વાનપર્થીની મહિલાઓને મળી 'જાપા કેર'ની તાલીમ, રોજગારીની નવી તકોનું સર્જન

તેલંગાણાના વાનપર્થી જિલ્લામાં ગ્રામીણ મહિલાઓ માટે એક નવીન પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં તેમને 'જાપા કેર' એટલે કે પ્રસૂતિ બાદ માતા અને નવજાત શિશુની સંભાળ રાખવાની વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવી છે. વાનપર્થી સ્થિત રૂરલ સેલ્ફ એમ્પ્લોયમેન્ટ ટ્રેનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (RSETI) દ્વારા આ તાલીમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તાલીમ મેળવનાર ૩૬ મહિલાઓના પ્રથમ બેચને હૈદરાબાદ અને બેંગલુરુ જેવા મોટા શહેરોમાં ₹૨૦,૦૦૦ ના માસિક પગાર સાથે નોકરીઓ પણ મળી ગઈ છે. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં વધતી જતી કામકાજી દંપતીઓની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવાનો છે, જ્યાં પરિવારથી દૂર રહેતા લોકો માટે સંભાળ રાખનારાઓની અછત વર્તાઈ રહી છે.

આ તાલીમ કાર્યક્રમ ૩ ઓક્ટોબરથી ૨૮ ઓક્ટોબર સુધી ૨૦ દિવસ માટે આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન મહિલાઓને નવજાત શિશુની દેખરેખ, માતાના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારા માટેની મદદ, સ્વચ્છતા, પૌષ્ટિક આહાર તૈયાર કરવાની પદ્ધતિઓ, સંવાદ કૌશલ્ય, ગ્રાહક સંબંધો અને નાણાકીય સાક્ષરતા જેવા વિષયો પર માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. 'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ, વાનપર્થીના જિલ્લા કલેક્ટર આદર્શ સુરભીએ જણાવ્યું હતું કે, તેમણે પોતાના અંગત અનુભવ પરથી આ સેવાની માંગને પારખી હતી.

સામાન્ય રીતે RSETI ના અભ્યાસક્રમોમાં 'જાપા કેર'નો સમાવેશ થતો નથી, તેથી UBI RSETI વાનપર્થીએ નાબાર્ડ (NABARD) પાસે આ માટે વિશેષ સહાય માંગી હતી. નાબાર્ડે તેના 'લાઈવલીહુડ એન્ડ એન્ટરપ્રાઈઝ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ' (LEDP) હેઠળ ₹૬.૯ લાખની ગ્રાન્ટ મંજૂર કરી હતી. જિલ્લા વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, વાનપર્થીની આ સંસ્થા કદાચ દેશની પ્રથમ એવી સંસ્થા છે જેણે આ પ્રકારની તાલીમ પૂરી પાડી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આ વિષય અજાણ્યો હોવાથી, જિલ્લા ગ્રામીણ વિકાસ એજન્સી (DRDA) અને સ્થાનિક મીડિયાની મદદથી જાગૃતિ લાવવામાં આવી હતી.

તાલીમ આપવા માટે વાનપર્થીની સરકારી નર્સિંગ કોલેજના ફેકલ્ટી સભ્યોએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઉપરાંત, સરકારી મેડિકલ કોલેજના પ્રોફેસરો દ્વારા અતિથિ વ્યાખ્યાનો આપવામાં આવ્યા હતા. વ્યવહારુ તાલીમ માટે નર્સિંગ કોલેજમાં સત્રો યોજાયા હતા અને ગોપાલપેટની મધર એન્ડ ચાઈલ્ડ કેર હોસ્પિટલ તથા વાનપર્થીની સરકારી જનરલ હોસ્પિટલની મુલાકાતોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આહાર નિષ્ણાતોએ મહિલાઓને પ્રસૂતિ બાદના છથી સાત અઠવાડિયા માટે પૌષ્ટિક ખોરાક તૈયાર કરવાની તાલીમ આપી હતી. UBI-RSETI ના ડાયરેક્ટર બી. અનિલ કુમારે જણાવ્યું હતું કે આ સફળતા બાદ અન્ય ઘણી મહિલાઓએ પણ આ તાલીમ લેવામાં રસ દાખવ્યો છે.