ચીની વ્લોગરો દ્વારા ઢાકાની ઝૂંપડપટ્ટીઓને નવી દિલ્હી તરીકે દર્શાવવા પર ભારતની પ્રતિક્રિયા

આજ તક ન્યૂઝ આઉટલેટના અહેવાલ મુજબ, સોશિયલ મીડિયા પર ભારતની છબીને ખરાબ કરવાના એક મામલા પર હવે વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે. બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાના સ્લમ વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી કેટલાક ચીની વ્લોગર અને લાઈવસ્ટ્રીમર વીડિયો બનાવી રહ્યા હતા. આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે આ વીડિયોમાં ઢાકાની ગલીઓ અને વસ્તીઓને 'નનઈ દિલ્લી' એટલે કે નવી દિલ્હી તરીકે દર્શાવવામાં આવી રહી હતી. એટલું જ નહીં, આ વીડિયોની અંદર ભારતની ગરીબી, સાફ-સફાઈ અને રહેણીકરણીને લઈને પણ આપત્તિજનક ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી હોવાની બાબત સામે આવી છે.

આજ તકના અહેવાલ અનુસાર, મંગળવાર, ૧૦ નવેમ્બરના રોજ વિદેશ મંત્રાલયની નિયમિત મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલને આ સમગ્ર મામલા પર સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો. તેના જવાબમાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ દેશની ખોટી તસવીર પેશ કરવાની આવી કોશિશો અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. રણધીર જયસ્વાલે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઢાકાના હિસ્સાઓને દિલ્હી તરીકે દર્શાવવા અને ખોટો નેરેટિવ ફેલાવવાની આ કોશિશથી આવું કૃત્ય કરનારા લોકો તેમજ તેમની પાછળ રહેલા લોકોની પોતાની વિશ્વસનીયતા જ નબળી પડે છે. તેમણે સંબંધિત અધિકારીઓ સમક્ષ એવા લોકો વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવા માટે અપીલ પણ કરી છે.

બાંગ્લાદેશી મીડિયા રિપોર્ટ્સને ટાંકીને અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ પ્રકારની ગતિવિધિઓ ઢાકાના ઉત્તરા સેક્ટર-૧૨ અને તેની આસપાસના ટેકપરા વિસ્તારમાં જોવા મળી હતી. ત્યાંના સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે અનેક ચીની નાગરિકો આ વિસ્તારમાં સતત વીડિયો રેકોર્ડ કરી રહ્યા હતા. રિપોર્ટ્સ મુજબ આ વ્લોગરો ગલીઓની અંદર બે મોબાઈલ ફોન સાથે રાખીને કલાકો સુધી લાઈવસ્ટ્રીમિંગ કરતા હતા. કેટલાક મામલાઓમાં તો તેમના દ્વારા લોકોના ઘરોની અંદર ઘૂસીને વીડિયો શૂટ કરવાના ગંભીર આરોપો પણ સામે આવ્યા છે, જેને લઈને સ્થાનિક નિવાસીઓમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે.

રિપોર્ટ્સમાં એક ચીની મહિલાનું ઉદાહરણ પણ ટાંકવામાં આવ્યું છે, જેણે ઢાકાના એક વિસ્તારમાં લાઈવસ્ટ્રીમિંગ કરતી વખતે તેને 'નઈ દિલ્હી' ગણાવી હતી. તેના આ વીડિયોમાં ત્યાંના મકાનોને ગંદા અને પછાડ તથા પછાત દેખાડવામાં આવ્યા હતા અને સાથેસાથે ભારતની સાફ-સફાઈ તેમજ કાનૂન-વ્યવસ્થા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવતી ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત અન્ય એક વીડિયોમાં ઢાકાના ટેકપરા વિસ્તારની ચાની દુકાનોને દર્શાવીને ભારત વિશે અનેક પ્રકારના આપત્તિજનક દાવા કરવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલ છે. આ તમામ વીડિયોની સામગ્રીનો ઉપયોગ ચીનના અલગ-અલગ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વ્યાપકપણે કરવામાં આવી રહ્યો હતો.

આખરે આ લોકો ઢાકાની અંદર જઈને આ પ્રકારે વીડિયો શા માટે બનાવી રહ્યા હતા, તેને લઈને પણ અનેક સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશી અખબાર 'પ્રોથોમ આલો' સાથેની વાતચીતમાં એક ચીની નાગરિકે એવો દાવો કર્યો હતો કે આ પ્રકારનું લાઈવસ્ટ્રીમિંગ પ્રોડક્ટ પ્રમોશન સાથે જોડાયેલું હતું અને તે વીચેટ પર કરવામાં આવી રહ્યું હતું. જ્યારે એક સ્થાનિક ગાઈડે જણાવ્યું કે ચીની નાગરિકો ડોયિન જેવા પ્લેટફોર્મ પર પણ વીડિયો પોસ્ટ કરીને આર્થિક કમાણી કરે છે. આ જ કારણ છે કે આ સમગ્ર મામલાને લઈને ગંભીર સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે જો તેનો હેતુ માત્ર પ્રોડક્ટ પ્રમોશનનો જ હતો, તો પછી ઢાકાના આ પછાત વિસ્તારોને દિલ્હી તરીકે ખોટી રીતે દર્શાવીને શા માટે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા હતા.

સ્થાનિક લોકોએ માત્ર ખોટી લોકેશન બતાવવા સામે જ વાંધો વ્યક્ત કર્યો નથી, પરંતુ કેટલાક નિવાસીઓએ એવા ગંભીર આરોપો પણ લગાવ્યા છે કે આ વ્લોગરો કોઈપણ પ્રકારની પૂર્વ મંજૂરી વગર સીધા તેમના ઘરોમાં ઘૂસીને શૂટિંગ કરતા હતા. કેટલાક લોકોએ તો ઘરની અંદર એટલું જ નહીં પરંતુ બાથરૂમ સુધી કેમેરા લઈ જવા અંગેની પણ ફરિયાદો કરી છે. ઢાકાની એક સ્થાનિક મહિલાએ બાંગ્લાદેશી મીડિયાને આપેલા નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે જ્યારે કોઈ અચાનક કોઈપણ રોકટોક વગર ઘરમાં ઘૂસીને રેકોર્ડિંગ શરૂ કરી દે છે, ત્યારે તે પરિસ્થિતિ અત્યંત અસહજ બની જાય છે.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમે સોશિયલ મીડિયા પર ખોટા લોકેશન અને ભ્રામક વીડિયોના ઉપયોગને લઈને એક નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે. કોઈ બીજા દેશની તસવીરો અને પરિસ્થિતિઓને ભારતનું નામ આપીને પ્રદર્શિત કરવાથી સોશિયલ મીડિયાના દર્શકોની સામે દેશ વિશે એક ખૂબ જ ખોટી અને નકારાત્મક ધારણા બંધાઈ શકે છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા આ બાબતે કડક વલણ દાખવવામાં આવ્યું છે અને આ પ્રકારની હરકતો કરનારાઓ વિરુદ્ધ સત્તાવાર પગલાં લેવાની માંગ કરવામાં આવી છે.