કુદરતી રબરના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે ₹૩૦૦ પ્રતિ કિલોએ પહોંચ્યા

દેશી બજારમાં કુદરતી રબરના ભાવ ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ₹૩૦૦ પ્રતિ કિલોના સ્તરે પહોંચી ગયા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી રબરના ભાવમાં જે તેજી જોવા મળી રહી હતી, તે હવે આ ઐતિહાસિક સ્તરે વિસ્તરી છે. રબર બોર્ડના દૈનિક ભાવ અહેવાલ મુજબ, સોમવાર, ૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ના રોજ RSS-4 ગ્રેડ રિબ્ડ સ્મોક્ડ શીટ (RSS) રબરના ભાવ ₹૩૦૦ પ્રતિ કિલો નોંધાયા હતા.

વ્યાપારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મુખ્ય ટાયર ઉત્પાદકો દ્વારા રબર ખરીદવાના વાસ્તવિક ભાવ આનાથી પણ વધુ હતા. ઉદાહરણ તરીકે, મુંબઈ સ્થિત એક ટાયર ઉત્પાદકે RSS-4 ગ્રેડનું રબર ₹૩૦૩ પ્રતિ કિલોના ભાવે ખરીદ્યું હતું. રબરના ભાવમાં આવેલી આ તેજીથી ખેડૂતોમાં ખુશી જોવા મળી છે, ખાસ કરીને મલબાર ક્ષેત્રમાં ખેડૂતો ₹૩૦૦ પ્રતિ કિલોના ભાવ મેળવી શક્યા છે. જોકે, સેન્ટ્રલ ટ્રાવાન્કોરમાં વેપારીઓએ ખેડૂતો પાસેથી સીધા જ ₹૨૯૮ પ્રતિ કિલો સુધીના ભાવે રબરની ખરીદી કરી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં રબરના ભાવ સતત વધતા જઈ રહ્યા હોવાથી, બજારના નિષ્ણાતો એવી અપેક્ષા રાખે છે કે આગામી દિવસોમાં દેશી બજારમાં પણ આ તેજીનો ટ્રેન્ડ ચાલુ રહેશે. રબર બોર્ડના અધિકારીઓએ આ તીવ્ર વધારા માટે સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠાની અછત અને મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ જેવા સંયુક્ત પરિબળોને જવાબદાર ગણાવ્યા છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, સ્થાનિક બજારમાં પુરવઠાની તંગી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ટેકાને કારણે ભાવમાં આ ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક બજારમાં રબરના ઉત્પાદનનો મુખ્ય સીઝન હજુ શરૂ થવાનો બાકી છે, જેણે પણ ભાવ વધારવામાં મદદ કરી છે.

વૈશ્વિક સ્તરે પણ રબરના ભાવ વધવા પાછળના કારણોમાં એલ્ નિનૉની ઘટનાનો સમાવેશ થાય છે, જેણે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં રબરના ઉત્પાદનને અસર કરી છે અને વૈશ્વિક પુરવઠાને મર્યાદિત કરી દીધો છે. આ ઉપરાંત, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ઉર્જા બજાર પર દબાણ વધ્યું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ઊંચા ભાવને કારણે સિન્થેટિક રબરના ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ વધારો થયો છે.

બીજી તરફ, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રાલયે ખાતરી આપી છે કે કેરળ અને રબરના અન્ય પરંપરાગત ઉત્પાદક વિસ્તારોને ઓટોમોટિવ ટાયર મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (ATMA) ના પ્લાન્ટેશન કાર્યક્રમના બીજા તબક્કામાં સામેલ કરવામાં આવશે. હાલમાં આ કાર્યક્રમ ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં અમલમાં છે. આ પગલાથી રાજ્યમાં રબરના ઉત્પાદનને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. રબર બોર્ડના ચેરમેન એન. હરિના જણાવ્યા અનુસાર, દેશની વાર્ષિક કુદરતી રબરની જરૂરિયાત ૧૫ લાખ મેટ્રિક ટન છે, જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન માત્ર ૯,૦૦,૦૦૦ મેટ્રિક ટન છે, જેમાં કેરળનો હિસ્સો ૭૨% છે. રાજ્યના કેટલાંક વિસ્તારોમાં ફરીથી વૃક્ષારોપણની જરૂર છે અને ઘણા પ્લાન્ટેશન હજુ વણવપરાયેલા છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે કેરળ સહિતના પરંપરાગત રબર ઉત્પાદક વિસ્તારોને ATMA ના બીજા તબક્કામાં સામેલ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

વધુમાં, આસામ અને ત્રિપુરામાં રબરના બગીચા અને ગુણવત્તાયુક્ત રબર ઉત્પાદન માટે ATMA ની I-SPEED યોજના હેઠળ જે ₹૧૦૦ કરોડ ખર્ચાયા નથી, તે રકમ હવે કેરળ સહિતના પરંપરાગત રબર ઉત્પાદક વિસ્તારો માટે ફાળવવામાં આવી છે. એન. હરિએ ઉમેર્યું હતું કે આ ફાળવણી માટેનો સમજૂતી કરાર (MoU) એક મહિનાની અંદર સહી કરવામાં આવશે.