ભારત શેરબજારના ટેક્સમાં ફેરફારની યોજનાથી યુએઈના એનઆરઆઈ રોકાણ વિકલ્પો વિચારી રહ્યા છે

યુનાઈટેડ આરબ અમીરાત (યુએઈ) માં રહેતા અને ભારતીય શેર ધરાવતા એનઆરઆઈ (NRI) રોકાણકારો હાલ અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરી રહ્યા છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું છે કે તેઓ શેરબજારના લેવી (કર) અંગે રોકાણકારોની ચિંતાઓ પર વિચાર કરશે, જેના કારણે રોકાણકારો હવે પોતાના રોકાણના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે. જોકે, સરકાર કયા ટેક્સમાં ફેરફાર કરશે અથવા હાલના શેરધારકોને કોઈ રાહત મળશે કે નહીં, તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટ સંકેત આપવામાં આવ્યો નથી.

બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, એક કાર્યક્રમ દરમિયાન સીતારમણે સ્વીકાર્યું હતું કે બજારમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ઘટાડાને કારણે રિટેલ રોકાણકારોમાં ચિંતા છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, “હું ઉઠાવવામાં આવેલી ચિંતાઓની પૂરેપૂરી કદર કરું છું અને હું આ બધું ધ્યાનમાં લઈશ.” આ નિવેદન ઓક્ટોબર મહિનામાં આવેલા ઉછાળા બાદ આવ્યું છે, જ્યારે નાણામંત્રીએ બજારના ટેક્સ પર મંતવ્યો સાંભળવાની તૈયારી દર્શાવી હતી.

નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નબળા ઇક્વિટી માર્કેટ્સ અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા કરવામાં આવેલી ઉપાડ (withdrawals) ને કારણે આ દબાણ વધ્યું છે, જોકે તાજેતરમાં વિદેશી રોકાણકારોએ પરત આવવાનું શરૂ કર્યું છે. બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતીય શેર આ વર્ષે એશિયાના સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનારા શેરોમાં સામેલ છે અને ત્રણ દાયકાના સૌથી મોટા અંતરથી ઇમર્જિંગ માર્કેટના અન્ય દેશો કરતા પાછળ રહ્યા છે. તેલના ઊંચા ભાવ અને વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાએ મોંઘા શેર અને નબળી કમાણીના વિકાસ અંગેની ચિંતા વધારી છે.

સીતારમણે નોંધ્યું હતું કે ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪માં સમાન ટેક્સ માળખા હેઠળ ભારતે મજબૂત વિદેશી પ્રવાહ આકર્ષ્યો હતો. જુલાઈ ૨૦૨૪માં ભારતે ઇક્વિટી ટેક્સ દરોમાં વધારો કર્યો હતો, જેમાં ક્વોલિફાઇંગ લોંગ-ટર્મ ગેઇન્સનો દર ૧૦% થી વધારીને ૧૨.૫% અને શોર્ટ-ટર્મ દર ૧૫% થી વધારીને ૨૦% કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે, “હવે પરિસ્થિતિ ખૂબ અલગ છે. સંજોગો બદલાયા છે, પડકારો વધ્યા છે અને વધુ FII આઉટફ્લો થયા છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે ૭% થી વધુ આર્થિક વૃદ્ધિ ટકાવી રાખવા માટે ભારતને મૂડીની જરૂર છે અને બોન્ડ માર્કેટના વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યા પછી હવે ઇક્વિટી માટે વધુ સમર્થનની માંગ સાંભળવામાં આવી રહી છે.

યુએઈ સ્થિત રોકાણકારો પર તેની અસર કયા લેવીમાં ફેરફાર થાય છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. સિક્યુરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ ટ્રેડના મૂલ્ય પર લાગુ થાય છે, તેથી તેમાં ઘટાડો થવાથી શેરના મૂલ્યમાં ઘટાડો થયો હોય તેવા રોકાણકારો માટે પણ વેચાણ ખર્ચ ઘટી શકે છે. જ્યારે લોંગ-ટર્મ કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સમાં ઘટાડો ફક્ત નફા સાથે વેચાણ કરનારાઓને જ અસર કરશે. વર્તમાન નિયમો મુજબ, ૧૨ મહિનાથી વધુ સમય સુધી રાખેલા લિસ્ટેડ શેર પર ₹૧,૨૫,૦૦૦ થી વધુના વાર્ષિક નફા પર ૧૨.૫% નો બેઝ રેટ ટેક્સ લાગે છે.

બીજી તરફ, SBI રિસર્ચ દ્વારા લોંગ-ટર્મ ઇક્વિટી ગેઇન્સ પરનો ટેક્સ નાબૂદ કરવાની અને હોલ્ડિંગ સમયસીમાને વધારીને બે કે ત્રણ વર્ષ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. જોકે, સીતારમણે આ ભલામણનું સમર્થન કર્યું નથી. ભારત સામાન્ય રીતે ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં ફેડરલ બજેટ રજૂ કરે છે. એનઆરઆઈ રોકાણકારો માટે હવે એ જોવું મહત્વનું રહેશે કે નવા નિયમો ભવિષ્યના વેચાણ પર લાગુ થશે કે નહીં અને રાહત મેળવવા માટે શેર વધુ સમય સુધી રાખવા પડશે કે નહીં. હાલમાં કોઈ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી અને જૂના દરો જ લાગુ છે.