ભારતના સેવા ક્ષેત્રમાં ઓક્ટોબરમાં ચાર મહિનાની સર્વોચ્ચ વૃદ્ધિ નોંધાઈ

ભારતના સેવા ક્ષેત્રે ઓક્ટોબર મહિનામાં છેલ્લા ચાર મહિનાની સૌથી મજબૂત વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. 'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ, વ્યવસાયિક સ્થિતિમાં સાવચેતીભર્યા સુધારા અને માંગમાં વધારાને કારણે સેવા ક્ષેત્રની ગતિવિધિઓમાં તેજી જોવા મળી છે. એચએસબીસી (HSBC) ઇન્ડિયા સર્વિસીસ પીએમઆઈ (PMI) બિઝનેસ એક્ટિવિટી ઇન્ડેક્સ સપ્ટેમ્બરના ૫૫.૨ થી વધીને ઓક્ટોબરમાં ૫૫.૮ પર પહોંચ્યો છે. પીએમઆઈના માપદંડ મુજબ, ૫૦ થી ઉપરનો આંકડો વિસ્તરણ સૂચવે છે, જે દર્શાવે છે કે સેવા ક્ષેત્ર સતત વિકાસ કરી રહ્યું છે.

સર્વેમાં સામેલ કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર, નવા વ્યવસાયમાં થયેલો વધારો આ વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ છે. અનુકૂળ માંગ, નવા ગ્રાહકો મેળવવામાં મળેલી સફળતા અને અસરકારક જાહેરાતોને કારણે નવા ઓર્ડર્સમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. એચએસબીસીના મુખ્ય ભારતીય અર્થશાસ્ત્રી પ્રાંજુલ ભંડારીએ જણાવ્યું હતું કે, ઓક્ટોબરમાં સેવા ક્ષેત્રનો પીએમઆઈ ૫૫.૮ પર પહોંચ્યો છે, જે ચાર મહિનાની ટોચ છે. જોકે, તેમણે નોંધ્યું હતું કે એકંદરે માંગ મજબૂત હોવા છતાં, નવા નિકાસ ઓર્ડર્સમાં ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી ધીમો વૃદ્ધિ દર જોવા મળ્યો છે.

કિંમતોના મોરચે થોડી રાહત મળી છે. ઇનપુટ અને આઉટપુટના ભાવમાં વધારો તો થયો છે, પરંતુ તેની ગતિ અગાઉના મહિના કરતા ધીમી રહી છે, જે ફુગાવાના દબાણમાંથી થોડી રાહત સૂચવે છે. આ ઉપરાંત, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સેવા ક્ષેત્ર બંનેમાં ખર્ચનું દબાણ ઘટ્યું છે, જેના કારણે એકંદરે ફુગાવાનો દર ૧૧ મહિનાના તળિયે પહોંચ્યો છે. રોજગાર સર્જનની વાત કરીએ તો, જૂન મહિના પછી આ સૌથી નબળો દર છે, જે સૂચવે છે કે કેટલીક સેવા ક્ષેત્રની કંપનીઓ પાસે હાલની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે પૂરતી ક્ષમતા છે. કંપનીઓ ભવિષ્યના આઉટલુક અંગે સાવચેતીભરી આશાવાદી છે અને તેમણે છેલ્લા ચાર મહિનામાં સૌથી ઓછી ભરતી કરી છે.

દેશના સંયુક્ત પીએમઆઈ (Composite PMI) આંકડામાં પણ સુધારો જોવા મળ્યો છે, જે સપ્ટેમ્બરના ૫૫.૯ થી વધીને ઓક્ટોબરમાં ૫૬.૨ થયો છે. આ આંકડો છેલ્લા ચાર મહિનામાં કુલ ઉત્પાદનમાં સૌથી ઝડપી વધારો દર્શાવે છે. સંયુક્ત સ્તરે નવા વ્યવસાયિક ઓર્ડર્સમાં જૂન પછીનો સૌથી નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જોકે, રોજગાર સર્જનમાં ઘટાડો થયો છે અને વ્યવસાયો સપ્ટેમ્બરની સરખામણીમાં વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ અંગે ઓછા ઉત્સાહી જણાય છે. સંયુક્ત પીએમઆઈ એ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સેવા ક્ષેત્રના પીએમઆઈનો ભારિત સરેરાશ આંક છે, જેમાં સરકારી જીડીપી ડેટા મુજબ બંને ક્ષેત્રોના કદને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.

એસ એન્ડ પી ગ્લોબલ (S&P Global) દ્વારા આ એચએસબીસી ઇન્ડિયા સર્વિસીસ પીએમઆઈ તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ માટે સેવા ક્ષેત્રની આશરે ૪૦૦ કંપનીઓના પેનલ પાસેથી પ્રતિસાદ મેળવવામાં આવે છે. આ સર્વેમાં સામેલ કંપનીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય વેચાણમાં થયેલા વિસ્તરણને છેલ્લા લગભગ ચાર વર્ષમાં સૌથી નબળું ગણાવ્યું છે. એકંદરે, સેવા ક્ષેત્રે ઓક્ટોબરમાં મજબૂત દેખાવ કર્યો હોવા છતાં, રોજગાર અને નિકાસના મોરચે કંપનીઓ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહી છે.