દીકરીના ભવિષ્ય માટે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં ૧૫ લાખના રોકાણ પર ૪૮ લાખ મળશે

દીકરીના ભવિષ્ય માટે સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) લાંબા ગાળાના બચત માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે, જે મુજબ આજ તકના અહેવાલ અનુસાર જો વાલીઓ દર વર્ષે ૧ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કરે તો ૨૧ વર્ષના અંતે તેમને અંદાજે ૪૭.૮૮ લાખ રૂપિયા મળી શકે છે.

માતાપિતા માટે પોતાની દીકરીના અભ્યાસ અને લગ્ન જેવા ખર્ચાઓ માટે લાંબા ગાળાનું ભંડોળ તૈયાર કરવું એ હંમેશા ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. આ જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ તરીકે ઉપલબ્ધ છે. આ યોજનાની ખાસિયત એ છે કે તેમાં રોકાણકારને માત્ર ૧૫ વર્ષ સુધી જ નાણાં જમા કરવાના હોય છે, જ્યારે ખાતું ૨૧ વર્ષ પછી મેચ્યોર થાય છે. એટલે કે, ૧૫ વર્ષના રોકાણ પછી પણ બાકીના ૬ વર્ષ સુધી ખાતામાં રહેલી રકમ પર વ્યાજ મળતું રહે છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ દર વર્ષે આ યોજનામાં ૧ લાખ રૂપિયા જમા કરે છે, તો ૧૫ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન તેના ખિસ્સામાંથી કુલ ૧૫ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ થશે. જો આ સમગ્ર ૨૧ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન વાર્ષિક ૮.૨% ના વ્યાજ દર જળવાઈ રહે, તો મેચ્યોરિટીના સમયે આ રકમ વધીને અંદાજે ૪૭.૮૮ લાખ રૂપિયા થઈ શકે છે. આમાં વ્યાજ તરીકે અંદાજે ૩૨.૮૮ લાખ રૂપિયાનો ઉમેરો થશે.

વ્યાજ દરની વાત કરીએ તો, આજ તકના અહેવાલ મુજબ ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ની ત્રિમાસિકતા માટે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર વાર્ષિક ૮.૨% વ્યાજ દર લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ યોજનામાં વ્યાજની ગણતરી વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ (કમ્પાઉન્ડિંગ) ધોરણે કરવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે રોકાણકારને માત્ર તેના દ્વારા જમા કરવામાં આવેલી મૂળ રકમ પર જ નહીં, પરંતુ અગાઉ મળેલા વ્યાજ પર પણ વ્યાજ મળે છે. આ ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજને કારણે લાંબા ગાળામાં ભંડોળ ખૂબ ઝડપથી વધે છે. જોકે, સરકારે દર ત્રિમાસિક ગાળે નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરોની સમીક્ષા કરવાની હોય છે, તેથી ૮.૨% ના દરને પૂરા ૨૧ વર્ષ માટે નિશ્ચિત ગણી શકાય નહીં. જો ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોમાં ફેરફાર થાય, તો મેચ્યોરિટી પર મળનારી રકમમાં વધારો કે ઘટાડો થઈ શકે છે. અહીં આપવામાં આવેલી ગણતરી આખા ૨૧ વર્ષ સુધી ૮.૨% વ્યાજ દર જળવાઈ રહે તે મુજબ છે.

રોકાણ કેવી રીતે વધશે તેની ગણતરી સમજવા માટે, ધારો કે વાલી દીકરીના ખાતામાં દરેક નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતમાં ૧ લાખ રૂપિયા જમા કરે છે અને વ્યાજ દર ૮.૨% જ રહે છે. પ્રથમ વર્ષની શરૂઆતમાં ૧ લાખ રૂપિયા જમા કર્યા પછી, ૮.૨% ના દરે વર્ષના અંતે ૮,૨૦૦ રૂપિયા વ્યાજ મળશે, જેનાથી કુલ રકમ ૧,૦૮,૨૦૦ રૂપિયા થશે. બીજા વર્ષની શરૂઆતમાં તેમાં વધુ ૧ લાખ રૂપિયા ઉમેરવામાં આવશે, જેથી કુલ રકમ ૨,૦૮,૨૦૦ રૂપિયા થશે. હવે આ રકમ પર ૮.૨% એટલે કે અંદાજે ૧૭,૦૭૨ રૂપિયા વ્યાજ મળશે અને વર્ષના અંતે ખાતામાં ૨,૨૫,૨૭૨ રૂપિયા થશે. ત્રીજા વર્ષની શરૂઆતમાં ફરી ૧ લાખ રૂપિયા ઉમેરતા કુલ રકમ ૩,૨૫,૨૭૨ રૂપિયા થશે, જેના પર અંદાજે ૨૬,૬૭૨ રૂપિયા વ્યાજ મળશે અને વર્ષના અંતે કુલ બેલેન્સ અંદાજે ૩,૫૧,૯૪૫ રૂપિયા થશે. આ રીતે દર વર્ષે નવી રકમ ઉમેરવા અને વ્યાજ પર વ્યાજ મળવાને કારણે ભંડોળ સતત વધતું જાય છે. ૧૫ વર્ષ પછી નવું રોકાણ બંધ થઈ જાય છે, પરંતુ આગામી ૬ વર્ષ સુધી વ્યાજ ઉમેરાતા મેચ્યોરિટી પર રકમ અંદાજે ૪૭.૮૮ લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે.

આ યોજનામાં માત્ર મેચ્યોરિટી પર જ નાણાં ઉપાડવાની મર્યાદા નથી. દીકરીના ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે વચ્ચે પણ નાણાં ઉપાડવાની સુવિધા આપવામાં આવી છે. આ માટે દીકરીની ઉંમર ૧૮ વર્ષ પૂર્ણ થયેલી હોવી જોઈએ અથવા તેણે ૧૦મું ધોરણ પાસ કરેલું હોવું જોઈએ, આ બંનેમાંથી જે શરત પહેલા પૂરી થાય તે માન્ય રહેશે. આ શરત પૂરી થયા પછી, ખાતામાં અગાઉના નાણાકીય વર્ષના અંતે જે બેલેન્સ હોય તેના મહત્તમ ૫૦% સુધીની રકમ ઉપાડી શકાય છે.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના એ ભારત સરકાર દ્વારા દીકરીઓના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને તેમના શિક્ષણ તેમજ લગ્ન માટે નાણાકીય સુરક્ષા પૂરી પાડવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલી એક નાની બચત યોજના હતી. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં દીકરીઓના શિક્ષણ અને કલ્યાણ માટે ભંડોળ એકત્રિત કરવાનો હતો.