ભારત અને મેક્સિકો વચ્ચે પસંદગીના વ્યાપાર કરાર માટે વાટાઘાટો શરૂ થઈ

ભારત અને મેક્સિકોએ દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પસંદગીના વ્યાપાર કરાર (PTA) માટેની વાટાઘાટો સત્તાવાર રીતે શરૂ કરી છે. કોમર્સ મંત્રાલયના પ્રેસ સ્ટેટમેન્ટ મુજબ, બંને દેશોએ વાટાઘાટોના વ્યાપ અને માળખાને વ્યાખ્યાયિત કરતા 'ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ' પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ પગલું વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનના પુનર્ગઠન દરમિયાન નિકાસ વધારવા માટે ભારત દ્વારા દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર કરારો કરવાના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.

આ પ્રસ્તાવિત કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નવી આર્થિક તકો ઊભી કરવાનો, રોકાણના પ્રવાહને વધારવાનો અને બંને અર્થતંત્રો વચ્ચેની પૂરકતાનો લાભ લઈને સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરવાનો છે. વાટાઘાટોના માળખામાં માલસામાન માટે બજારની પહોંચ, મૂળના નિયમો, કસ્ટમ પ્રક્રિયાઓ અને વ્યાપાર સુવિધા, વિવાદ નિવારણ, સેનિટરી અને ફાયટોસેનિટરી પગલાં, વ્યાપારમાં ટેકનિકલ અવરોધો અને વ્યાપાર ઉપાયો જેવા મહત્વના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેમ કોમર્સ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું.

વ્યાપારના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, Mint ના અહેવાલ મુજબ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં બંને દેશો વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય માલસામાનનો વ્યાપ અંદાજે $૭.૮૩ અબજ રહ્યો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારત મેક્સિકો સાથેના વ્યાપારમાં અંદાજે $૩.૬૨ અબજનો વ્યાપાર વધારો (ટ્રેડ સરપ્લસ) ધરાવતું હતું. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારતનું મેક્સિકોમાં $૫.૭૩ અબજનું નિકાસ મૂલ્ય હતું, જે અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં ૦.૩૮% ઘટ્યું હતું. બીજી તરફ, ભારતની મેક્સિકોમાંથી આયાત પણ ૨૬.૫૯% ઘટીને $૨.૧૧ અબજ થઈ હતી.

ભારતની નિકાસમાં ઓટોમોબાઈલ સૌથી મોટો વિભાગ રહ્યો હતો, જેનું મૂલ્ય અંદાજે $૧.૯૨ અબજ હતું. આ ઉપરાંત ઓટો ઘટકો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ સામાન અને કેમિકલ્સ પણ મહત્વપૂર્ણ નિકાસ શ્રેણીઓમાં સામેલ હતા. મેક્સિકો તરફથી ભારત આવતી આયાતમાં ક્રૂડ ઓઈલનો હિસ્સો લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ જેટલો હતો.

આ પહેલ જૂન ૨૦૨૫ માં કેનેડામાં જી-૭ સમિટ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મેક્સિકન રાષ્ટ્રપતિ ક્લોડિયા શેઈનબૌમ વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને ગાઢ બનાવવા માટે થયેલી સમજૂતીના અનુસંધાનમાં લેવામાં આવી છે. વ્યાપાર અને રોકાણના વિસ્તરણ અંગે ચર્ચા કરવા માટે કોમર્સ સેક્રેટરી રાજેશ અગ્રવાલની મેક્સિકો મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોના અધિકારીઓ વચ્ચે બેઠક યોજાઈ હતી. અગ્રવાલે મેક્સિકોના વિદેશ વ્યાપાર અંડરસેક્રેટરી લુઈસ રોસેન્ડો ગુટિયેરેઝ રોમાનો સાથે વાતચીત કરી હતી, જેઓ અર્થતંત્ર સચિવ માર્સેલો એબ્રાર્ડ કાસોબનનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હતા.

મેક્સિકો વૈશ્વિક મૂલ્ય શૃંખલાઓ સાથે જોડાયેલ હોવાથી તે ભારતીય નિકાસકારો અને રોકાણકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ બજાર છે. બંને દેશોએ સંભવિત સહયોગ માટે ઓટોમોબાઈલ, કેમિકલ્સ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એગ્રી-ફૂડ, ઉર્જા, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, મેડિકલ ઉપકરણો અને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા ક્ષેત્રોની ઓળખ કરી છે.

વ્યાપારિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, બંને પક્ષોએ ૨૦૨૭ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતની મુલાકાતે મેક્સિકન બિઝનેસ મિશન મોકલવાની શક્યતા અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. The Economic Times ના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રસ્તાવિત મિશનનો હેતુ બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ મીટિંગ્સનું આયોજન કરવાનો, વ્યાપારી તકોની ઓળખ કરવાનો અને બંને દેશોના ઉત્પાદક ક્ષેત્રો વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધોને મજબૂત કરવાનો છે.

આ વાટાઘાટો એક વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી તરફનું પગલું છે, જેમાં બંને પક્ષો બજારની તકો વધારવા અને વ્યાપારિક જોડાણને મજબૂત કરવા ઈચ્છી રહ્યા છે.