બ્રહ્માંડના અંધકારની તસવીર: ઇવેન્ટ હોરાઇઝન ટેલિસ્કોપ અને બ્લેક હોલના ફોટોગ્રાફી પાછળનું વિજ્ઞાન
પૃથ્વી જેવડા આભાસી ટેલિસ્કોપની મદદથી વૈજ્ઞાનિકોએ કેવી રીતે પ્રકાશને પણ ગળી જનારા બ્લેક હોલની તસવીર ઝડપી, તેની તકનીકી અને વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી.
વિજ્ઞાન
એમેઝોન વર્ષા વન હવે 'કાર્બન સિંક' મટીને 'કાર્બન ઉત્સર્જક' બન્યું: પૃથ્વીના ફેફસાં માટે ખતરાની ઘંટડી
વૈજ્ઞાનિકોના તાજેતરના અભ્યાસ મુજબ, વિશ્વનું સૌથી મોટું જંગલ હવે વાતાવરણમાંથી કાર્બન શોષવાને બદલે વધુ કાર્બન બહાર ફેંકી રહ્યું છે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગ માટે ગંભીર સંકેત છે.
આકાશમાં રંગોની હોળી અને જમીન પર અંધારપટ: સૌર તોફાનો કેવી રીતે પાવર ગ્રીડને ઠપ્પ કરી શકે છે?
ધ્રુવીય જ્યોતિ પાછળ છુપાયેલું જટિલ વિજ્ઞાન અને પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં આવતી વિક્ષેપની ગંભીર અસરોની ઊંડી સમજૂતી.
અવકાશમાં રશિયન સૈન્ય સેટેલાઇટ્સના ખતરનાક દાવપેચ: વ્યાપારી ઉપગ્રહો પર તોળાતું નવું જોખમ
રશિયાના સૈન્ય ઉપગ્રહો પશ્ચિમી દેશોના વ્યાપારી સેટેલાઇટ્સની અત્યંત નજીક જઈને હુમલાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હોવાની આશંકા છે, જે અવકાશ સુરક્ષા માટે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
૧૦ અબજમાં એક વાર થતી ઘટના: CERN ના વૈજ્ઞાનિકોએ 'ઝેપ્ટોવર્સ'ના રહસ્યો શોધવા તરફ મોટું ડગલું માંડ્યું
લાર્જ હેડ્રોન કોલાઈડરના વૈજ્ઞાનિકોએ અત્યંત દુર્લભ પરમાણુ ક્ષય શોધી કાઢ્યો છે, જે બ્રહ્માંડના વણઉકેલ્યા રહસ્યો અને ડાર્ક મેટરની સમજૂતી આપી શકે છે.
અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને બાળકોનું મગજ: પેકેટમાં બંધ ખોરાક કેવી રીતે મગજની રચના બદલીને વજન વધારે છે?
તાજેતરના સંશોધનો દર્શાવે છે કે અલ્ટ્રા-પ્રોસેસ્ડ ખોરાક લેતા બાળકોના મગજમાં 'રિવોર્ડ સિસ્ટમ' વધુ સક્રિય બને છે, જે ભવિષ્યમાં મેદસ્વીતાનું જોખમ વધારે છે.
IC 342: આકાશગંગાના ધૂળિયા પડદા પાછળ છુપાયેલી બ્રહ્માંડની એક અદભૂત સર્પાકાર ગેલેક્સી
આપણી પોતાની આકાશગંગાની ધૂળ અને તારાઓ પાછળ છુપાયેલી IC 342 ગેલેક્સી વૈજ્ઞાનિકો માટે બ્રહ્માંડના અનેક રહસ્યો ખોલવાની ચાવી સમાન છે.
જીન એડિટિંગ: શું એક જ ઇન્જેક્શન આજીવન દવાઓમાંથી મુક્તિ અપાવી શકે?
આધુનિક વિજ્ઞાન હવે ડીએનએમાં સીધો ફેરફાર કરીને કોલેસ્ટ્રોલ અને હૃદયરોગ જેવી બીમારીઓને જડમૂળથી મટાડવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
કેન્સરના કોષોમાં જ દવાનું કારખાનું: ઝેરી ગેસનો ઉપયોગ કરી ટ્યુમરનો ખાતમો કરવાની નવી ટેકનિક
જાપાનના વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવી પદ્ધતિ શોધી છે જેમાં કેન્સરના કોષો દ્વારા ઉત્સર્જિત કાર્બન મોનોક્સાઇડનો ઉપયોગ કરીને તેમની અંદર જ ઝેરી દવા બનાવી શકાય છે.
