દિલ્હી યુનિવર્સિટીની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલે ૧૬૧ કરોડના HEFA લોન વિવાદ વચ્ચે વાર્ષિક અહેવાલ મંજૂર કર્યો

આજતક ન્યૂઝ આઉટલેટના અહેવાલ મુજબ, દિલ્હી યુનિવર્સિટી (DU) ની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલે હાયર એજ્યુકેશન ફાઇનાન્સિંગ એજન્સી (HEFA) પાસેથી લીધેલા ધિરાણ પર વધતી જતી નિર્ભરતાને લઈને ઊભી થયેલી નારાજગી અને કડાકાભેર વિરોધ છતાં, શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૫-૨૬ના વાર્ષિક અહેવાલને મંજૂરી આપી દીધી છે. કાઉન્સિલના એક ચૂંટાયેલા સભ્ય દ્વારા એવી ચેતવણી ઉચ્ચારવામાં આવી હતી કે ધિરાણ લેવાની આ ચાલ યુનિવર્સિટીમાં વેપારીકરણને વેગ આપી શકે છે અને એક જાહેર સંસ્થા તરીકેના તેના મૂળ સ્વરૂપને નબળું કરી શકે છે.

સત્તાવાર અધિકારીઓએ માહિતી આપી છે કે વાર્ષિક અહેવાલ પર ચર્ચા વિચારણા કરવા માટે ગુરુવારે એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલની ખાસ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યાં ભારે અસહમતિના સુર વચ્ચે પણ આ રિપોર્ટને પાસ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.

આ સમગ્ર મામલે ૧૬૧ કરોડ રૂપિયાનું ધિરાણ ભારે ચર્ચા અને સવાલોના ઘેરાવામાં આવી ગયું છે. એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલના ચૂંટાયેલા સભ્ય મિથુરાજ ધુસિયા દ્વારા એક અસહમતિ નોંધ (ડિસેન્ટ નોટ) રજૂ કરીને યુનિવર્સિટીની વધતી જતી આર્થિક જવાબદારીઓ સામે ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. તેમણે માળખાકીય સુવિધાઓ (ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર) તેમજ અન્ય મૂડીગત આવશ્યકતાઓને પહોંચી વળવા માટે HEFA પાસેથી પ્રાપ્ત કરવામાં આવી રહેલી લોનના ઉપયોગ સામે સખત સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

આ અસહમતિ નોંધમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આગામી ૩૧ માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં યુનિવર્સિટી પર HEFAનું અંદાજે ૧૬૧.૩૬ કરોડ રૂપિયાનું બાકી દેવું થઈ જશે. આ રકમની અંદર ૪૬.૯૩ કરોડ રૂપિયાનું પ્રારંભિક બેલેન્સ, ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન જારી કરાયેલું ૧૦૯.૬૩ કરોડ રૂપિયાનું નવું ધિરાણ અને ૪.૮૦ કરોડ રૂપિયાનું સંચિત વ્યાજ સામેલ છે.

આ ઉપરાંત, સભ્ય ધુસિયા દ્વારા એ વાત પર પણ સખત વાંધો વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો કે યુનિવર્સિટીએ મુખ્ય રકમની પરત ચૂકવણી (પ્રિન્સિપાલ રિપેમેન્ટ) પેટે ૧૦ ટકા એટલે કે ૩.૧૫ કરોડ રૂપિયા પોતાના આંતરિક સ્ત્રોતોમાંથી ભરપાઈ કરવા પડી રહ્યા છે. જો કે, આ લોનની બાકી રહેલી ૯૦ ટકા રકમ એટલે કે ૨૮.૩૫ કરોડ રૂપિયાનું ચુકવણું કેન્દ્ર સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવે છે.

આ અસહમતિ નોંધમાં એવી પ્રબળ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે લોન ચૂકવવાની આ જવાબદારી યુનિવર્સિટીને આવક ઊભી કરવાના હેતુથી વિદ્યાર્થીઓની ફીમાં વધારો કરવા, સંસ્થાના સંસાધનોનો વ્યાપારી ધોરણે ઉપયોગ કરવા અને સેલ્ફ-ફાઇનાન્સિંગ અભ્યાસક્રમોની સંખ્યામાં વધારો કરવા તરફ ધકેલી શકે છે.

આ તમામ બાબતોની સાથે સાથે, આ નોટમાં લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલય તરફથી પ્રાપ્ત થયેલા ૨૨૧.૫૦ કરોડ રૂપિયાના અણવપરાયેલા અનુદાનનો મુદ્દો પણ અત્યંત જોરશોરથી ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. તેમાં એવો સીધો સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો કે જ્યારે સરકાર તરફથી મળેલાં અનુદાન કોઈ પણ વપરાશ વગર તેમજ પડ્યાં છે, તો પછી યુનિવર્સિટી વ્યાપારી ધિરાણ પર આટલી બધી નિર્ભરતા કેમ દાખવી રહી છે?

આ નોટમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ડીયુ દ્વારા એ પ્રકારની સત્તાવાર માંગણી કરવામાં આવવી જોઈએ કે તેના તમામ પ્રકારના ખર્ચા માત્ર અને માત્ર સરકાર તરફથી મળતા અનુદાન (ગ્રાન્ટ્સ) દ્વારા જ પૂરા કરવામાં આવે. કાઉન્સિલના અન્ય સભ્યોનું પણ એવું માનવું છે કે વ્યાપારી ધિરાણો પર સતત વધતી જતી આ નિર્ભરતા યુનિવર્સિટીનું સમગ્ર ધ્યાન શિક્ષણ અને સંશોધન (ટીચિંગ અને રિસર્ચ) પરથી હટાવીને લોન ચૂકવવાની દિશામાં વાળી દેશે, જેના પરિણામે આખરે તેના સાર્વજનિક સ્વરૂપને ખૂબ મોટું નુકસાન પહોંચશે. જો કે, આ તમામ પ્રકારના વિરોધો અને ગંભીર ચિંતાઓ વચ્ચે આખરે વાર્ષિક અહેવાલને બહાલી આપી દેવામાં આવી છે.