COP31 માં અનુમાનિત ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ અને ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર પર ભારતનો ભાર

હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે મંગળવારે તુર્કીના અંતાલ્યા ખાતે આગામી ૯ થી ૨૦ નવેમ્બર દરમિયાન યોજાનારી યુએન ક્લાઇમેટ ચેન્જ કોન્ફરન્સ (COP31) માટે ભારતના અગ્રીમ મુદ્દાઓ વિશે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ પરિષદમાં સમાધાનલક્ષી દ્રષ્ટિકોણ સાથે ભાગ લેશે અને ગ્લોબલ સાઉથ માટે વ્યવહારુ ઉકેલો રજૂ કરશે, જેમાં ક્ષમતા નિર્માણ, જ્ઞાનનું આદાનપ્રદાન અને ભૂગોળ-વિશિષ્ટ ઉકેલો ચર્ચાઓના કેન્દ્રમાં રહેશે.

પત્રકારોને માહિતી આપતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અનુમાનિત ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ એ પક્ષ-સંચાલિત શમન (mitigation), ટેકનોલોજી હસ્તાંતરણ અને ન્યાયી સંક્રમણ (just transition) પરની ચર્ચાઓ સાથે મુખ્ય અગ્રિમતા રહેશે. COP31 માં, ભારત ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ વર્ક પ્રોગ્રામ શરૂ કરવા માટેના નિર્ણયની માંગ કરી રહ્યું છે - જે અંતર્ગત વિકસિત દેશોએ શમન અને અનુકૂલન માટે વિકાસશીલ રાષ્ટ્રોને નાણાકીય સંસાધનો પૂરા પાડવાની તેમની જવાબદારીઓ પૂર્ણ કરવાની રહેશે.

મંત્રીએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે આર્ટિકલ ૯.૧ હેઠળ ક્લાઇમેટ ફાઇનાન્સ એ વિકસિત દેશોની જવાબદારી છે અને તે અનુમાનિત હોવું જોઈએ, મોટે ભાગે જાહેર અને છૂટછાટવાળું હોવું જોઈએ અને તેનાથી દેવાનો બોજ વધવો જોઈએ નહીં. ભારત એ વાત પર પણ ભાર મૂકશે કે શમન અને વૈશ્વિક સ્ટોકટેક પક્ષ-સંચાલિત, સુવિધાજનક અને બિન-દંડાત્મક રહે, એનડીસી (NDCs) ની રાષ્ટ્રીય સ્તરે નિર્ધારિત પ્રકૃતિનું સન્માન કરે અને નવા ટોપ-ડાઉન લક્ષ્યોને નકારી કાઢે. મંત્રી ૧૫ નવેમ્બરે અંતાલ્યા જવાના છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ક્લાઇમેટ એડેપ્ટેશન પણ ભારત માટે અગ્રિમતા રહે છે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે એજન્ડા વાટાઘાટોથી અલગ રહેવો જોઈએ અને સમાન વૈશ્વિક લક્ષ્યોએ રાષ્ટ્રીય સંજોગોનું સન્માન કરવું જોઈએ. પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી ચાલુ હતી તેવા સમયે અલ નીનોની પ્રવર્તતી અસરો અંગે, મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અસરો તમામ દેશો માટે જોવા મળતી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે આઈપીસીસી (IPCC) ના અહેવાલો સમય સમય પર આવે છે, અને હસ્તક્ષેપ પણ આવે છે. આપણે કહીએ છીએ કે વિજ્ઞાન આપણને માહિતી આપી રહ્યું છે અને આ પડકારો વિશે વધુને વધુ જણાવી રહ્યું છે. ટેકનોલોજી આપણને મદદ કરી રહી છે, પરંતુ તેની પહોંચ દુનિયામાં દરેક વ્યક્તિને ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ. દુનિયામાં કોઈ પણ આબોહવા પરિવર્તન દ્વારા ઊભા થયેલા પડકારોને નકારી શકે નહીં. ભારતનું વલણ પણ સ્પષ્ટ હતું કે ટેકનોલોજી હસ્તાંતરણ એ વિકસિત દેશોની જવાબદારી છે અને તે વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો સાથે વહેંચવી જોઈએ.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે બીજા નંબરે, ખર્ચ, બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારો (IPR) અને વેપાર સંબંધિત અવરોધો દૂર કરવા જોઈએ કારણ કે જ્યાં સુધી આપણે ટેકનોલોજી સામે અવરોધો ઊભા કરવાનું ચાલુ રાખીશું, ત્યાં સુધી નાના દેશો, ખાસ કરીને જેઓએ આવી ટેકનોલોજીનો લાભ મેળવવો જોઈએ, તેમને તે લાભો મળશે નહીં. આ કારણોસર ભારત યુરોપિયન યુનિયનના કાર્બોન બોર્ડર એડજસ્ટેમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM) નો વિરોધ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આપણું એવું પણ માનવું છે કે કાર્બન બજારોમાં સહભાગિતા સ્વૈચ્છિક હોવી જોઈએ. સીબીએએમ (CBAM) પર, અમે અમારી સ્થિતિ પર અડગ રહીશું. જ્યારે ભારતના હિતોનું રક્ષણ કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે તે એવી બાબત છે જેના વિશે આપણે સૌથી વધુ મજબૂતીથી બોલીએ છીએ.

સપ્ટેમ્બરમાં નવી દિલ્હી ઘોષણાપત્રમાં બ્રિક્સ (BRICS) ના ભાગરૂપે ભારતે સીબીએએમ (CBAM) જેવા એકપક્ષીય, દંડાત્મક, ભેદભાવપૂર્ણ અને સંરક્ષણવાદી પગલાંઓનો વિરોધ કર્યો હતો, અને ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે આવા પગલાંઓ દેશોના પ્રયાસોને નબળા પાડે છે, ખાસ કરીને વિકાસશીલ દેશોના પ્રયાસોને.

મંત્રી યાદવે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત જી-૭૭ (G-77) અને ચીન, સમાન વિચારધારા ધરાવતા વિકાસશીલ દેશો (LMDC) અને બેઝિક (BASIC) દેશો સાથે નજીકથી કામ કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે COP31 માં, આપણે આબોહવા સંમેલન અને પેરિસ કરારના ઉદ્દેશ્યોને પ્રાપ્ત કરવાના લક્ષ્ય સાથે વૈશ્વિક પ્રયાસોમાં સકારાત્મક યોગદાન આપવા માંગીએ છીએ. દેશ કૃષિમાં અનુકૂલનની જરૂરિયાત, ખાદ્ય સુરક્ષા અને નાના તથા સીમાંત ખેડૂતોની આજીવિકા વચ્ચેના સંબંધોને પણ પ્રકાશિત કરશે.

અંતમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે આપણે અંતાલ્યામાં એક રચનાત્મક, સેતુ-નિર્માણની ભૂમિકા ભજવવા માંગીએ છીએ, જે વચનોમાંથી અમલીકરણ અને સમર્થન તરફ આગળ વધતા પરિણામની શોધ કરે છે.