બ્રહ્માંડના આદિકાળના પદચિહ્નો શોધતું હબલનું 'કોસ્મિક ઓરિજિન્સ સ્પેક્ટ્રોગ્રાફ': વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની અદભૂત જુગલબંધી
હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનું 'કોસ્મિક ઓરિજિન્સ સ્પેક્ટ્રોગ્રાફ' (COS) કેવી રીતે અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોની મદદથી બ્રહ્માંડના રહસ્યો ઉકેલે છે તેની તકનીકી અને વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી.
અવકાશમાં માનવજાતનો મજબૂત હાથ: કેનેડાઆર્મની ટેકનોલોજી અને તેની અદભૂત કાર્યશૈલી
ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન પર કાર્યરત કેનેડાઆર્મ૨ અને તેના પુરોગામી કેનેડાઆર્મ૧ની રચના, તેના એન્જિનિયરિંગ અને અવકાશમાં તેની કામગીરીનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ.
માનવ શરીરનું કમ્પોસ્ટિંગ: પર્યાવરણપૂરક અંતિમ સંસ્કારનું નવું વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી
દફનવિધિ અને અગ્નિસંસ્કારથી થતા પર્યાવરણીય નુકસાન સામે વિજ્ઞાનનો નવો વિકલ્પ: નેચરલ ઓર્ગેનિક રિડક્શન દ્વારા માનવ શરીરનું પોષક માટીમાં રૂપાંતરણ.
અંતરિક્ષમાં જીવનરક્ષક ઔષધો અને વિજ્ઞાનનો નવો પૂરવઠો: નાસાનું CRS-25 મિશન
નોર્થ્રોપ ગ્રુમનનું ૨૫મું સિગ્નસ કાર્ગો યાન ફ્લોરિડાથી સ્પેસએક્સના ફાલ્કન ૯ રોકેટ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય અંતરિક્ષ મથક ભણી પ્રયાણ કરશે.
૧૧૫ મિલિયન વર્ષ જૂના ડાયનાસોરના અશ્મિઓમાં મળ્યા લોહીના અંશ: વિજ્ઞાનની એક અદભૂત શોધ
બ્રાઝિલમાં મળી આવેલા અરાતાસોરસ ડાયનાસોરના હાડકાંમાં લોહીના કણો અને હીમ મોલેક્યુલ્સની હાજરી મળી આવી છે, જે પ્રાચીન જીવોની જીવવિજ્ઞાન સમજવામાં નવી દિશા ચીંધે છે.
INS Vikrant પર Rafale-M નું સફળ ઉતરાણ: ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ શક્તિમાં નવા યુગનો પ્રારંભ
ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી વિમાનવાહક જહાજ INS Vikrant પર ફ્રેન્ચ ફાઈટર જેટ Rafale-M ના પ્રથમ સફળ પરીક્ષણે ભારતની સંરક્ષણ ક્ષમતાને વૈશ્વિક સ્તરે એક નવી ઊંચાઈ આપી છે.
જંતુનાશક ક્લોરપાયરીફોસ અને પાર્કિન્સન્સ રોગ વચ્ચે ગંભીર જોડાણ: નવો સંશોધન અહેવાલ
અમેરિકાની UCLA ના વૈજ્ઞાનિકોએ શોધ્યું છે કે વ્યાપકપણે વપરાતા જંતુનાશકના સંપર્કમાં આવવાથી પાર્કિન્સન્સનું જોખમ ૨.૫ ગણું વધે છે અને મગજની સફાઈ પ્રણાલી ખોરવાય છે.
ધ્વનિતરંગોનો સચોટ પ્રહાર: મગજના જીવલેણ કેન્સર સામે ફોકસ્ડ અલ્ટ્રાસાઉન્ડની નવી ક્રાંતિ
યુનિવર્સિટી ઓફ વર્જિનિયાના વૈજ્ઞાનિકોએ બ્લડ-બ્રેઇન બેરિયરને ભેદીને માઇક્રો-આરએનએ પહોંચાડવા અવાજના તરંગો અને સૂક્ષ્મ પરપોટાનો અનોખો સમન્વય સાધ્યો છે.
શું આઇન્સ્ટાઇનનાં મૂળ સમીકરણો ડાર્ક એનર્જી વગર બ્રહ્માંડના વિસ્તરણને સમજાવી શકે છે?
યુસી ડેવિસના સંશોધકોએ આઇન્સ્ટાઇનના ફિલ્ડ ઇક્વેશન્સના આધારે ડાર્ક એનર્જીની અનિવાર્યતા સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, જેનાથી ભૌતિકશાસ્ત્રના સ્ટાન્ડર્ડ મોડેલ પર નવી ચર્ચા છેડાઈ છે.
