નેપાળ સરકારના કાર્યકાળ પર સવાલો, માત્ર દેખાવો કરવા બદલ ટીકા

નેપાળની વર્તમાન સરકાર પર જનતાની આશાઓ પૂરી કરવાને બદલે માત્ર રાજકીય દેખાવો કરવા બદલ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. ધ કાઠમંડુ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, આ સરકારનું અસ્તિત્વ જનરેશન ઝી (Gen Z) ના આંદોલન અને લોકોની નિરાશામાંથી ઉદભવેલા ઉથલપાથલને કારણે હતું, પરંતુ હવે આ સરકાર પોતે જ એવા દેખાવોમાં વ્યસ્ત હોય તેમ લાગે છે જે નાગરિકોનું ધ્યાન ભટકાવે છે પરંતુ કોઈ કાયમી ઉકેલ આપતા નથી.

અહેવાલ મુજબ, નેપાળી યુવાનો બેરોજગારીથી પીડાઈ રહ્યા છે. રોકાણ વધારવા માટે અનુકૂળ કાયદાકીય અને રાજકીય વાતાવરણની જરૂર છે અને રાજ્યએ એવા પ્રોજેક્ટ્સ પર મૂડી ખર્ચ વધારવો જોઈએ જે ઝડપી વળતર અને રોજગારી આપે. દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં યુવાનો લેબર માર્કેટમાં પ્રવેશે છે, તેમ છતાં સરકારના સાત મહિનાના કાર્યકાળમાં આ બાબતને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી નથી.

આર્થિક સ્થિતિની વાત કરીએ તો, છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં અનેક ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થયો છે. રસોઈ ગેસની અછત સર્જાઈ છે અને રસોડાનો ખર્ચ વધ્યો છે. શિક્ષણ અને આરોગ્ય સેવાઓ સામાન્ય પરિવારોની આવકનો મોટો હિસ્સો ખાઈ જાય છે. આ મુશ્કેલીઓને કારણે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો કટોકટીમાં ધકેલાઈ ગયા છે, પરંતુ સરકાર તેમની સુધી પહોંચવામાં અસમર્થ દેખાય છે. મોંઘવારીના કારણો કે અછત અંગે સરકાર તરફથી કોઈ સ્પષ્ટ સમજૂતી કે કડક કાર્યવાહી જોવા મળી નથી.

સરકાર પોતાની ભૂલો સુધારવામાં પણ નિષ્ફળ રહી છે. છ મહિના પહેલા, સરકાર દ્વારા ઝૂંપડપટ્ટીના લોકોને હટાવવા માટે બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં બુલડોઝરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આના કારણે પરિવારોના ઘર તૂટી ગયા અને બાળકોનું શિક્ષણ ખોરવાયું. આ લોકોને યોગ્ય રીતે પુનઃવસન કરવામાં આવ્યા નથી, ઉલટાનું તેમની સાથે અપમાનજનક વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત, ભોટેકોશી પૂરના બે મહિના પછી પણ પુનઃવસન, અંતિમ સંસ્કારના ખર્ચ, આવાસ અને આજીવિકા પૂરી પાડવામાં રાજ્યની ભૂમિકા નબળી રહી છે.

વહીવટી અને કાયદાકીય બાબતોમાં પણ વિવાદો જોવા મળ્યા છે. સરકાર દ્વારા બોલાવવામાં આવેલી સંસદીય સત્ર સમાપ્ત થયા બાદ, એક વટહુકમ દ્વારા આશરે ૧,૬૦૦ લોકોને પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા, જોકે કેટલાકની ફરી નિમણૂક કરવામાં આવી. એક પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશને તેમની 'રક્ષા' ના બહાને મધ્યરાત્રિએ કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા. વડાપ્રધાન કાર્યાલયમાં એન્ટી-ગ્રાફ્ટ કમિશનરો પર સરકારની ઈચ્છા મુજબ નિર્ણય લેવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે. ઉદ્યોગપતિઓના ઘરોની કલાકો સુધી તપાસ કરી તેમની ધરપકટ કરી અપમાનિત કરવામાં આવ્યા છે. પત્રકારોની ધરપકટ કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેમને કોણે અને શા માટે પકડી રાખ્યા છે તેની કોઈ જાણકારી આપવામાં આવી નથી.

અહેવાલમાં ઉલ્લેખ છે કે અગાઉની સરકારો કરતા પણ વધુ વિવાદાસ્પદ નિમણૂકો કરવામાં આવી છે. ઇનામ સપકોટાની ધરપકટ પછી, તપાસ નિષ્પક્ષ હોવાને બદલે માત્ર રોજના રોમાંચ પૂરતી સીમિત લાગે છે. બુધવારે પોલીસના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ દન બહાદુર કાર્કીને તેમના પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.

ધ કાઠમંડુ પોસ્ટ જણાવે છે કે લોકશાહી માટે રાજકીય ચર્ચાઓ જરૂરી છે, પરંતુ તે સમાજની મૂળભૂત જરૂરિયાતો જેવી કે ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ, આરોગ્ય, મોંઘવારી અને રોજગારી પર કેન્દ્રિત હોવી જોઈએ. હાલમાં સંસ્થાઓ નિષ્ફળ જઈ રહી છે અને સરકાર દ્વારા સર્જવામાં આવતા દેખાવો અર્થપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં અવરોધ ઉભો કરે છે. જો આ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે, તો નેપાળી સમાજ ફરીથી અસંતોષ અને નિરાશાના ચક્રમાં ફસાઈ શકે છે.