પાકિસ્તાનની આઈએસઆઈ શીખ સમુદાયોને નિશાન બનાવી રહી હોવાનો ગુપ્તચર એજન્સીઓનો દાવો

સીએનએન-ન્યૂઝ૧૮ના અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર એજન્સી આઈએસઆઈ ધાર્મિક પર્યટન, લોકો વચ્ચેના સંપર્કો અને ડાયસ્પોરા નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને શીખ સમુદાયોમાં પ્રભાવ કેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હોવાની આશંકા ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓએ વ્યક્ત કરી છે. પંજાબમાં આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા ભારતની સુરક્ષા વ્યવસ્થાનું ધ્યાન ભટકાવવા અને કટ્તરપંથી વાર્તાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ રણનીતિ અપનાવવામાં આવી રહી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

લાહોર ખાતે લગભગ ૭૯ વર્ષ પછી એક ઐતિહાસિક ગુરુદ્વારાના પુનઃપ્રારંભ અને અન્ય એક અન્ન શ્રદ્ધાસ્થાનના વિસ્તારની યોજના સામે આવી છે, જેના પર ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીઓની નજર છે. લાહોરના ટેમ્પલ રોડ પર આવેલું ગુરુદ્વારા છઠ્ઠી પાતશાહી શ્રી ગુરુ હરગોબિંદ સાહિબ ૧૯૪૭ના ભાગલાથી બંધ હતું, જેનું પુનઃસ્થાપન કાર્ય પૂર્ણ થયા બાદ ૮ નવેમ્બરના રોજ ધાર્મિક પૂજા માટે ફરીથી ખોલવામાં આવ્યું હતું. આ સમારોહમાં પાકિસ્તાનના ઇવેક્યુઈ ટ્રસ્ટ પ્રોપર્ટી બોર્ડ (ઇટીપીબી)ના અધિકારીઓ, પાકિસ્તાન શિખ ગુરુદ્વારા પ્રબંધક સમિતિના સભ્યો અને શિખ ધાર્મિક નેતાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ પુનઃપ્રારંભ ઇટીપીબી દ્વારા લાહોરના ચુના મંડી સ્થિત ગુરુદ્વારા જનમ અસ્થાન ગુરુ રામ દાસ જીના વિસ્તરણની જાહેરાત કરવામાં આવી તેના એક મહિના કરતાં ઓછા સમયમાં થયો છે. ચોથા શિખ ગુરુના જન્મસ્થળ તરીકે ઓળખાતા આ શ્રદ્ધાસ્થાનમાં યાત્રાળુઓ અને ધાર્મિક વિધિઓ માટે વધુ જગ્યા તથા સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે આસપાસની આશરે ૧૩ મરલા જેટલી વ્યાપારી જમીન સામેલ કરવામાં આવનાર છે.

પાકિસ્તાન આ પહેલોને શિખ વારસાની જાળવણી અને યાત્રાળુઓની સુવિધા માટેના પ્રયાસો તરીકે રજૂ કરી રહ્યું છે, પરંતુ ટોચના ગુપ્તચર સૂત્રો આ પગલાં પાછળ વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ઉદ્દેશ્ય હોવાનું માને છે. તેમનું માનવું છે કે આઈએસઆઈ શીખ સમુદાયોમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માટે ધાર્મિક પર્યટનનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

ગુપ્તચર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મુખ્ય ચિંતા માત્ર ધાર્મિક સ્થળોના જીર્ણોદ્ધાર કે વિસ્તરણની નથી, પરંતુ વધતી જતી યાત્રાળુઓની અવરજવરથી મળતી પહોંચ અને જોડાણની તકોની છે. યાત્રા કોરિડોર અને ધાર્મિક મેળાવડાઓનો ઉપયોગ પાકિસ્તાન સ્થિત હેન્ડલર્સ દ્વારા ભારતીય મુલાકાતીઓ સાથે પ્રાથમિક સંપર્ક સ્થાપિત કરવા માટે થઈ શકે છે, ત્યારબાદ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા એન્ક્રિપ્ટેડ ડિજિટલ વાતચીત કરવામાં આવે છે તેમ સૂત્રોનો દાવો છે.

આ ઉપરાંત, સરહદ પારથી પ્રતિબંધિત સામગ્રીની હેન્ડલિંગ માટે સ્થાનિક ભરતી કરાયેલા લોકોને ક્યારેક ₹૫૦,૦૦૦ થી ₹૧ લાખ વચ્ચે ચૂકવણી કરવામાં આવતી હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો છે. કરતારપુર કોરિડોરની આસપાસની સુવિધાઓ સહિત ઇટીપીબી જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા મોટા શિખ ધાર્મિક સ્થળોનું સંચાલન મુલાકાતીઓ પર નજર રાખવા, સંપર્કો કેળવવામાં અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં ભરતી કે વૈચારિક પ્રભાવ પાડવાના પ્રયાસો માટે તકો પૂરી પાડી શકે છે તેમ સૂત્રો જણાવે છે.

સૂત્રો દ્વારા કેનેડા, અમેરિકા અને યુનાઇટેડ કિંગડમમાં રહેતા શિખ સમુદાયોને નિશાન બનાવતા વ્યાપક આઉટરીચ પ્રયાસો તરફ પણ ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે, જે ડાયસ્પોરા નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને પ્રભાવ વધારવાના પાકિસ્તાનના ઈરાદાને દર્શાવે છે.