પરિસીમન બિલ દ્વારા લોકસભાની બેઠકો વધારવાની સરકારની તૈયારીઓ તેજ
સરકાર ૮૫૦ બેઠકોના લક્ષ્યાંક સાથે વિશેષ સત્ર બોલાવવાની યોજના બનાવી રહી છે, જે ઉત્તર-દક્ષિણ વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
લેખક કેપિટલ ક્રાંતિ ડેસ્ક, ગાંધીનગર · તંત્રી: પાર્થ ઠક્કર
૧૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬, સાંજે ૬:૧૨ · ૩ મિનિટનું વાંચન
આ સમાચાર AIએ નીચે આપેલા સ્રોતો પરથી લખ્યા છે; દરેક દાવો અને આંકડો તે સ્રોતો સાથે મેળવીને જ પ્રકાશિત થાય છે. અમે કેવી રીતે ચકાસીએ છીએ
કેન્દ્ર સરકાર આગામી સમયમાં સંસદનું એક વિશેષ સત્ર બોલાવીને 'પરિસીમન બિલ, ૨૦૨૬' પસાર કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. 'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ, આ બિલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લોકસભાની વર્તમાન ૫૪૩ બેઠકોની સંખ્યા વધારીને મહત્તમ ૮૫૦ સુધી લઈ જવાનો છે. સરકારનું માનવું છે કે આ ફેરફાર મહિલા અનામત અધિનિયમ, ૨૦૨૩ને અમલમાં મૂકવા માટે અનિવાર્ય છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરીના આધારે હાથ ધરવામાં આવશે. સરકાર આ બિલ પસાર કરવા માટે જરૂરી સંખ્યાબળ અંગે આત્મવિશ્વાસ ધરાવે છે અને તેમના મતે તેમની પાસે જરૂરી મતો કરતા ૧૫ થી ૧૬ મતો વધુ છે. બંધારણીય સુધારા બિલ પસાર કરવા માટે ગૃહમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતી એટલે કે ૩૬૧ મતોની જરૂર પડે છે, જ્યારે હાલમાં ૫૪૩ સભ્યોના ગૃહમાં ત્રણ બેઠકો ખાલી છે.
આ અગાઉ ૧૭ એપ્રિલના રોજ બજેટ સત્ર દરમિયાન પણ સરકારે આ પ્રકારનું બંધારણીય સુધારા બિલ રજૂ કર્યું હતું, પરંતુ તે સમયે જરૂરી સંખ્યાબળ ન મળવાને કારણે તે પસાર થઈ શક્યું ન હતું. વર્તમાન ચોમાસુ સત્ર ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ અનિશ્ચિત કાળ માટે સ્થગિત કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેને હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે સત્ર સમાપ્ત (prorogued) જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી. આ સત્ર ૯૧ દિવસથી સત્ર સમાપ્ત થયા વગર ચાલુ છે, જે ૨૦૦૮ના ૮૭ દિવસના અગાઉના રેકોર્ડને તોડીને એક નવો ઇતિહાસ છે. નિયમો મુજબ, હાલના સત્રને લંબાવવા માટે માત્ર બે દિવસની નોટિસની જરૂર હોય છે, જ્યારે નવું સત્ર બોલાવવા માટે ઓછામાં ઓછા ૧૪ દિવસની નોટિસ આપવી પડે છે.
'બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ'ના અહેવાલ મુજબ, આ બેઠકોના વિસ્તરણને કારણે ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારત વચ્ચે રાજકીય સંતુલનનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. એપ્રિલ મહિનામાં વિરોધ પક્ષો, ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના પક્ષો સાથેની વાતચીત દરમિયાન સરકારે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે તમામ રાજ્યોની લોકસભા બેઠકોમાં ૫૦ ટકાનો વધારો કરવામાં આવશે. આ પગલાનો હેતુ ૧૯૭૧ની વસ્તી ગણતરીના આધારે રાજ્યો વચ્ચે બેઠકોનું વર્તમાન પ્રમાણ જાળવી રાખવાનો હતો, જેથી દક્ષિણના રાજ્યોની ચિંતાઓને દૂર કરી શકાય. જોકે, એપ્રિલમાં રજૂ કરાયેલા બિલમાં આ સુધારો સામેલ નહોતો, પરંતુ હવે એવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે કે બેઠકોમાં ૫૦ ટકા વધારાનો સુધારો કરવામાં આવી શકે છે.
બીજી તરફ, કોંગ્રેસ પક્ષે સરકારના આ આયોજનની આકરી ટીકા કરી છે. કોંગ્રેસના સંચાર પ્રમુખ જયરામ રમેશે ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે તેઓ ફરી એકવાર 'પરિસીમન'નો મુદ્દો ઉછાળી રહ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે અમિત શાહે ૧૫ થી ૧૮ મતોની સરસાઈથી બિલ પસાર કરવાનો દાવો કર્યો છે, જે વાસ્તવિકતાથી દૂર છે. જયરામ રમેશે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સાત મહિના પહેલા પણ સરકારે આવો જ દાવો કર્યો હતો, પરંતુ ૧૭ એપ્રિલના રોજ લોકસભામાં તેમને ૫૦થી વધુ મતોની મોટી હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તેમણે સરકારના પ્રયાસોને 'બ્લફ એન્ડ બ્લસ્ટર' (છેતરપિંડી અને બડાશ) ગણાવ્યા હતા.
વધુમાં, એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, કોંગ્રેસના નેતા પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે દાવો કર્યો છે કે વડાપ્રધાન મોદી આ બિલને ઉતાવળમાં પસાર કરવા માંગે છે અને આ માટે તેમને વધારાના મતોની જરૂર છે. ચવ્હાણના મતે, સરકાર આ માટે એનસીપીના સાંસદોની મદદ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
પરિસીમન એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં દેશના ચૂંટણી ક્ષેત્રોની સીમાઓ નક્કી કરવામાં આવે છે. ભારતમાં વસ્તીના આધારે લોકસભા અને વિધાનસભાની બેઠકોનું પુનઃનિર્ધારણ કરવા માટે પરિસીમન પંચની રચના કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દરેક મતદારનું પ્રતિનિધિત્વ સમાન હોય અને વસ્તીના ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને બેઠકોનું પુનઃગઠન કરવામાં આવે.
જમાલપુરમાં નિવૃત્ત રેલવે કર્મચારીએ પત્નીની હત્યા કરી
હત્યા બાદ આરોપીએ પુત્રીઓને નવી માતા લાવવાનું કહીને શાંત રહેવા મજબૂર કરી હતી
મધ્યપ્રદેશમાં રસગુલ્લા સમજીને વિસ્ફોટક બોમ્બ ખાવાથી એક વ્યક્તિનું મોત
શિકારીઓ દ્વારા જંગલી ભૂંડ પકડવા માટે વપરાતા 'સુઆર માર બોમ્બ'ને મીઠાઈ સમજીને કરડવાથી દુર્ઘટના બની
બાલિરાજગઢ ગોળીબાર કેસના આરોપી આસિસ્ટન્ટ સબ-ઇન્સ્પેક્ટરનો મૃતદેહ મળી આવ્યો
મધુબની જિલ્લાના એક ખુલ્લા મેદાનમાંથી સડી ગયેલી હાલતમાં મૃતદેહ અને સર્વિસ પિસ્તોલ મળી આવી છે.