રેલવે સ્ટેશન પર મોબાઈલ ચાર્જિંગ કરતી વખતે રાખો સાવધાન, થઈ શકે છે મોટું બેંક ફ્રોડ

ગાંધીનગરના ગુજરાતી દૈનિક કેપિટલ ક્રાંતિના વાચકો માટે સાયબર સુરક્ષાને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ગંભીર સમાચાર સામે આવ્યા છે. એબીપી અસ્મિતાના અહેવાલ મુજબ, રેલવે સ્ટેશન તેમજ અન્ય જાહેર સ્થળોએ ઉપલબ્ધ પબ્લિક ચાર્જિંગ પૉર્ટનો ઉપયોગ કરવો નાગરિકો માટે ભારે પડી શકે છે અને તેનાથી બેંક ખાતામાં મોટું ફ્રોડ થઈ શકે છે. સાયબર ક્રાઈમના આ નવા ખતરાને 'જ્યુસ જેકિંગ' (Juice Jacking) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે બાબતે સરકારી સુરક્ષા એજન્સીઓ અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા વિશેષ ચેતવણીઓ જારી કરવામાં આવી છે.

આધુનિક સમયમાં સ્માર્ટફોન આપણી જિંદગીનો અભિન્ન હિસ્સો બની ગયા છે અને મુસાફરી દરમિયાન ફોનની બેટરી પૂરી થઈ જવી એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો રેલવે સ્ટેશન કે અન્ય જાહેર જગ્યાઓ પર મૂકવામાં આવેલા યુએસબી (USB) ચાર્જિંગ પૉર્ટનો આશરો લેતા હોય છે. પરંતુ સાયબર ઠગો આ ટેક્નોલોજીનો દુરુપયોગ કરીને લોકોની મહેનતની કમાણી પર તરાપ મારી રહ્યા છે. સૌથી મોટી ચિંતાની વાત એ છે કે જ્યુસ જેકિંગની આ પદ્ધતિમાં સાયબર ફ્રોડ કરનારા ગુનેગારો પીડિતોને કોઈ ફોન કૉલ કરતા નથી કે ઓટીપી (OTP) પણ માંગતા નથી, છતાં બેંક ખાતા ખાલી થઈ જાય છે.

આ ટેકનિક કેવી રીતે કામ કરે છે તેની વિગતો આપતા એબીપી અસ્મિતાના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે સામાન્ય યુએસબી કેબલની અંદર પાંચ નાના પિન કે વાયરો હોય છે. આમાંથી એક કે બે વાયર વીજળીનો પ્રવાહ એટલે કે પાવર સપ્લાય કરવાનું કામ કરે છે, જ્યારે બાકીના વાયરો ડેટા ટ્રાન્સફર કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. હેકર્સ દ્વારા પબ્લિક યુએસબી પૉર્ટની પાછળની દીવાલની અંદર એક નાની ચિપ ફિટ કરી દેવામાં આવે છે. આ ચિપ ફોન અને હેકર્સની સિસ્ટમ વચ્ચે એક ગુપ્ત ડેટા પાથ અથવા રસ્તો ખોલી નાખે છે.

જ્યારે કોઈ પણ અજાણ વ્યક્તિ પોતાનો ફોન આ પ્રકારના ચેડાં કરાયેલા પબ્લિક યુએસબી પૉર્ટમાં પ્લગ કરે છે, ત્યારે યુઝરની જાણ બહાર ફોનની બેકગ્રાઉન્ડમાં એક ખતરનાક સ્પાયવેર ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય છે. આ મૉલવેર એટલું ઘાતક હોય છે કે તે ફોનની સ્ક્રીનને રેકોર્ડ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, તે યુપીઆઈ (UPI) પિન કે નેટ બેંકિંગના પાસવર્ડ સહિતના તમામ કી-સ્ટ્રોક્સને કેપ્ચર કરી લે છે અને બેંક તરફથી આવતા ઓટીપી મેસેજ પણ સીધા જ હેકર્સ સુધી પહોંચાડી દે છે.

આ ગંભીર જોખમથી બચવા માટે સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ નાગરિકોને કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સાવચેતીઓ રાખવાની સલાહ આપી છે. એબીપી અસ્મિતાના અહેવાલ મુજબ, યુઝર્સે જાહેર સ્થળોએ ઉપલબ્ધ યુએસબી પૉર્ટ અને લટકતા કેબલ્સનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. તેના બદલે સામાન્ય થ્રી-પિન અથવા ટુ-પિન ઇલેક્ટ્રિકલ સોકેટ્સમાં પોતાના જ ચાર્જર એડેપ્ટરનો ઉપયોગ કરવો સૌથી સુરક્ષિત વિકલ્પ છે.

જો કોઈ સંજોગોમાં પબ્લિક યુએસબી પૉર્ટનો ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય જ બની જાય, તો યુઝર્સે ચાર્જિંગ કરતી વખતે ફોનને સંપૂર્ણપણે સ્વીચ ઓફ કરી દેવો જોઈએ અથવા તો સ્ક્રીન પર આવતા પૉપ-અપ મેનુમાં માત્ર 'ચાર્જ ઓનલાઈન' અથવા 'ચાર્જ ઓન્લી' (Charge Only) નો વિકલ્પ જ પસંદ કરવો જોઈએ. ભૂલથી પણ 'ફાઇલ ટ્રાન્સફર' (File Transfer) નો વિકલ્પ પસંદ ન કરવો જોઈએ, જેથી ડેટા હેકર્સના હાથમાં જતો અટકી શકે.