Anthropic લાવ્યું Fable 5.2 અને Mythos 5.2: કોડિંગ અને તાર્કિક ક્ષમતાઓમાં નવો શિખર

કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા એટલે કે આર્ટીફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence - AI) ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે હરીફાઈ તીવ્ર બની રહી છે. આ દોડમાં પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરવા માટે સાન ફ્રાન્સિસ્કો સ્થિત જાહેર લાભકારી નિગમ Anthropic દ્વારા ૧૦ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ પોતાના બે નવા મોડેલ Fable 5.2 અને Mythos 5.2 લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવા લાર્જ લેંગ્વેજ મોડેલ (Large Language Model - LLM: કુદરતી ભાષા સમજીને પ્રતિભાવ આપતું વિશાળ એઆઈ સોફ્ટવેર) અગાઉના મોડેલોની સરખામણીએ ઘણી ઝડપી કોડિંગ અને જટિલ તાર્કિક ક્ષમતાઓ ધરાવે છે. આ લોન્ચ પહેલાં Anthropic દ્વારા મોડેલના પાયાગત આર્કિટેક્ચર પર વ્યાપક સુરક્ષા ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેથી ટેકનોલોજીનો દુરુપયોગ અટકાવી શકાય.

Anthropic ની સ્થાપના જાન્યુઆરી ૨૦૨૧માં OpenAI ના પૂર્વ સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેમાં ભાઈ-બહેન ડારિયો એમોડેઈ (Dario Amodei) અને ડેનિયેલા એમોડેઈ (Daniela Amodei) મુખ્ય હતા. કંપનીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એઆઈ સિસ્ટમ્સની સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતા પર સંશોધન કરવાનો છે. Anthropic ના મુખ્ય ફ્લેગશિપ પ્રોડક્ટનું નામ 'Claude' છે, જે ગણિતશાસ્ત્રી ક્લોડ શેનન (Claude Shannon) ના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. Claude ને ચાર સ્તરોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે: Fable, Opus, Sonnet અને Haiku. તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલું Mythos 5.2 એ Fable નું જ એક ઓછું પ્રતિબંધિત રૂપ છે, પરંતુ તે સાર્વજનિક ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ નથી; તે માત્ર સાયબર સુરક્ષા અને લાઈફ સાયન્સ ક્ષેત્રે કામ કરતી માન્યતા પ્રાપ્ત યુએસ સંસ્થાઓ માટે જ સીમિત રાખવામાં આવ્યું છે.

ટેકનિકલ આર્કિટેક્ચર અને તાલીમ પદ્ધતિ

Anthropic ના આ મોડેલોના તાલીમ માળખા પાછળ એક મહત્વપૂર્ણ પદ્ધતિ રહેલી છે જેને 'કોન્સ્ટીટ્યુશનલ એઆઈ' (Constitutional AI) કહેવામાં આવે છે. આ ટેકનિકમાં એઆઈ મોડેલને ચોક્કસ સિદ્ધાંતો કે બંધારણના આધારે સ્વેચ્છાએ અને આપમેળે સલામત પ્રતિભાવ આપવા માટે તાલીમ આપવામાં આવે છે. મોડેલને સમૃદ્ધ કરવા માટે Anthropic એ 'પ્રોજેક્ટ તેનામા' (Project Panama) અંતર્ગત વિશ્વના પુસ્તકો સ્કેન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, અગાઉ પાઇરેટેડ પુસ્તકો ડાઉનલોડ કરવા બદલ લેખકો દ્વારા કરાયેલા કૉપિરાઇટ ભંગના કેસમાં ૨૦૨૫માં કંપનીએ $૧.૫ અબજ (1.5 billion dollars) ચૂકવીને સમાધાન કરવું પડ્યું હતું.

