મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ સામે લડવા ખેડૂતોને મોટી રાહત: બોરવેલ પરના નિયંત્રણોમાં છૂટછાટ

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે રવિવારે, ૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ રાજ્યમાં નિલવરી અને દુષ્કાળની ગંભીર સ્થિતિ વચ્ચે ખેડૂતોને મદદ કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. તેમણે ખેડૂતોને તેમના વૃક્ષોને બચાવવામાં મદદ કરવા માટે નવા બોરવેલ ખોદવા અને હાલના બોરવેલને વધુ ઊંડા કરવા પરના નિયંત્રણોમાં ૧૫ ડિસેમ્બર સુધી કામચલાઉ છૂટછાટ આપવાની જાહેરાત કરી છે.

આ મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત નાગપુર જિલ્લાના નાર્કહેડ તાલુકાના લોહારી સાવંગા ખાતે કરવામાં આવી હતી. મુખ્યમંત્રી ત્યાં ગ્રામીણ સરપંચો અને સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓ સાથે સીધો સંવાદ કરી રહ્યા હતા. નોંધનીય છે કે, મુખ્યમંત્રી શનિવાર, ૭ નવેમ્બરના રોજ એક ખેડૂત પરિવાર સાથે દિવાળીના તહેવારની ઉજવણી કરવા માટે નાર્કહેડમાં રોકાયા હતા.

જોકે, આ છૂટછાટ તમામ માટે એકસાથે લાગુ કરવામાં આવશે નહીં. મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ કોઈ વ્યાપક કે બિનશરતી છૂટછાટ નથી. ખેડૂતોએ બોરવેલ ખોદવા માટે સત્તાધિકારીઓ પાસેથી અગાઉથી પરવાનગી મેળવવી પડશે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ છૂટછાટ માત્ર એવા કિસ્સાઓમાં જ આપવામાં આવશે જ્યાં વૃક્ષોનું રક્ષણ કરવું અત્યંત આવશ્યક હોય. તેમણે કહ્યું કે બોરવેલ ખોદવા કે ઊંડા કરવાના નિયંત્રણો હટાવવામાં સરકારને અમુક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે, પરંતુ દુષ્કાળની વર્તમાન સ્થિતિને જોતા સરકાર દ્વારા આ વિશેષ પગલાં લેવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ તેમણે નાગરિકોને પાણીનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવા અને ભૂગર્ભ જળ રિચાર્જ કરવા માટે પણ અપીલ કરી હતી.

રાજ્યમાં વરસાદમાં ૧૮.૮% નો ઘટાડો નોંધાયો છે અને છ જિલ્લાઓમાં ૪૦-૫૦% વરસાદની અછત છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને જોતા મહારાષ્ટ્ર સરકારે ૨૬૫ તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કર્યો છે. મુલાકાત દરમિયાન સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓએ વર્તમાન દુષ્કાળની સ્થિતિ અને પાણીની ભારે અછતને કારણે ઊભા પાકને થતા નુકસાન અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

આ જાહેરાત અગાઉ શનિવારે ખેડૂત રામભાઉ બલપાંડે સાથેની મુલાકાત દરમિયાન આપવામાં આવેલા આશ્વાસનનું પરિણામ છે. મુખ્યમંત્રી શનિવારે રામભાઉના નિવાસસ્થાને રોકાયા હતા અને તે સમયે તેમણે ખાતરી આપી હતી કે ખેડૂતોને દુષ્કાળની સ્થિતિ સામે લડવામાં મદદ કરવા માટે જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં બોરવેલ ખોદવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓએ એ બાબત પર પણ ધ્યાન દોર્યું હતું કે વિસ્તારમાં પશુઓની મોટી સંખ્યા હોવા છતાં પશુ દવાખાનાઓની સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. આ બાબતે મુખ્યમંત્રીએ જિલ્લા પરિષદના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારીને પરિસ્થિતિનું ત્વરિત મૂલ્યાંકન કરવા અને પશુ સુવિધાઓ વધારવા અંગે તાત્કાલિક નિર્ણય લેવા નિર્દેશ આપ્યો હતો.

જલ જીવન મિશન હેઠળના પ્રોજેક્ટ્સમાં થઈ રહેલા વિલંબ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. મુખ્યમંત્રીએ સ્વીકાર્યું હતું કે અપૂરતા ભંડોળને કારણે અનેક કામો હજુ પણ અધૂરા છે. તેમણે આશ્વાસન આપતા કહ્યું કે જે પ્રોજેક્ટ્સ ૭૫% થી વધુ પૂર્ણ થઈ ગયા છે તેમને પ્રાથમિકતાના ધોરતે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે જેથી તેઓ વહેલી તકે પૂર્ણ થઈ શકે, જ્યારે બાકીના પ્રોજેક્ટ્સને તબક્કાવાર પૂર્ણ કરવામાં આવશે.

વન્યજીવો દ્વારા પાકને થતા નુકસાન અંગે પણ મુખ્યમંત્રીએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે હાલની ફેન્સિંગ એટલે કે વાડની યોજનાનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે, જેમાં ખાસ કરીને જંગલની સીમા સાથે જોડાયેલા ખેતરોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, દુષ્કાળની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જળાશયોમાં કાંપ કાઢવાના કામો પણ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે. આ કાંપનો ઉપયોગ ખેતીની જમીનની ગુણવત્તા સુધારવા માટે કરવામાં આવશે તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

દેવેન્દ્ર ફડણવીસ મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી તરીકે સેવા આપી રહ્યા હતા અને તેમણે રાજ્યના વહીવટીતંત્રનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.