RSS અને દિલ્હી પોલીસના નામે મોકલેલી કન્ટેન્ટ હટાવવાની નોટિસ નકલી હોવાનું બહાર આવ્યું

ભારતમાં ઇન્ટરનેટ સેન્સરશિપ વધવાની ચિંતા વચ્ચે ડિજિટલ રાઇટ્સ ગ્રુપ્સને મોકલેલી કાનૂની નોટિસો એક મોટો હોક્સ હોવાનું બહાર આવ્યું છે. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને દિલ્હી પોલીસના નામે મોકલેલી આ નોટિસોમાં કન્ટેન્ટ હટાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ તમામ દસ્તાવેજો નકલી હતા.

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૩૦ ઓક્ટોબરે થઈ હતી જ્યારે ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશન (IFF) અને સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર જેવા ડિજિટલ રાઇટ્સ ગ્રુપ્સે કેટલીક કાનૂની નોટિસો જાહેર કરી હતી. આ નોટિસો સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટીની વિચારધારાત્મક માતૃસંસ્થા RSS ના નામે મોકલવામાં આવી હતી. આ નોટિસોમાં સરકારના કન્ટેન્ટ પ્રતિબંધના આદેશોનો વિરોધ કરવાનું અને તેનું દસ્તાવેજીકરણ કરવાનું બંધ કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું.

RSS દ્વારા આ બાબતે કોઈ સત્તાવાર ટિપ્પણી કરવામાં આવી નથી, પરંતુ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના સલાહકાર કંચન ગુપ્તા અને RSS ના સભ્ય તેમજ લેખક રતન શરદાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ વાતનો તાત્કાલિક ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સંસ્થા દ્વારા આવી કોઈ નોટિસ મોકલવામાં આવી નથી.

આ ઘટનામાં વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે ડિજિટલ રાઇટ્સ ગ્રુપ્સને X તરફથી જાણ કરવામાં આવી કે દિલ્હી પોલીસે એક "ઇલીગલ કન્ટેન્ટ રિપોર્ટ" મોકલ્યો છે. આ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ ગ્રુપ્સની પોસ્ટ્સ અને એકાઉન્ટ્સ RSS ની બદનક્ષી કરે છે, તેથી તેને હટાવી દેવા જોઈએ. જોકે, સ્ક્રૉલના અહેવાલ મુજબ, RSS ના નામે મોકલેલી નોટિસની જેમ દિલ્હી પોલીસ દ્વારા X ને મોકલાવવામાં આવેલી કમ્યુનિકેશન પણ નકલી છે. આ કેસથી પરિચિત એક પોલીસ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે સ્ક્રૉલને જણાવ્યું હતું કે આ પોલીસ રિપોર્ટ પણ બનાવટી છે. દિલ્હી પોલીસના સત્તાવાર પ્રવક્તાને આ અંગે પ્રશ્નો મોકલવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ પ્રકાશન સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો ન હતો.

સ્ક્રૉલ દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ સમગ્ર કાવતરાની શરૂઆત એક ઈમેલ એડ્રેસથી થઈ હતી, જે સંભવતઃ ૨૯ ઓક્ટોબરે બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ ઈમેલ એડ્રેસ બનાવ્યાના માત્ર ૬ કલાક પછી જ ડિજિટલ રાઇટ્સ સંસ્થાઓને કાનૂની નોટિસો મોકલવામાં આવી હતી.

ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશને ૩૦ ઓક્ટોબરે X પર એક નિવેદન જાહેર કર્યું હતું કે તેમને અગાઉની રાત્રે ગૌરવ તિવારી નામના વકીલ તરફથી એક ઈમેલ મળ્યો હતો. આ ઈમેલમાં તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ "રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની સૂચનાઓ અને સત્તા" હેઠળ કાનૂની નોટિસ મોકલી રહ્યા છે. આ નોટિસમાં IFF પર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે તેઓ "રાષ્ટ્રવિરોધી, ઉશ્કેરણીજનક અને ભ્રામક કન્ટેન્ટ" હટાવવાના સરકારી આદેશોનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. સંસ્થાને આ પ્રવૃત્તિ બંધ કરવા અને એક અઠવાડિયામાં પાલન કરવાની પુષ્ટિ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું.

આવી જ પ્રકારની નોટિસો સોફ્ટવેર ફ્રીડમ લો સેન્ટર અને 'Geo Blocked in India' નામના X એકાઉન્ટને પણ ઈમેલ દ્વારા મોકલવામાં આવી હતી. ઇન્ટરનેટ ફ્રીડમ ફાઉન્ડેશને આ નોટિસને કાનૂની રીતે ખામીયુક્ત ગણાવી હતી કારણ કે તેમાં કોઈ નક્કર આરોપ લગાવવામાં આવ્યો ન હતો કે કોઈ કાયદાકીય ઉલ્લંઘનનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો. સંસ્થાએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે RSS સરકાર વતી કેમ અપવાદ લઈ રહી છે અને કયા ચોક્કસ કાયદાનું ઉલ્લંઘન થયું છે તે જણાવવામાં આવ્યું નથી.

સ્ક્રૉલ દ્વારા RSS ના કોમ્યુનિકેશન વિભાગના વડા સુનિલ અંબેકરનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ પ્રકાશન સુધી તેમની તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો ન હતો. વધુમાં, નોટિસમાં આપવામાં આવેલું સરનામું તપાસતા જાણવા મળ્યું કે તે દિલ્હીના બહારના વિસ્તાર બાવાનાના એક ફ્લેટ તરફ દોરી જાય છે.