બ્રહ્માંડના સર્જનનું રહસ્ય: કેવી રીતે એક 'ભુલાયેલા' ન્યુટ્રિનો કણે આપણને શૂન્યતામાંથી બચાવ્યા?
વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવા ભારે ન્યુટ્રિનો કણની શોધ કરી છે જેણે બિગ બેંગ પછી મેટર અને એન્ટિમેટર વચ્ચે સંતુલન સ્થાપવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હોઈ શકે છે.
બેક્ટેરિયાની અનોખી સુરક્ષા પ્રણાલી: કુદરતના નિયમોથી વિપરિત કામ કરતા 'ટાઈપ VI રેટ્રોન્સ'ની શોધ
ગ્લેડસ્ટોન ઈન્સ્ટિટ્યુટ્સના વૈજ્ઞાનિકોએ બેક્ટેરિયામાં વાયરસ સામે લડતી એક એવી અદભુત આણ્વિય વ્યવસ્થા શોધી છે, જે અત્યાર સુધી જાણીતી તમામ સુરક્ષા પ્રણાલીઓ કરતાં તદ્દન ઊંધી દિશામાં કામ કરે છે.
શૂન્ય અવરોધનું વિજ્ઞાન: અતિવાહકતા, હવામાં તરતી મેગ્લેવ ટ્રેનો અને ક્વોન્ટમ ક્રાંતિની સફર
જ્યારે ધાતુઓ કડકડતી ઠંડીમાં વીજળીનો સંપૂર્ણ પ્રતિકાર ગુમાવી દે છે, ત્યારે ભૌતિકશાસ્ત્રના અસાધારણ નિયમો સર્જાય છે—જેણે બુલેટ ટ્રેનોને પાટા વગર ઉડતી કરી અને ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજીના દ્વાર ખોલ્યા.
ગહન શીતળતામાં પણ નહીં તૂટે ધાતુ: -૨૫૩ ડિગ્રી સેલ્સિયસે બરડ બનવાનો નિયમ તોડતી નવી શોધ
ઓક્સફર્ડ અને બર્કલેના વૈજ્ઞાનિકોએ નિઓબિયમ અને ટાઇટેનિયમની એવી મિશ્રધાતુ શોધી છે, જે પરમ શૂન્યની નજીકના તાપમાને પણ તિરાડ પડવા દેતી નથી.
ઠંડી ગલન પ્રક્રિયા: શું વિજ્ઞાન ખરેખર અશક્યને શક્ય બનાવી શકે છે?
૧૯૮૯માં વિવાદોમાં ઘેરાયેલી 'કોલ્ડ ફ્યુઝન' ટેકનોલોજી આજે 'લો-એનર્જી ન્યુક્લિયર રિએક્શન' તરીકે નવા સ્વરૂપે વૈજ્ઞાનિકોનું ધ્યાન ખેંચી રહી છે.
પરમાણુ વિભાજન: અણુના હૃદયને તોડીને વીજળી બનાવતું અદભુત ભૌતિકવિજ્ઞાન
ન્યુક્લિયર ફિશનની વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા, પ્રવાહી ટીપાં જેવું પરમાણુ કેન્દ્ર અને પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કાબૂમાં રખાતી શૃંખલા પ્રક્રિયાની સંપૂર્ણ ગાથા.
બ્રહ્માંડના ગહન રહસ્યો ઉકેલતું માનવજાતનું સૌથી મોટું યંત્ર: લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને ફ્રાન્સની સરહદ નીચે ૨૭ કિલોમીટર લાંબી ટનલમાં ધબકતું CERN નું લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડર કણોને પ્રકાશની ઝડપે અથડાવીને ભૌતિકશાસ્ત્રની નવી સીમાઓ અંકિત કરી રહ્યું છે.
એમઆરઆઈ ટેકનોલોજી: ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને રેડિયો તરંગો વડે માનવ શરીરની આંતરિક રચનાનું ઈમેપિંગ
ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સ અને મેડિકલ સાયન્સનો અનોખો સંગમ એટલે એમઆરઆઈ. કોઈપણ હાનિકારક વિકિરણ વગર શરીરના કોમળ અવયવોનું અત્યંત સ્પષ્ટ ચિત્ર મેળવતી આ ટેકનોલોજીની ઊંડી સમજૂતી.
અદૃશ્યની તસવીર: પૃથ્વી જેટલા વર્ચ્યુઅલ ટેલિસ્કોપથી બ્લેક હોલનું પ્રથમ ચિત્ર કેવી રીતે લેવાયું
આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈનના સાપેક્ષતાવાદના ગણિતથી માંડીને સમગ્ર પૃથ્વી પર ફેલાયેલી વેધશાળાઓના સંકલન દ્વારા બ્લેક હોલની વાસ્તવિક છબી કંડારવાની વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિ.
