સંગઠિત સાયબર ગુનાખોરી ડામવા ૧૩ રાજ્યો અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓ એકમંચ પર

હૈદરાબાદ ખાતે તેલંગાણા સાયબર સિક્યુરિટી બ્યુરો (TGCSB) અને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સરહદો પાર કરીને સક્રિય રહેલા સંગઠિત સાયબર ગુનાખોરીના નેટવર્કને ડામવા માટે ૧૩ રાજ્યો અને ૧૧ કેન્દ્રીય એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન મજબૂત કરવાનો હતો. મંગળવારે તેલંગાણા ઇન્ટિગ્રેટેડ કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટર (TGiCCC) ખાતે આયોજિત આ સંયુક્ત સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન ટીમ (JCCT-IV) ની બેઠકમાં ૧૩ રાજ્યોની કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓના ૪૫ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.

આ બેઠકમાં નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB), બ્યુરો ઓફ પોલીસ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (BPR&D), રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI), એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED), ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT), સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI), ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB), નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી (NFSU) અને તેલંગાણાના આઈટી વિભાગના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન તેલંગાણાના પોલીસ મહાનિર્દેશક સી.વી. આનંદ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે ગૃહ વિભાગના અગ્ર સચિવ અને TGCSB ના નિયામક શિખા ગોયલે કાર્યસૂચિ રજૂ કરી હતી. I4C ના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી રાજેશ કુમારે દેશમાં સાયબર ગુનાખોરીની વર્તમાન સ્થિતિ વિશે માહિતી આપી હતી.

પોલીસ મહાનિર્દેશક સી.વી. આનંદે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન કાર્યાલય દ્વારા કરવામાં આવેલી છેલ્લી બે સમીક્ષાઓમાં તેલંગાણા પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન સમગ્ર ભારતમાં સાયબર ગુનાઓની ફરિયાદોમાં ૨૪% નો વધારો થયો છે, જ્યારે તેલંગાણામાં તેમાં ૩% નો ઘટાડો નોંધાયો છે. રાજ્યમાં સાયબર ગુનાઓને કારણે થતા આર્થિક નુકસાનમાં ૨૦% નો ઘટાડો થયો છે, જેની સામે રાષ્ટ્રીય સ્તરે આ ઘટાડો માત્ર ૪% રહ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે હવે ગુના બાદ નાણાં પાછા મેળવવાને બદલે ગુના અટકાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. આ માટે ગુનેગારોને સંભવિત પીડિતો, સંચાર માધ્યમો, ફોન નંબર અને બેંક ખાતાઓ સુધી પહોંચતા અટકાવવા જરૂરી છે.

શિખા ગોયલે કેસ-આધારિત તપાસને બદલે ગુપ્તચર માહિતીના આધારે સંકલિત અભિગમ અપનાવવાની હિમાયત કરી હતી, જેમાં રાજ્યો વચ્ચે રીઅલ-ટાઇમ માહિતીની આપ-લે અને સંયુક્ત કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે. રાજેશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે સાયબર કૌભાંડોના અડ્ડાઓ હવે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાથી આફ્રિકા, શ્રીલંકા અને અન્ય દેશોમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે એક રાજ્ય સિવાય તમામ રાજ્યોએ તેમના સ્ટેટ સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર્સ (S4Cs) જાહેર કરી દીધા છે. તેમણે બીજા તબક્કાના સુધારાઓ સૂચવ્યા હતા, જેમાં એકીકૃત તપાસ પ્લેટફોર્મ, શંકાસ્પદ વ્યવહારો અટકાવવા માટે RBI દ્વારા તૈયાર કરાયેલ બેંકો માટેની પ્રમાણભૂત ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) અને સાયબર ગુનાખોરીના માળખાને લક્ષ્ય બનાવતી વિશેષ રાષ્ટ્રવ્યાપી કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે.

બેઠકમાં નોડલ અધિકારીઓની ઓળખ, એસ્કેલેશન પ્રોટોકોલની સ્થાપના, I4C પ્લેટફોર્મનો મહત્તમ ઉપયોગ અને બેંકો, ટેલિકોમ ઓપરેટરો તથા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે મળીને નિવારક પગલાં લેવા અંગે વિસ્તૃત ચર્ચાઓ કરવામાં આવી હતી. આ પ્રયાસોનો હેતુ દેશભરમાં સાયબર સુરક્ષાના માળખાને વધુ સક્ષમ અને સુરક્ષિત બનાવવાનો છે.