મોડેલનો ઉપયોગ ડેસ્કટોપ એપ, વેબ ઈન્ટરફેસ અને એપ્લિકેશન પ્રોગ્રામિંગ ઈન્ટરફેસ (Application Programming Interface - API: બે સોફ્ટવેર પ્રોગ્રામને પરસ્પર જોડાવા માટેનો ડિજિટલ સેતુ) દ્વારા થઈ શકે છે. Anthropic પાસે એન્ડ્રુ કાર્પેથી (Andrej Karpathy), જાન લાઈકે (Jan Leike), ક્રિસ ઓલાહ (Chris Olah) અને નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા જ્હોન એમ. જમ્પર (John M. Jumper) જેવા અગ્રણી વિજ્ઞાનીઓની ટીમ છે. જૂન ૨૦૨૬માં Anthropic ના Fable 5 અને Mythos 5 ને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની ચિંતાઓને કારણે યુએસ સત્તાવાળાઓ દ્વારા ક્ષણિક રીતે અટકાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં સુરક્ષા સમીક્ષા પૂર્ણ થતાં ૧ જુલાઈ ૨૦૨૬થી ઔપચારિક મંજૂરી સાથે પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા હતા.

કોમ્પ્યુટ ક્ષમતા અને અબજો ડૉલરના વૈશ્વિક કરારો

Fable 5.2 અને Mythos 5.2 જેવા અત્યાધુનિક મોડેલોને તાલીમ આપવા માટે વિશાળ પ્રમાણમાં ગ્રાફિક્સ પ્રોસેસિંગ યુનિટ (Graphics Processing Unit - GPU: એઆઈ ની જટિલ ગણતરીઓ માટે વપરાતી પ્રોસેસિંગ ચીપ) અને વીજળીની જરૂરિયાત રહે છે. આ માટે Anthropic એ વૈશ્વિક ટેકનોલોજી દિગ્ગજો સાથે અબજો ડૉલરના કરાર કર્યા છે. ગૂગલ (Google) સાથેના કરાર મુજબ Anthropic ને ૧ મિલિયન કસ્ટમ ટેન્સર પ્રોસેસિંગ યુનિટ (Tensor Processing Unit - TPU: ગૂગલની એઆઈ સ્પેસિફિક ચીપ) નો ઉપયોગ કરવાની છૂટ મળી છે, જે ૧ ગીગાવોટ (Gigawatt - GW) થી વધુ કોમ્પ્યુટ ક્ષમતા આપે છે.

આ ઉપરાંત, Nvidia અને Microsoft એ કંપનીમાં $૧૫ અબજ સુધીનું રોકાણ કરવાની યોજના બનાવી છે, જેના બદલામાં Anthropic $૩૦ અબજ ની કોમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા Microsoft Azure પાસેથી ખરીદશે. AMD સાથે $૫ અબજનો કરાર કરાયો છે, જેમાં ૨ ગીગાવોટ ક્ષમતાના AMD Instinct MI450 GPUs નો ઉપયોગ થશે. Nscale સાથે થયેલા $૪૫ અબજના વિશાળ ક્લાઉડ કરાર હેઠળ વેસ્ટ વર્જિનિયામાં ૪૬૦ મેગાવોટનું ડેટા સેન્ટર ઊભું થઈ રહ્યું છે જે Nvidia Vera Rubin ચીપ્સ પર ચાલશે. તેમજ Akamai સાથે $૧.૮ અબજ અને Snowflake સાથે $૨૦૦ મિલિયનના કરારો પણ સક્રિય છે.

પેન્ટાગોન વિવાદ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના નીતિ-નિયમો

Anthropic અને યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ (DoD) વચ્ચેનો સંબંધ ખૂબ ચર્ચાસ્પદ રહ્યો છે. જુલાઈ ૨૦૨૫માં પેન્ટાગોન સાથે $૨૦૦ મિલિયનનો બે વર્ષનો કરાર થયો હતો, જે હેઠળ ક્લોડ મોડેલનો ઉપયોગ ઈરાન યુદ્ધ અને વેનેઝુએલામાં લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન વ્યૂહાત્મક ટાર્ગેટ નક્કી કરવા માટે થયો હતો. પરંતુ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં જાન્યુઆરીથી શરૂ થયેલી ખેંચતાણમાં જ્યારે DoD એ તમામ કાયદેસર હેતુઓ માટે પ્રતિબંધો હટાવવા માંગ કરી, ત્યારે Anthropic એ સ્પષ્ટ ઈનકાર કર્યો. કંપનીએ અમેરિકી નાગરિકોની સમૂહ જાસૂસી (mass domestic surveillance) અને સંપૂર્ણ સ્વાયત્ત શસ્ત્રો (fully autonomous weapons) બનાવવા માટે પોતાની ટેકનોલોજી વાપરવા પર કડક મનાઈ ફરમાવી હતી.

