યમુનાને પ્રદૂષણમુક્ત કરવા સ્વીડિશ કંપનીએ દિલ્હી સરકારને મદદની ઓફર કરી

દિલ્હીમાં યમુના નદીમાં પ્રદૂષણની સમસ્યા સતત વધી રહી છે, ત્યારે એક સ્વીડિશ કંપનીએ આ નદીને સાફ કરવામાં મદદ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. NDTV ના અહેવાલ મુજબ, સીવેજ સ્લજ મેનેજમેન્ટમાં નિપુણતા ધરાવતી આ કંપનીએ દિલ્હી સરકારનો સંપર્ક કર્યો છે જેથી પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટેની તકો તપાસી શકાય.

આ સંદર્ભમાં, કંપનીના પ્રતિનિધિઓએ દિલ્હીના જળ મંત્રી અને દિલ્હી જલ બોર્ડના અધ્યક્ષ પરવેશ વર્મા સાથે દિલ્હી સચિવાલય ખાતે મુલાકાત કરી હતી. સરકાર દ્વારા બુધવારે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ ચર્ચા હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને બંને પક્ષો સહકારના સંભવિત ક્ષેત્રો વિશે વિચારણા કરી રહ્યા છે.

નદીની હાલત અત્યંત ચિંતાજનક છે. સોમવારે કાલિંદી કુંજ પાસે યમુનામાં ફરીથી ઘટ્ટ સફેદ ફીણ જોવા મળ્યું હતું, જેને દૂર કરવા માટે કામદારો તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. ખાસ કરીને શિયાળા દરમિયાન આ વિસ્તારમાં ફીણ જોવા મળવું સામાન્ય બની ગયું છે. નદીમાં પ્રવેશેલા ડિટર્જન્ટ્સ અને વણસારાયેલું સીવેજ આ સમસ્યામાં મુખ્ય ફાળો આપે છે.

પરંતુ પ્રદૂષણ માત્ર સપાટી પર દેખાતા ફીણ પૂરતું મર્યાદિત નથી. સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB) દ્વારા ગયા મહિને જાહેર કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં ૧૨ ડ્રેઇન્સને પ્રદૂષણના મુખ્ય હોટસ્પોટ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ૩૨ સ્થળોએ કચરો ફેંકવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે ૧૧ ડ્રેઇન્સમાં ગંદા પાણીને નદીમાં જતા રોકવાની વ્યવસ્થા કાં તો અપૂરતી હતી અથવા યોગ્ય રીતે કામ કરી રહી ન હતી.

નદી દિલ્હીમાં આગળ વધે તેમ તેની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થતી જાય છે. જ્યારે યમુના પલ્લા ખાતે રાજધાનીમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જૈવિક ઓક્સિજન માંગ (BOD) નું માપન સ્નાન-પાણીની મર્યાદામાં હતું. જોકે, જ્યારે નદી ISBT બ્રિજ સુધી પહોંચે છે, ત્યારે આ રીડિંગ વધીને ૩૦ મિલિગ્રામ પ્રતિ લિટર સુધી પહોંચી ગયું હતું, જે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતા ૧૦ ગણું વધારે છે. BOD એ પાણીમાં ઓર્ગેનિક પ્રદૂષણના સ્તરને સૂચવે છે; આ આંકડો જેટલો ઊંચો હોય, પ્રદૂષણ તેટલું જ વધારે હોય છે.

દિલ્હી સરકારનું કહેવું છે કે તેઓ યમુનાની સફાઈ માટે વિશ્વભરની ટેકનોલોજી અને નિપુણતા મેળવવા માંગે છે. આ અંગે પરવેશ વર્માએ જણાવ્યું હતું કે, "યમુનાની સફાઈ માટે ઉપલબ્ધ શ્રેષ્ઠ ટેકનોલોજી, વૈશ્વિક નિપુણતા અને સતત પ્રયત્નોની જરૂર છે." મંત્રીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આ યોજનાનો હેતુ માત્ર નદીને સાફ કરવાનો જ નથી, પરંતુ રાજધાનીની વ્યાપક પાણી અને સીવેજ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીમાં સુધારો કરવાનો પણ છે.

દિલ્હી પહેલેથી જ વિદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. જાન્યુઆરી મહિનામાં, નજફગઢ ડ્રેઇનમાંથી જમા થયેલ કાંપ, સ્લજ અને નીંદણ કાઢવા માટે ફિનલેન્ડ બનાવવામાં આવેલી 'વોટરમાસ્ટર' મશીન તૈનાત કરવામાં આવ્યું હતું. પરવેશ વર્માના જણાવ્યા અનુસાર, યમુનામાં પ્રવેશતા કુલ પ્રદૂષણના લગભગ ૭૦ ટકા હિસ્સો આ એક ડ્રેઇન દ્વારા આવે છે, જેના કારણે સફાઈ અભિયાનમાં તેને મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હીની પાણીની સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં જાપાન પણ મદદ કરી રહ્યું છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું દિલ્હી મે ૨૦૨૯ સુધીની તેની સમયમર્યાદા વાસ્તવિક રીતે પૂર્ણ કરી શકશે.