ભ્રષ્ટાચારના આરોપી અધિકારીની પુનઃનિયુક્તિ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે બિહાર સરકારને પૂછપરછ કરી

બિહારના એક સરકારી હોસ્પિટલના અધિકારી, જેમને લાંચ માંગવાના આરોપ હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, તેમને તેમની સસ્પેન્શન રદ કર્યા બાદ ફરીથી તે જ હોસ્પિટલમાં અને તે જ હોદ્દા પર પાછા મોકલવામાં આવ્યા છે. આ બાબત પર સુપ્રીમ કોર્ટે સખત પ્રતિક્રિયા આપી છે અને બિહાર સરકાર પાસે આ અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિર્ણયને એક "ચિંતાજનક પાસા" તરીકે ઓળખાવ્યું છે.

સમસ્તપુરની સદર હોસ્પિટલમાં એડમિનિસ્ટ્રેટર તરીકે ફરજ બજાવતા વિશ્વજીત સિંહ પર એક ફરિયાદીના ₹૩૬,૪૨૧ના બાકી વેતન ચૂકવવા માટે ₹૪,૦૦૦ની લાંચ માંગવાનો આરોપ હતો. આ કેસમાં સિંહની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેમણે ભ્રષ્ટાચારના કેસના સંબંધમાં ૧૫ દિવસ સુધી જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં વિતાવ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને જસ્ટિસ માનમોહનની બેન્ચે આ બાબતની નોંધ લેતા જણાવ્યું હતું કે, જે અધિકારીની ધરપકડ થઈ હોય અને જે જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં રહ્યા હોય, તેમને ફરીથી તે જ હોસ્પિટલમાં અને તે જ પદ પર કેવી રીતે નિયુક્ત કરી શકાય તે જોવું જોઈએ. કોર્ટે બિહાર સરકારને કાયદા અનુસાર યોગ્ય પગલાં લેવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

આ સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યવાહી સમસ્તપુરની સદર હોસ્પિટલના એડમિનિસ્ટ્રેટર વિશ્વજીત સિંહને આપવામાં આવેલી જામીન મુક્તિને પુનઃસ્થાપિત કરવાના સંદર્ભમાં હતી. અગાઉ પટના હાઈકોર્ટે સિંહને આપવામાં આવેલા જામીન રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. સિંહ વિરુદ્ધ ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ, ૧૯૮૮ હેઠળ એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી. સેશન્સ કોર્ટે તેમને જામીન આપ્યા હતા, પરંતુ ફરિયાદીની અરજી પર હાઈકોર્ટે આ નિર્ણયને ઉલટાવી દીધો હતો અને તેમને ફરીથી કસ્ટડીમાં લેવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે હાઈકોર્ટે સિંહ મુક્ત થયાના લગભગ એક વર્ષ પછી જામીન આદેશમાં દખલગીરી કરી હતી. હાઈકોર્ટે સેશન્સ કોર્ટના એ અવલોકન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કે લાંચની રકમ ખૂબ જ ઓછી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટ સાથે સહમત થતા કહ્યું કે જામીન આપવાના નિર્ણયમાં લાંચની રકમ કેટલી છે તે મહત્વનો વિચાર નથી, પરંતુ માત્ર આ કારણથી સેશન્સ કોર્ટે આપેલી રાહત રદ કરી શકાય નહીં. કોર્ટે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સામાન્ય રીતે આ પ્રકારના કેસોમાં, જો આરોપી દોષિત ઠરે તો ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવતી મહત્તમ સજાને ધ્યાનમાં રાખીને જામીન આપવા જોઈએ, સિવાય કે આરોપીનો અગાઉનો ગુનાહિત ઇતિહાસ હોય અથવા કિસ્સો અત્યંત ગંભીર હોય.

કોર્ટે સિંહના મૂળ જામીન આદેશને પુનઃસ્થાપિત કર્યો હતો અને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જામીનનો પ્રશ્ન લાંચની રકમ પર નહીં, પરંતુ સ્થાપિત ન્યાયિક સિદ્ધાંતોના આધારે નક્કી થવો જોઈએ. ત્યારબાદ કોર્ટે અધિકારીની સેવાકીય સ્થિતિ અંગે રાજ્ય સરકારના વલણ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. કાયદા મુજબ, જો કોઈ જાહેર સેવક ૪૮ કલાકથી વધુ સમય માટે જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં રહે છે, તો તેને અલગથી આદેશ આપ્યા વિના સસ્પેન્ડ થયેલ ગણવામાં આવે છે. રાજ્યના વકીલે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે સિંહની ધરપકડ પછી તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં તે સસ્પેન્શનનો આદેશ રદ કરવામાં આવ્યો હતો.

પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટ માટે સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ હતી કે રાજ્ય સરકારે માત્ર તેમને નોકરી પર પાછા નથી બોલાવ્યા, પરંતુ તેમને ફરીથી તે જ હોસ્પિટલમાં અને તે જ હોદ્દા પર તૈનાત કર્યા છે. કોર્ટે આ બાબતને "શોકિંગ" ગણાવી હતી અને જણાવ્યું હતું કે રાજ્યએ આ બાબતની વહેલી તકે તપાસ કરવી જોઈએ. આ રીતે, સુપ્રીમ કોર્ટે જામીન આપવાની પ્રક્રિયાને યોગ્ય ગણાવી છે પરંતુ વહીવટી રીતે ભ્રષ્ટાચારના આરોપીને ફરીથી તે જ જગ્યાએ મૂકવાના નિર્ણય પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.

વિશ્વજીત સિંહ સમસ્તપુરની સરકારી સદર હોસ્પિટલમાં વહીવટી અધિકારી તરીકે કાર્યરત હતા. તેઓ પર લાંચ લેવાના આરોપ હેઠળ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી અને આ કેસ હાલમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયા હેઠળ છે.