પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ છતાં દરિયાઈ માલભાડાના દરો રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યા

પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની સ્થિતિમાં થોડી શાંતિ છતાં શિપિંગ માર્કેટમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના કારણે ભારતથી વિદેશ માલ મોકલતા વેપારીઓએ ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે. સંદેશ (બિઝનેસ) ના અહેવાલ મુજબ, દરિયાઈ માર્ગે માલ મોકલવાના ભાડામાં રેકોર્ડબ્રેક વધારો થયો છે.

ભારતથી દુબઈના જેબલ અલી બંદર સુધી ૪૦ ફૂટના એક કન્ટેનરનું ભાડું વધીને લગભગ ૮,૦૦૦ ડોલર (આશરે ₹૭ લાખ) થઈ ગયું છે, જે યુદ્ધ પહેલાં માત્ર ૮૦૦ ડોલર (આશરે ₹૭૦ હજાર) હતું. જૂન-જુલાઈ મહિનામાં આ ખર્ચ ૫,૫૦૦ ડોલર હતો. તેવી જ રીતે, અમેરિકા મોકલવા માટે ૪૦ ફૂટના કન્ટેનરનું ભાડું હાલમાં ૧૨,૦૦૦ ડોલર (₹૧૦.૫ લાખથી વધુ) છે, જે જૂન-જુલાઈમાં ૬,૦૦૦ ડોલર અને યુદ્ધ પહેલાં ૩,૦૦૦થી ૩,૫૦૦ ડોલરની વચ્ચે હતું. યુરોપમાં પણ ભાડું વધીને ૮,૫૦૦ ડોલર થયું છે, જે અગાઉ ૨,૦૦૦ ડોલર હતું.

યુદ્ધ દરમિયાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં જહાજોની અવરજવર અટકી ગઈ હતી. ઓગસ્ટથી જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ થઈ હોવા છતાં ભાડામાં ઘટાડો થયો નથી. તેનું કારણ એ છે કે શિપિંગ કંપનીઓ હજુ પણ પર્શિયન ગલ્ફમાં જહાજો મોકલવામાં સાવચેતી રાખે છે. કેટલાક જહાજો સીધા બંદર પર જવાને બદલે અન્ય બંદરોનો ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી સમય અને ખર્ચ બંને વધે છે. આ ઉપરાંત, વેપારીઓએ વીમા અને યુદ્ધ સંબંધિત વધારાના ચાર્જ પણ ચૂકવવા પડે છે.

આ પરિસ્થિતિને કારણે ખાસ કરીને સિરામિક ટાઇલ્સ, લાકડાનું ફર્નિચર, સિમેન્ટ, નાળિયેરના રેસાની વસ્તુઓ, બિન-બાસમતી ચોખા અને અન્ય અનાજ જેવા મોટા જથ્થામાં અને ઓછા ભાવે નિકાસ થતા માલના વેપારીઓને મુશ્કેલી પડી રહી છે. નિકાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર, વધેલા પરિવહન ખર્ચનો બોજ તેમણે પોતે સહન કરવો પડે છે, જેનાથી તેમના નફામાં ઘટાડો થયો છે.

ભવિષ્યની વાત કરીએ તો, મોસમી માંગ ઘટતા અમેરિકાના માર્ગે અને યુરોપના માર્ગે ભાડામાં થોડી રાહત મળવાની શક્યતા છે. જોકે, ખાડી દેશોના માર્ગે ભાડું ઊંચું રહેવાની સંભાવના છે. જ્યાં સુધી શિપિંગ કંપનીઓ નિયમિત સેવાઓ શરૂ નહીં કરે, બંદરોની કામગીરી સામાન્ય નહીં થાય અને યુદ્ધ સંબંધિત વધારાના ચાર્જ ઘટશે નહીં, ત્યાં સુધી વેપારીઓને મોટી રાહત મળવી મુશ્કેલ છે.