SGPGI ના ડોક્ટરો દ્વારા ૧૯ વર્ષીય યુવકના હાથમાં પગના અંગૂઠાનું સફળ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ

લખનૌ સ્થિત SGPGI ના ડોક્ટરોએ એક અત્યંત જટિલ અને દુર્લભ સર્જરી કરીને ૧૯ વર્ષીય યુવકના જમણા હાથમાં તેના ડાબા પગના અંગૂઠાનું સફળતાપૂર્વક ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કર્યું છે, તેમ 'આજ તક'ના અહેવાલ મુજબ જણાવવામાં આવ્યું છે. સંસ્થાના પ્લાસ્ટિક સર્જરી વિભાગના નિષ્ણાતો દ્વારા કરવામાં આવેલી આ સર્જરીને એક મેડિકલ ચમત્કાર માનવામાં આવી રહી છે. આ સફળ પ્રક્રિયા બાદ યુવકના હાથની પકડ અને શક્તિ પાછી આવી ગઈ છે, જ્યારે તેના પગની આંગળીઓ પણ સંપૂર્ણ રીતે સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહી છે. ખાસ વાત એ છે કે યુવક હવે કોઈપણ સહારા વગર સામાન્ય રીતે અવરજવર કરી શકે છે અને તેને હોસ્પિટલમાંથી રજા પણ આપી દેવામાં આવી છે. ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે SGPGI ના ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની સફળ સર્જરી પ્રથમ વખત કરવામાં આવી છે.

પ્લાસ્ટિક સર્જન ડો. રાજીવ કુમાર ભારતીના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુવક ૧૭ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ એક માર્ગ અકસ્માતમાં બચ્યો હતો, જેમાં તેનો જમણો અંગૂઠો કપાઈ ગયો હતો અને હાથના બંને હાડકાં પણ ગંભીર રીતે તૂટી ગયા હતા. અકસ્માત બાદ પરિવાર દ્વારા અન્ય હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવામાં આવી હતી, જ્યાં ડોક્ટરોએ ઘા બંધ કરીને તૂટેલા હાડકાં તો જોડી દીધા હતા, પરંતુ હાથનો અંગૂઠો ફરીથી કાર્યરત થઈ શકે તેવી સ્થિતિમાં નહોતો. ડોક્ટરોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માનવ હાથ દ્વારા કરવામાં આવતા કુલ કાર્યોમાં અંગૂઠાની ભૂમિકા આશરે ૪૦ ટકા જેટલી હોય છે. અંગૂઠો ન હોવાને કારણે રોજિંદા કાર્યોમાં અવરોધ આવે છે, જેના કારણે યુવાન વયના લોકોમાં માનસિક તણાવ પણ વધવા લાગે છે. આ જ સમસ્યાના નિવારણ માટે દર્દી SGPGI પહોંચ્યો હતો.

SGPGI પહોંચ્યા બાદ ડોક્ટરોએ દર્દી અને તેના પરિવાર સાથે સંપૂર્ણ કાઉન્સેલિંગ કર્યું હતું. ત્યારબાદ ડાબા પગના અંગૂઠાને સુરક્ષિત રીતે નાનો કરીને જમણા હાથમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવાનો પડકારજનક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ જનરલ એનેસ્થેસિયા હેઠળ આ મેરાથન સર્જરી શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે લગભગ ૧૦ કલાક સુધી ચાલી હતી. ઓપરેશન દરમિયાન ડોક્ટરોની બે અલગ-અલગ ટીમોએ એકસાથે કામ કર્યું હતું. એક ટીમ દ્વારા હાથમાં અંગૂઠા માટે ચોક્કસ જગ્યા તૈયાર કરવામાં આવી હતી, જ્યારે બીજી ટીમે અત્યંત સાવચેતી સાથે પગના અંગૂઠાને તેની ધમની, રક્તવાહિનીઓ, સ્નાયુઓના ટેન્ડન અને સંવેદના આપતી નસો સાથે અલગ કર્યો હતો. ત્યારબાદ પગના અંગૂઠાને હાથના બાકી રહેલા હાડકા સાથે જોડવામાં આવ્યો હતો અને સૂક્ષ્મ નસો તથા રક્તવાહિનીઓનું જોડાણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેનાથી તેમાં રક્ત પરિભ્રમણ સફળતાપૂર્વક પુનઃસ્થાપિત થઈ શક્યું હતું.

SGPGI ના ડાયરેક્ટર ડો. આરકે ધીમાને આ મોટી મેડિકલ સફળતા બદલ સમગ્ર સર્જિકલ ટીમને અભિનંદન આપ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ સિદ્ધિ સંસ્થામાં એક સમર્પિત હેન્ડ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ યુનિટ સ્થાપિત કરવાના દિશામાં એક અત્યંત મહત્વનું પગલું છે. આ જટિલ સર્જરીને સફળ બનાવવામાં પ્લાસ્ટિક સર્જરી વિભાગના ડો. અંકુર ભટનાગર, ડો. રાજીવ કુમાર ભારતી અને ડો. નિખિલેશ કુમારે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઉપરાંત રેસિડેન્ટ ડોક્ટરો તરીકે ડો. આઈના, ડો. સુરભિ, ડો. ઝુહી, ડો. ઝિલિક, ડો. શાતાક્ષી અને ડો. પ્રજ્યાએ સહયોગ આપ્યો હતો. એનેસ્થેસિયા વિભાગમાંથી ડો. આશિષ કનૌજીયા, રેસિડેન્ટ ડો. શિખા, ડો. અંજલિ અને ડો. હર્ષ તેમજ ઓટી સ્ટાફમાંથી સંજીવ, સોની, રિતુ, વસંત અને પવનનું પણ મહત્વનું યોગદાન રહ્યું હતું.

SGPGI (સંસ્થાકીય નામ સાથેની હોસ્પિટલ) એ ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં આવેલું એક જાણીતું તબીબી સંસ્થા છે જે વિવિધ જટિલ સર્જરીઓ અને સારવાર માટે જાણીતું છે. તે પ્રાદેશિક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોસ્પિટલ તરીકે સેવા આપે છે અને ત્યાં વિવિધ વિભાગોમાં નિષ્ણાત ડોક્ટરો દ્વારા સારવાર કરવામાં આવે છે.