મોબ લિંચિંગના કેસમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટે આરોપી શરદ ગોરાણેની જામીન અરજી ફગાવી

બોમ્બે હાઈકોર્ટે ૨૮ ઓક્ટોબરના રોજ લિંચિંગના એક ગંભીર કેસમાં શરદ દિગંબર ગોરાણેની જામીન અરજી ફગાવી દીધી હતી. આ કેસમાં એક જૂથે એક વ્યક્તિ પર તેના પોતાના ઘરમાં જ હુમલો કરીને તેની હત્યા કરી હતી. જસ્ટિસ મિલિંદ જાદવ દ્વારા આ આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે અવલોકન કર્યું હતું કે કોઈ વ્યક્તિનો ભૂતકાળ કે તેના ગુનાહિત ઇતિહાસને કારણે કોઈ જૂથ પાસે તેને સજા આપવાનો અથવા મોબ વાઈલન્સ દ્વારા ન્યાય લાગુ કરવાનો અધિકાર હોતો નથી. કોર્ટે આ ઘટનાને માત્ર હુમલાના કિસ્સા તરીકે નહીં, પરંતુ કાયદાના શાસનને સંપૂર્ણપણે અવગણીને કરવામાં આવેલ મોબ લિંચિંગના કૃત્ય તરીકે જોયું હતું.

કોર્ટના આદેશ અનુસાર, શરદ ગોરાણે ૧૫ સભ્યો ધરાવતા એક પરિવારના જૂથનો ભાગ હતો, જેણે જૂની દુશ્મનાવટને કારણે પીડિત પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલો પીડિતના ઘરમાં જ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પીડિતને ૩૮ ઈજાઓ પહોંચી હતી. આ જૂથે હુમલા દરમિયાન સળિયા, લાકડીઓ અને છરીઓનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનું કહેવાય છે.

વધુમાં, આદેશમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે શરદ ગોરાણે પીડિતને "જીવનનો પાઠ ભણાવવા" માટે જૂથને હુમલો કરવા સૂચના આપી હતી અને જૂથના સભ્યોને ઘર સળગાવવા માટે પણ કહ્યું હતું. અહેવાલમાં એવું પણ નોંધાયું છે કે ગોરાણે કુહાડી વડે પીડિત પર હુમલો કર્યો હતો અને તેને બચાવવાનો પ્રયાસ કરતા પડોશીઓને ધમકી આપી હતી.

જ્યારે પીડિતના પરિવારજનોએ વચ્ચે પડવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તેમને પણ ધમકી આપવામાં આવી હતી. પીડિતની માતા તેના પુત્ર પર થતા હુમલા દરમિયાન લાચાર બનીને જોઈ રહી હતી, જ્યારે ઘરની બહાર એકઠા થયેલા પડોશીઓને ધમકીઓ આપીને હસ્તક્ષેપ કરતા રોકવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે હુમલાની ગંભીરતા અને ઈજાઓની સંખ્યા દર્શાવે છે કે આ કેટલો ભયાનક હુમલો હતો.

ન્યાયાધીશ જાદવે અવલોકન કર્યું હતું કે આ પ્રકારના કૃત્યો કાયદાના શાસનના પાયા પર પ્રહાર કરે છે અને તેને વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટમાંથી ઉદભવતા સામાન્ય કેસો તરીકે ગણી શકાય નહીં. જ્યારે કોઈ જૂથ વિવાદ ઉકેલવા માટે કાયદો પોતાના હાથમાં લે છે અને હિંસાનો આશરો લે છે, ત્યારે તેના પરિણામો માત્ર પીડિત પૂરતા સીમિત રહેતા નથી, પરંતુ તે જાહેર વ્યવસ્થા માટે પણ જોખમ ઊભું કરે છે અને કાયદા દ્વારા મળતા રક્ષણ પર નાગરિકોના વિશ્વાસને નબળો પાડે છે.

જામીન આપતી વખતે પીડિતના પરિવાર અને સમાજ પર આ ઘટનાની અસરને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી હતી. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું હતું કે જૂથે પીડિત પર વર્ચસ્વ જમાવવા અને અન્યને હસ્તક્ષેપ કરતા રોકવા માટે તેમની સંખ્યાત્મક તાકાતનો ઉપયોગ કર્યો હતો. આ હિંસાની ઘટના સ્થળ પર હાજર લોકો અને સમગ્ર સમુદાય પર જે અસર પડી છે તેને અવગણી શકાય નહીં.

આરોપી શરદ ગોરાણે વતી એડવોકેટ સના રઈસ ખાન હાજર થયા હતા. તેમણે દલીલ કરી હતી કે પીડિત એક હિસ્ટ્રી-શીટર હતો અને તેના તથા અરજદારના પરિવાર વચ્ચે દુશ્મનાવટ હતી. જોકે, કોર્ટે આ દલીલને ફગાવી દીધી હતી અને કહ્યું હતું કે ભલે પીડિતનો ગુનાહિત ઇતિહાસ હોય, પરંતુ ગોરાણે કે અન્ય કોઈને તેના વર્તન માટે તેને સજા આપવાનો અધિકાર નથી. કોઈપણ આરોપનો સામનો કાયદા અનુસાર જ થવો જોઈએ અને ગુનેગાર સામે કાર્યવાહી કરવાની સત્તા કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ પાસે છે, વ્યક્તિગત અસંતોષ ધરાવતા લોકો પાસે નહીં.

એડવોકેટ ખાન દ્વારા એવી પણ દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ગોરાણે ધરપકડના કારણો જાણવામાં આવ્યા ન હતા. આ બાબતે કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ધરપકડના કારણો અરજદારને જણાવવામાં આવ્યા હતા અને સંબંધિત ફોર્મ પણ તેને સોંપવામાં આવ્યું હતું, જેના પર અરજદારની સહી પણ હતી.