવટા પહેરેલા માનવોની આકૃતિઓ જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત, સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના ઉત્ખનન દરમિયાન માટીના (ટેરાકોટા) નાના મુખવટા પણ મળી આવ્યા છે.

આદિમ કાળમાં માનવીએ પ્રકૃતિના રૌદ્ર સ્વરૂપોને પ્રસન્ન કરવા, ખેતીની સમૃદ્ધિ માટે અને અનિષ્ટ તત્વોથી બચવા માટે ધાર્મિક વિધિઓમાં મુખવટાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. સમય જતાં ભરતમુનિના નાટયશાસ્ત્ર અને રામાયણ-મહાભારત જેવા મહાકાવ્યોના પ્રભાવથી આ પરંપરાએ સમૃદ્ધ લોકનાટ્યનું સ્વરૂપ લીધું હતું.