દિલ્હીમાં ૬૦૦ કરોડના વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટથી ૨૦ લાખ લોકોને મળશે રાહત

દિલ્હીના ચંદ્રાવાલ વિસ્તારમાં ૬૦૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે એક અત્યાધુનિક વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. એનડીટીવી ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, આ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણથી રાજધાનીના ૨૦ લાખ લોકોને સીધો ફાયદો થશે. આ પ્લાન્ટના નિર્માણથી લાલ કિલ્લા, સદર બજાર, કરોલ બાગ અને બલ્લીમારન જેવા ગીચ વિસ્તારોમાં વર્ષોથી ચાલી આવતી પાણીની તંગી દૂર થવાની આશા જાગી છે. આ ઉપરાંત, આ પ્લાન્ટ દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા યમુના સફાઈ અભિયાનને પણ વધુ મજબૂત બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

બીજી તરફ, યમુના નદીના પ્રદૂષણની સમસ્યા હજુ પણ ગંભીર બની રહી છે. એનડીટીવીના અહેવાલ મુજબ, તાજેતરમાં કાલિંદી કુંજ નજીક યમુનાના પાણીમાં ફરી એકવાર સફેદ ફીણ જોવા મળ્યું હતું. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે હવે એક સ્વીડિશ કંપનીએ દિલ્હી સરકાર સાથે સંપર્ક કર્યો છે. આ કંપની સીવેજ સ્લજ મેનેજમેન્ટમાં નિષ્ણાત છે. દિલ્હીના જલ મંત્રી અને દિલ્હી જલ બોર્ડના અધ્યક્ષ પરવેશ વર્મા સાથે આ કંપનીના પ્રતિનિધિઓની દિલ્હી સચિવાલય ખાતે બેઠક યોજાઈ હતી. જોકે, હાલમાં આ ચર્ચાઓ પ્રાથમિક તબક્કે છે અને બંને પક્ષો સહયોગની શક્યતાઓ તપાસી રહ્યા છે.

યમુના નદીમાં પ્રદૂષણનું સ્તર કેટલું ગંભીર છે તે અંગે સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (CPCB) દ્વારા ગયા મહિને એક અભ્યાસ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ અભ્યાસમાં ૧૨ નાળાઓને પ્રદૂષણના મુખ્ય હોટસ્પોટ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. ૩૨ સ્થળોએ કચરો ફેંકવામાં આવતો હોવાનું જણાયું હતું, જ્યારે ૧૧ નાળાઓ પર ગંદા પાણીને નદીમાં જતા રોકવાની વ્યવસ્થા કાં તો અપૂરતી હતી અથવા યોગ્ય રીતે કામ કરતી ન હતી. નદી જ્યારે દિલ્હીમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે પલ્લા ખાતે તેનું પાણી સ્નાન કરવા યોગ્ય હોય છે, પરંતુ જેવું તે ISBT બ્રિજ સુધી પહોંચે છે, ત્યારે બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ (BOD) નું પ્રમાણ ૩૦ મિલિગ્રામ પ્રતિ લિટર સુધી પહોંચી જાય છે, જે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતા ૧૦ ગણું વધારે છે.

દિલ્હી સરકાર આ પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે વૈશ્વિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા માંગે છે. જલ મંત્રી પરવેશ વર્માએ જણાવ્યું હતું કે યમુનાને સ્વચ્છ કરવા માટે શ્રેષ્ઠ ઉપલબ્ધ ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક નિપુણતાની જરૂર છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર નદીને સ્વચ્છ કરવાનો જ નથી, પરંતુ રાજધાનીની એકંદર પાણી અને સીવેજ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીમાં સુધારો કરવાનો પણ છે. અગાઉ જાન્યુઆરી મહિનામાં દિલ્હી સરકારે નજફગઢ ડ્રેઇનમાં ફિનલેન્ડમાં બનેલી 'વોટરમાસ્ટર' મશીનનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો હતો, જે કાંપ અને કચરો દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. આ ડ્રેઇન યમુનામાં ઠલવાતા કુલ પ્રદૂષણના લગભગ ૭૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, જાપાન પણ દિલ્હીને પાણીની સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં મદદ કરી રહ્યું છે.

દિલ્હી જલ બોર્ડ એ દિલ્હી સરકારની એક સ્વાયત્ત સંસ્થા છે, જે રાજધાનીમાં પાણી પુરવઠા અને સીવેજ વ્યવસ્થાપન માટે જવાબદાર હતી. આ સંસ્થાનું મુખ્ય કાર્ય દિલ્હીના નાગરિકોને પીવાનું શુદ્ધ પાણી પૂરું પાડવાનું અને ગંદા પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા કરવાનું રહ્યું છે. વર્ષોથી આ સંસ્થા દિલ્હીના વધતા જતા શહેરીકરણ અને પાણીની માંગને પહોંચી વળવા માટે વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે, જેમાં યમુના નદીના શુદ્ધિકરણ માટેના પ્રયાસો પણ સામેલ રહ્યા છે.