દિવાળીના તહેવારોમાં સાયબર ફ્રોડથી સાવધાન રહેવા દિલ્હી પોલીસની ચેતવણી

દિવાળીના તહેવારો દરમિયાન સાયબર ગુનેગારો સક્રિય બન્યા છે અને નાગરિકોને છેતરવા માટે નવા પેંતરા અપનાવી રહ્યા છે. દિલ્હી પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'એક્સ' પર એક મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી જાહેર કરીને લોકોને સાવધ રહેવા જણાવ્યું છે. એબીપી અસ્મિતા અને ટીવી૯ ગુજરાતીના અહેવાલ મુજબ, સાયબર ગુનેગારો તહેવારની શુભેચ્છા આપતા મેસેજને એક જાળ તરીકે વાપરે છે. આ મેસેજમાં રહેલી શંકાસ્પદ લિંક્સ કે ફોટા પર ક્લિક કરવાથી યુઝરના ફોનમાં આપમેળે એક એપીકે (APK) ફાઇલ ડાઉનલોડ થઈ શકે છે. આ ફાઇલના માધ્યમથી ગુનેગારો યુઝરના ફોનનું અનધિકૃત નિયંત્રણ મેળવી લે છે અને અંગત માહિતી ચોરી કરે છે.

તહેવારોના માહોલમાં લોકો વધુ ખરીદી કરતા હોય છે, જેનો લાભ લેવા માટે ઠગબાજો અસલી શોપિંગ પોર્ટલ જેવા જ દેખાતા નકલી વેબપેજ બનાવે છે. આ વેબસાઇટ્સના યુઆરએલ (URL) માં ઘણીવાર ખૂબ જ નજીવો ફેરફાર હોય છે, જેને સામાન્ય રીતે ઓળખવું મુશ્કેલ બને છે. ગ્રાહકોને જલ્દી નિર્ણય લેવા મજબૂર કરવા માટે આ સાઇટ્સ પર કાઉન્ટડાઉન ટાઈમર મૂકવામાં આવે છે અથવા સ્ટોક મર્યાદિત હોવાની ખોટી વાતો લખવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, લોકોને આઈફોન, સોનાના સિક્કા કે શોપિંગ વાઉચર જેવી લાલચ આપીને તેમની અંગત વિગતો પડાવવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવે છે.

તંત્ર દ્વારા સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે કે કોઈપણ લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલા થોભો, વિચારો અને તેની ખરાઈ કરો. કોઈપણ સંજોગોમાં ઓટીપી (OTP), પાસવર્ડ કે બેંકિંગ વિગતો કોઈની સાથે શેર કરવી જોઈએ નહીં. યુપીઆઈ (UPI) પિન ક્યારેય કોઈને આપવો નહીં અને અજાણી વ્યક્તિને ફોનનું સ્ક્રીન-શેરિંગ એક્સેસ આપવાની ભૂલ કરવી નહીં. એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે માત્ર ગૂગલ પ્લે સ્ટોર કે એપલ એપ સ્ટોરનો જ ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બને, તો તેમણે તાત્કાલિક ૧૯૩૦ નંબર પર સંપર્ક કરવો જોઈએ અથવા cybercrime.gov.in પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, શંકાસ્પદ સંદેશાઓની જાણકારી સંચાર સાથી પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ 'ચક્ષુ' સુવિધા દ્વારા આપી શકાય છે. છેતરપિંડીનો ભોગ બનનાર વ્યક્તિએ તરત જ પોતાની બેંકનો સંપર્ક કરીને કાર્ડ કે એકાઉન્ટ બ્લોક કરાવવા જોઈએ. આ સાથે જ પાસવર્ડ બદલી નાખવા, શંકાસ્પદ એપ્સ ડિલીટ કરી દેવી અને સત્તાવાળાઓને જાણ કરવી અત્યંત જરૂરી છે.