KIIFB ના હિસાબોનું CAG દ્વારા ઓડિટ થવું જોઈતું હતું: કેરળ હાઈકોર્ટ

કેરળ હાઈકોર્ટે અવલોકન કર્યું છે કે કેરળ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ બોર્ડ (KIIFB) ના હિસાબોનું ઓડિટ કોમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG) દ્વારા થવું જોઈતું હતું. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, અગાઉની રાજ્ય સરકાર દ્વારા KIIFB ના ઓડિટની જવાબદારી CAG ને ન સોંપવાનો નિર્ણય ચિંતાજનક છે.

ચીફ જસ્ટિસ સૌમેન સેન અને જસ્ટિસ વી.એમ. સ્યામ કુમારની ડિવિઝન બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, પ્રારંભિક અહેવાલમાં જોવા મળેલી "ભીષણ વિસંગતતાઓ" ને ધ્યાનમાં લેતા અગાઉની સરકારે ઓડિટની મંજૂરી આપવી જોઈતી હતી. કોર્ટે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે KIIFB ના હિસાબો અને કામગીરીમાં પારદર્શિતા જાળવવી આવશ્યક છે, કારણ કે તેને રાજ્ય દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે અને રાજ્ય તેની ઉધાર લેવાની પ્રક્રિયા માટે ગેરંટી પણ આપે છે. કોર્ટે CAG ઓડિટ સામે KIIFB ના પ્રતિકૂળ વલણ પર પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન સરકારે KIIFB ને પુનર્ગઠિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે અને નિષ્ણાત સમિતિની ભલામણો મુજબ, KIIFB ના હિસાબોનું વ્યાપક ઓડિટ CAG દ્વારા કરાવવાનું નક્કી કર્યું છે. આ કેસ કાસરગોડના પી. અનિલકુમાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજી પર વિચારણા હેઠળ હતો, જેમાં KIIFB ના હિસાબોનું CAG દ્વારા ઓડિટ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

અરજદારે દલીલ કરી હતી કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા KIIFB ને ઉધાર લેવા માટે આપવામાં આવેલી ગેરંટીઓ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાઓને બાયપાસ કરે છે. આનાથી અસરકારક રીતે 'ઓફ-બજેટ બોરોઇંગ' (બજેટ બહારનું દેવું) ઊભું થાય છે, જે રાજ્યની નાણાકીય સ્થિરતા માટે જોખમ ઊભું કરે છે અને જેના માટે ફરજિયાત CAG દેખરેખની જરૂર છે.

આ બાબતે CAG દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા એક એફિડેવિટમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ સુધીમાં KIIFB દ્વારા લેવામાં આવેલા લોનના બાકી નીકળતા દેવાની રકમ ₹૨૦,૦૪૧.૫૨ કરોડ હતી. CAG એ જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય આ લોનના મુદ્દલ અને વ્યારની ચુકવણીની જવાબદારી સ્વીકારે છે. એફિડેવિટમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે KIIFB ના હિસાબોનું ઓડિટ CAG ને સોંપવાથી તેને હિસાબોના પ્રમાણપત્ર સહિત વ્યાપક ઓડિટ કરવાની સત્તા મળશે, જે સુનિશ્ચિત કરશે કે KIIFB ના નાણાકીય પત્રકો સાચા અને ન્યાયી રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

અરજદારની ફરિયાદો રાજ્ય સરકાર દ્વારા ઓડિટ કરાવવાના નિર્ણયથી નોંધપાત્ર રીતે સંતોષાયેલી હોવાનું જણાવીને કોર્ટે આ અરજીનો નિકાલ કર્યો હતો.

KIIFB એ કેરળમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ માટે ભંડોળ એકત્રિત કરવા અને પ્રોજેક્ટ્સનું સંચાલન કરવા માટે રચાયેલ એક સંસ્થા હતી. તે રાજ્ય સરકારના સહયોગથી કાર્ય કરતી હતી અને તેના દેવા માટે રાજ્ય સરકાર ગેરંટી આપતી હતી.