વિઝીનજમ રેલવે ટનલના નિર્માણ સામે પર્યાવરણીય અને સામાજિક ચિંતાઓ વધી

વિઝીનજમ ઇન્ટરનેશનલ સીપોર્ટને રેલવે કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા બલારામપુરમ અને વિઝીનજમ વચ્ચે રેલવે ટનલ બનાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે પર્યાવરણીય અને સામાજિક પાસાઓ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ ₹૧,૫૦૦ કરોડથી વધુ છે અને તે અત્યંત ગીચ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારમાંથી પસાર થવાનો છે. વૈકલ્પિક જમીન ઉપલબ્ધ હોવા છતાં સરકાર દ્વારા આ માર્ગ પસંદ કરવામાં આવતા નિષ્ણાતો અને જનતા દ્વારા સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટના વચનો સામે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.

આ સૂચિત ટનલ રાજ્યનો બીજો મોટો ટનલ પ્રોજેક્ટ અને દેશનો ત્રીજો સૌથી લાંબો રેલવે ટનલ બનવા જઈ રહ્યો છે. જોકે, વિઝીનજમ-બલારામપુરમ રોડ નીચે આ ટનલ બનાવવાની શક્યતા અંગે નિષ્ણાતોએ શંકા વ્યક્ત કરી છે. પ્રાદેશિક ભૂસ્તરશાસ્ત્રની નાજુકતા, જમીનના પ્રકારો અને ઊંચી વસ્તી ગીચતાને કારણે આ પ્રોજેક્ટ વ્યવહારુ ન હોઈ શકે તેવી શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.

નેશનલ સેન્ટર ફોર અર્થ સાયન્સ સ્ટડીઝના પૂર્વ ડાયરેક્ટર (ઇન ચાર્જ) અને નેચરલ હેઝાર્ડ્સ રિસર્ચ ગ્રુપના પૂર્વ વડા ડૉ. વી. નંદકુમારે જણાવ્યું હતું કે, ૧૦.૭ કિમી લાંબા આ માર્ગ પરના ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય બંધારણ, જમીનના પ્રકારોમાં ફેરફાર અથવા પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફના ભૂગર્ભ જળના પ્રવાહ અંગે કોઈ વ્યાપક અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હોય તેવું જણાતું નથી. તેમના ૩૦ વર્ષથી વધુના અનુભવના આધારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે સૂચિત માર્ગના મોટાભાગના ભાગો ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રીતે નબળા વિસ્તારોમાંથી પસાર થવાની શક્યતા છે.

ડૉ. નંદકુમારના જણાવ્યા અનુસાર, ઉપરના લેટરાઇટના સ્તર નીચેના ભાગમાં વિઘટિત લિથોમાર્ગિક ક્લે અને કેટલીક જગ્યાએ સખત ખડકો હોઈ શકે છે. અન્ય વિભાગોમાં લાલ માટીના સ્તરો નીચે ક્લે અને રેતીના સ્તરો હોઈ શકે છે. આવા બંધારણ ધરાવતી જમીન એવા કન્ટેનર ટ્રેનો માટે અયોગ્ય છે જેનું વજન અનેક ટન હોય છે.

આ માર્ગ તિરુવનંતપુરમ જિલ્લાના સૌથી ગીચ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે, જ્યાં લોકો પીવાના પાણી માટે ખુલ્લા કૂવા પર નિર્ભર છે. ડૉ. નંદકુમારે ચેતવણી આપી હતી કે આશરે ૩૦ મીટરની ઊંડાઈએ બનાવવામાં આવતું કોંક્રિટનું ટનલ માળખું ભૂગર્ભ જળની કુદરતી અવરજવરમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે, જેનાથી પાણીની અછતનો સામનો કરી રહેલા વિસ્તારોમાં કૂવા સુકાઈ શકે છે.

વધુમાં, નબળી જમીનમાં ખોદવામાં આવેલા ટનલમાંથી પસાર થતી ભારે કન્ટેનર ટ્રેનોના ધ્રુજારી (વાઇબ્રેશન્સ) થી મોટી ઇમારતોથી લઈને નાના મકાનો સુધીના તમામ બાંધકામોને નુકસાન થઈ શકે છે, જેમાં તિરાડો પડવી અથવા ઇમારતો પડી જવી જેવી ઘટનાઓ સામેલ છે. આનાથી જમીન બેસી જવી અને લાંબા ગાળે આખા વિસ્તારમાં જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.

નિષ્ણાતોએ પલ્લીચલ-મુડાવૂરપરા ડાંગરના ખેતરો જેવા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાંથી વૈકલ્પિક માર્ગ શોધવા અંગે પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે, જે સૂચિત ટનલ કરતા ૧૦ મીટર નીચા છે. આવા માર્ગથી વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારો અને પર્યાવરણને થતું જોખમ ઘટાડી શકાય છે અને બાંધકામ તથા જાળવણીનો ખર્ચ પણ ઓછો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, સપાટી સ્તરનો માર્ગ ભવિષ્યમાં ટ્રેક ડબલિંગ માટે પણ વધુ અનુકૂળ રહેશે.

કુલ મળીને, વર્તમાન સ્વરૂપમાં આ પ્રોજેક્ટ બલારામપુરમ-વિઝીનજમ કોરિડોરના કિનારે રહેતા લાખો લોકોની આજીવિકા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતાને જોખમમાં મૂકી શકે છે.