ઇન્દોર પાસે પરંપરાગત હિંગોટ યુદ્ધ દરમિયાન ૨૦ લોકો ઘાયલ થયા

મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોર જિલ્લામાં સોમવારે સાંજે પરંપરાગત 'હિંગોટ યુદ્ધ' દરમિયાન ૨૦ લોકો ઘાયલ થયા હોવાની માહિતી સ્વાસ્થ્ય વિભાગના અધિકારીએ આપી છે. બ્લોક મેડિકલ ઓફિસર (BMO) ડો. વિભા નાગર દ્વારા પીટીઆઈને આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ઇન્દોરથી આશરે ૫૫ કિલોમીટર દૂર આવેલા ગૌતમપુરા શહેરમાં આ હિંગોટ યુદ્ધ દરમિયાન ૨૦ 'યોદ્ધાઓ' ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.

ડો. વિભા નાગરના જણાવ્યા અનુસાર, ઘાયલ થયેલા લોકોમાંથી ૬ લોકોને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય ૧૪ લોકોને સામાન્ય દાઝી જવાથી થયેલી ઈજાઓ માટે ઘટનાસ્થળે જ પ્રાથમિક સારવાર આપીને ઘરે મોકલી દેવામાં આવ્યા છે. દિવાળીના બીજા દિવસે ગૌતમપુરાના એક મેદાનમાં આ પરંપરાગત હિંગોટ યુદ્ધ જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં પ્રેક્ષકો એકઠા થયા હતા.

સુરક્ષાના ભાગરૂપે યુદ્ધના મેદાન પર ઊંચી જાળીઓ અને બેરિકેડ્સ લગાવવામાં આવ્યા હતા. આ સાથે જ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવા માટે ડ્રોન અને સીસીટીવી કેમેરા પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પોલીસ કર્મચારીઓ અને શહેરની સુરક્ષા સમિતિના સભ્યો સહિત ૨૫૦ થી વધુ કર્મચારીઓને ઘટનાસ્થળે તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમજ પૂરતી સંખ્યામાં ફાયર એન્જિન અને એમ્બ્યુલન્સ પણ સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવી હતી.

આ પરંપરામાં 'હિંગોટ' નામના જંગલી ફળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેનું કદ આમળા જેવું હોય છે. આ ફળને અંદરથી ખાલી કરીને, તેનો પલ્પ કાઢી નાખવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને ખાસ રીતે સૂકવીને તેમાં બારૂદ ભરવામાં આવે છે. જ્યારે તેને સળગાવવામાં આવે છે, ત્યારે તે રોકેટ જેવા ફટાકડાની જેમ ખૂબ જ ઝડપથી અને લાંબા અંતર સુધી ઉડે છે. આ યુદ્ધમાં ગૌતમપુરાના યોદ્ધાઓના જૂથને "તુરા" કહેવામાં આવે છે, જ્યારે રુંજી ગામના લડવૈયાઓ હરીફ "કલંગી" જૂથનું નેતૃત્વ કરે છે. બંને જૂથના યોદ્ધાઓ એકબીજા પર સળગતા હિંગોટના ગોળા ફેંકે છે.

સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ પરંપરા છેલ્લા ૩૦૦ વર્ષથી ઇન્દોરના પૂર્વ હોલકર રાજવંશના સમયથી ચાલી આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર આ પરંપરા પર પ્રતિબંધ મૂકી શકતું નથી કારણ કે તે લોકોની ધાર્મિક માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલું છે. દર વર્ષે આ યુદ્ધમાં લોકો ઈજાગ્રસ્ત થાય છે અને ભૂતકાળમાં ગંભીર રીતે દાઝી જવાથી કેટલાક લોકોના મોત પણ થયા છે.

દંતકથા મુજબ, બારૂદ ભરેલા હિંગોટનો શસ્ત્ર તરીકે ઉપયોગ સ્થાનિક ગેરિલા યોદ્ધાઓ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ મુઘલ આક્રમણખોરોની ઘોડેસવારી ટુકડીઓને હોલકર સામ્રાજ્યની સરહદોમાં પ્રવેશતા રોકવા માટે ગુપ્ત રીતે તેમના પર હિંગોટ ફેંકતા હતા.