અવકાશના તાણાવાણામાં ધ્રુજારી: ગુરુત્વાકર્ષણ તરંગોનું વિજ્ઞાન અને બ્રહ્માંડને સાંભળવાની નવી બારી
આલ્બર્ટ આઈન્સ્ટાઈનની સદી જૂની આગાહીથી લઈને લિગો પ્રયોગશાળાની અદભુત શોધ સુધી, ગુરુત્વાકર્ષણ તરંગોએ ખગોળશાસ્ત્રની દિશા કેવી રીતે બદલી નાખી તેની ઊંડી ગાથા.
MRI ટેકનોલોજી: માનવ શરીરના રહસ્યો ખોલતી ન્યુક્લિયર મેગ્નેટિક રેઝોનન્સની અદભૂત વિજ્ઞાન યાત્રા
જાણો કેવી રીતે ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને રેડિયો તરંગોની મદદથી ક્ષ-કિરણો વગર શરીરના આંતરિક અંગોની અત્યંત સચોટ તસવીરો મેળવવામાં આવે છે.
દવાઓની ઝેરી અસર પરખવા ક્વોન્ટમ સેન્સર્સ: બાયોમેડિકલ ક્ષેત્રે નવી ક્રાંતિનો આરંભ
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ ઓફ હેલ્થ અને નાસાની સંયુક્ત પહેલ 'QuSAFE' થકી અતિસૂક્ષ્મ સ્તરે સેલ્યુલર ફેરફારો માપીને દવાઓની ચકાસણી પ્રાણીઓ વિના શક્ય બનશે.
જીવવિજ્ઞાનની 'મોલેક્યુલર કાતર': CRISPR-Cas9 દ્વારા જિનેટિક રોગોની સારવાર અને ભવિષ્યની ક્રાંતિ
બેક્ટેરિયાની રોગપ્રતિકારક શક્તિમાંથી જન્મેલી આ ટેકનોલોજી હવે મનુષ્યના ડીએનએમાં ફેરફાર કરીને અસાધ્ય રોગો મટાડવા સક્ષમ બની રહી છે.
ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન: સૂર્યની ઉર્જા પૃથ્વી પર લાવવાનો માનવજાતનો સૌથી મોટો પ્રયોગ
અણુઓના સંયમનથી અખૂટ, સ્વચ્છ અને ઉત્સર્જનમુક્ત ઉર્જા મેળવવાનું વૈજ્ઞાનિક રહસ્ય, તેનો ઇતિહાસ અને વિશ્વના સૌથી જટિલ પ્રયોગ ITER ની સંપૂર્ણ વિગત.
જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ: એક્સોપ્લેનેટના વાતાવરણ અને જીવનની શોધમાં વિજ્ઞાનની નવી છલાંગ
નાસાનું આધુનિક ઇન્ફ્રારેડ ટેલિસ્કોપ પૃથ્વીથી ૧૫ લાખ કિલોમીટર દૂર સ્થિત રહીને સૌરમંડળ બહારના ગ્રહોના વાતાવરણમાં પાણી અને વાયુઓની હાજરી શોધી રહ્યું છે.
સૂર્યમંડળના છેવાડે પ્લુટોથી આગળ નવા વામન ગ્રહની શોધ: રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરીની મોટી સફળતા
ચિલીમાં આવેલી નવી વેરા સી. રૂબિન ઓબ્ઝર્વેટરી દ્વારા સૂર્યથી ૪૬ ગણા દૂર આવેલા બરફીલા પિંડ ૨૦૨૬ ED૧૩૮ ની શોધ કરવામાં આવી છે, જે સૂર્યમંડળનો નવો વામન ગ્રહ બની શકે છે.
ચંદ્રયાન-૩ પછી: ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવે ભારતે શું શીખ્યું
દુનિયાનું પહેલું યાન જે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પાસે સલામત ઊતર્યું. ત્યાંની માટીમાંથી મળેલી માહિતી આવનારાં મિશનનો નકશો બદલી રહી છે.
જનીન કાતર CRISPR: સિકલ સેલના દર્દીઓ માટે વિજ્ઞાનની નવી આશા
બેક્ટેરિયાની કુદરતી રક્ષણ પ્રણાલીમાંથી વિકસેલી CRISPR-Cas9 ટેકનોલોજી કેવી રીતે જીવલેણ આનુવંશિક રક્તવિકારની સારવારમાં ક્રાંતિ લાવી રહી છે તેની વિગતવાર વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી.