કૌટુંબિક ઝઘડાના કારણે ખોટો કેસ દાખલ કરનાર માતા સામે હાઈકોર્ટની કડક ટિપ્પણી

કર્ણાટક હાઈકોર્ટે એક મહત્વના ચુકાદામાં પિતા અને તેના પરિવારના સભ્યો વિરુદ્ધ નોંધાયેલ પ્રોટેક્શન ઓફ ચિલ્ડ્રન ફ્રોમ સેક્સ્યુઅલ ઓફેન્સીસ (POCSO) એક્ટ હેઠળનો ફોજદારી કેસ રદ કરી દીધો છે. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે માતાએ વૈવાહિક મતભેદોને કારણે કાયદાનો દુરુપયોગ કર્યો છે અને બાળકોની નિર્દોષતાને માતા-પિતાના વેરઝેરના મેદાનમાં ન ફેરવવી જોઈએ.

જસ્ટિસ એમ. નાગપ્રસન્નાએ આ આદેશ આપ્યો હતો. આ કેસમાં ૩૫ વર્ષીય પુરુષ, તેના પિતા, માતા અને ભાઈએ અરજી કરી હતી. તેમની પત્ની, જેની ઉંમર ૩૩ વર્ષ છે, તેણે આ વર્ષે મે મહિનામાં તેમની ૩ વર્ષની પુત્રી પર જાતીય હુમલાના આક્ષેપો કરીને આ કેસ નોંધાવ્યો હતો. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, અલગ થયેલા જીવનસાથીના શસ્ત્રાગારમાં બાળકને એક હથિયાર તરીકે ઘટાડી શકાય નહીં. બાળપણની નિર્દોષતાનો ઉપયોગ વૈવાહિક હિસાબ ચોખ્ખો કરવા માટેની ચલણ તરીકે ન કરી શકાય. સાથે જ, માતા-પિતાના ખોટા આરોપોના દાવાઓને કારણે બાળકના રક્ષણને બલિદાન આપી શકાય નહીં.

કોર્ટે નોંધ્યું કે આ સમગ્ર કેસ ૨૦૨૪થી ચાલી રહેલા વૈવાહિક વિવાદમાંથી ઉદભવ્યો હતો. પિતાએ ફેમિલી કોર્ટ અને ત્યારબાદ હાઈકોર્ટના આદેશો દ્વારા બાળકને મળવાના (વિઝિટેશન) અધિકારો મેળવ્યા હતા. માતાએ ૧૮ મેના રોજ ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે, ૧૬ અને ૧૭ મેના રોજ પિતા સાથે મુલાકાત કરીને પરત ફર્યા બાદ સગીર બાળકના ખાનગી અંગોમાં લાલાશ અને ઘસારો જોવા મળ્યો હતો.

જોકે, બેંગલુરુની એક ખાનગી હોસ્પિટલના બે ડોક્ટરો દ્વારા આપવામાં આવેલા સોગંદનામાના આધારે કોર્ટે પાયા કે, મેડિકલ નોટ્સમાં નોંધાયેલી વિગતો "નોન-સ્પેસિફિક ક્લિનિકલ ફાઇન્ડિંગ્સ" હતી. ડોક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે કરવામાં આવેલી તપાસ માત્ર યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI) ની શક્યતા તપાસવા માટે હતી. માતાએ પોતે બાળકને આ ડોક્ટરો પાસે તપાસ માટે લઈ ગયા હતા.

કોર્ટે નોંધ્યું કે કોઈપણ ડોક્ટરે બાળકની મેડિકો-લીગલ તપાસ કરી ન હતી. સમગ્ર આરોપ માતા દ્વારા મેડિકલ નોટ્સ પરથી કાઢવામાં આવેલા અનુમાન પર આધારિત હતો, જ્યારે ડોક્ટરોએ પોતે આ બાબતને જાતીય હુમલા સાથે સાંકળી ન હતી. કોર્ટે કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે, "મેડિકલ ઓપિનિયનને તે બોલવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યું છે જે તે કહેતું જ નથી." કોર્ટે વધુમાં ઉમેર્યું કે ફરિયાદમાં પોક્સો એક્ટ હેઠળના ગુનાના કોઈ પણ ઘટકો જોવા મળતા નથી.

જસ્ટિસ નાગપ્રસન્નાએ જણાવ્યું હતું કે, અદાલતો સમક્ષ વધુને વધુ એવા વૈવાહિક વિવાદો આવી રહ્યા છે જેમાં ગંભીર ફોજદારી ગેરવર્તણૂકના આરોપોને કસ્ટડી, મુલાકાત અને પેરેન્ટલ એક્સેસની કાર્યવાહી સાથે જોડી દેવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, બાળક ઘણીવાર બે વિરોધી વાર્તાઓના છેદબિંદુ પર ઉભું હોય છે, જ્યાં દરેક માતા-પિતા દાવો કરે છે કે તેઓ બાળકના સર્વોચ્ચ હિતમાં કાર્ય કરી રહ્યા છે.

કોર્ટે ચેતવણી આપી કે જોખમ માત્ર એટલું જ નથી કે કોઈ માતા-પિતા પર ખોટો આરોપ લાગે, પરંતુ એટલું જ જોખમ એ પણ છે કે વૈવાહિક દુશ્મનીના કારણે બાળકની સાચી ફરિયાદ દબાઈ જાય. આ બંને શક્યતાઓ માટે સતર્કતા જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર વૈવાહિક મતભેદોના આધારે કોઈ પણ અનુમાન કરી શકાય નહીં.

The Hindu ના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે બાળકના પિતા અને તેના પરિવારના સભ્યોને આ સ્વતંત્રતા આપી છે કે જો તેઓ ઈચ્છે તો પોક્સો એક્ટની કલમ ૨૨ હેઠળ બાળકની માતા સામે કાર્યવાહી શરૂ કરી શકે છે. આ કલમ ખોટી ફરિયાદો અથવા ખોટી માહિતી આપનારા લોકો સામે રક્ષણ અને કાયદાકીય પગલાંની જોગવાઈ કરે છે.