આ ઇનકારના પરિણામે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે Anthropic ને સપ્લાય ચેઈન રિસ્ક જાહેર કરી ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધીમાં લશ્કરી વપરાશમાંથી દૂર કરી દીધી હતી. બીજી તરફ, કંપનીએ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫થી ચીન, રશિયા, ઈરાન અને ઉત્તર કોરિયાની માલિકી ધરાવતી સંસ્થાઓને વેચાણ બંધ કર્યું હતું. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં Anthropic એ ચીની હરીફ કંપનીઓ DeepSeek, Moonshot AI, અને MiniMax પર આરોપ મૂક્યો હતો કે તેઓએ ૨૪,૦૦૦ બોગસ એકાઉન્ટ્સ બનાવી ૧૬ મિલિયનથી વધુ ચેટ્સ દ્વારા Claude ના મોડેલ ડેટાની ચોરી (distillation) કરી હતી.

સફળ નાણાકીય સ્થિતિ અને વાણિજ્યિક ભવિષ્ય

Anthropic એ માત્ર ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે જ નહીં પરંતુ નાણાકીય ક્ષેત્રે પણ અભૂતપૂર્વ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે. મે ૨૦૨૬ના સ્કેલ-અપ ફંડિંગ (Series H) માં કંપનીનું મૂલ્યાંકન $૯૬૫ અબજ (965 billion dollars) અંકાયું હતું, જે તેને વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન પ્યોર-પ્લે એઆઈ કંપની બનાવે છે. ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં સાન ફ્રાન્સિસ્કો સ્થિત આ નિગમે અમેરિકી એસઈસી (SEC) સમક્ષ પબ્લિક આઈપીઓ (IPO: ઈનિશિયલ પબ્લિક ઓફરિંગ) માટે S-1 રિપોર્ટ દાખલ કર્યો છે. નવેમ્બર ૨૦૨૬માં આવનારા આ આઈપીઓનું મૂલ્યાંકન $૨ ટ્રિલિયન સુધી પહોંચવાની અને તેના દ્વારા $૧૦૦ અબજ સુધીનું ભંડોળ એકત્ર થવાની અપેક્ષા છે, જે ઇતિહાસનો સૌથી મોટો IPO બની શકે છે.

કંપનીએ પોતાની જાતને હરીફ OpenAI થી અલગ પાડવા સુપર બોલ (Super Bowl LX) માં 'A Time and a Place' નામના માર્કેટિંગ કેમ્પેઈન સાથે જાહેરાતો આપી હતી અને ક્લોડને સંપૂર્ણપણે જાહેરાત-મુક્ત રાખવાની ખાતરી આપી હતી. તાજેતરમાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં Anthropic એ પોતાની સુરક્ષા પદ્ધતિઓની સત્યતા ચકાસવા માટે Accenture જેવી સ્વતંત્ર સંસ્થાઓને કાયમી ધોરણે મોડેલ એક્સેસ આપવાની જાહેરાત કરી હતી. ડારિયો એમોડેઈના શબ્દોમાં આ વ્યવસ્થા 'ફૂડ ઈન્સ્પેક્ટર' દ્વારા ખોરાકની ગુણવત્તા ચકાસવા સમાન છે. Fable 5.2 અને Mythos 5.2 ના આગમન સાથે Anthropic એ સાબિત કર્યું છે કે ઉચ્ચ ગણન ક્ષમતા અને કડક સુરક્ષા ધોરણો એક સાથે શક્ય છે.