મનિલામાં ક્વાડ નેતાઓની બેઠક આર્થિક સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક માળખાગત સુવિધાઓ પર ચર્ચા કરશે

હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન અને અમેરિકાના નેતાઓ આગામી અઠવાડિયે મનિલામાં આયોજિત એસિયન સમિટના માળખા હેઠળ ક્વાડ નેતાઓના શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેશે. આ સમિટ દરમિયાન આર્થિક સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક માળખાગત સુવિધાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અને પહેલો જાહેર કરવામાં આવવાની શક્યતા છે. આ સમિટ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ પછી ક્વાડ દેશોના નેતાઓની પ્રથમ મોટી મુલાકાત હશે.

આ આગામી શિખર સંમેલનનું આયોજન અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, ભારત ૨૦૨૫માં આ નેતાઓના શિખર સંમેલનનું અધ્યક્ષપદ સંભાળવાનું હતું, પરંતુ ગયા વર્ષે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મુસાફરીની યોજનાઓમાં સ્પષ્ટતાના અભાવે આ બેઠકનું આયોજન કરવામાં મુશ્કેલીઓ પડી હતી. આ વખતે સમિટનું આયોજન સભ્ય દેશોની બહાર મનિલામાં થવાનું છે, જે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન દર્શાવે છે.

આ સમિટ માટેના મુખ્ય વિષયો અને પરિણામોનું આયોજન અગાઉથી જ કરવામાં આવ્યું છે. ૩૧ ઓક્ટોબરના રોજ એટલાન્ટામાં જી-૨૦ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં આ સમિટના પરિણામો નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા. આ બેઠકમાં ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વિશ્વસનીય આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના ઉપયોગને ટેકો આપવા માટે $૮૫ મિલિયનથી વધુની તકનીકી અને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

આર્થિક સુરક્ષા એ ક્વાડ માટે મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ રહેશે. આ ઉપરાંત, સમૂહ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ટેકનોલોજી, દરિયાઈ ક્ષેત્રની જાગૃતિ અને વ્યૂહાત્મક માળખાગત સુવિધાઓ પર પણ પોતાનું કાર્ય ચાલુ રાખશે. આ સમિટના સમય વિશે હજુ સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા નથી, પરંતુ અહેવાલો મુજબ તે ૧૭ નવેમ્બરના રોજ ઈસ્ટ એશિયા સમિટ પછી યોજાવાની શક્યતા છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પ્રવાસ અંગેની માહિતી મુજબ, તેઓ ૧૬ નવેમ્બરના બપોરના સમયે મનિલા પહોંચવાની અપેક્ષા છે અને ૧૮ નવેમ્બરના વહેલી સવારે ત્યાંથી પ્રસ્થાન કરશે. મનિલામાં આ સમિટનું આયોજન એવા સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે ચીન અને ફિલિપાઈન્સ વચ્ચે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.

ચીન અને ફિલિપાઈન્સ વચ્ચે છેલ્લા મહિનાથી તણાવપૂર્ણ વિનિમય જોવા મળ્યો છે. ફિલિપાઈન્સના સંરક્ષણ સચિવ ગિલ્બર્ટ ટેઓડોરો જુનિયરે ચીનને પ્રાદેશિક "મુશ્કેલી ઊભી કરનાર" તરીકે ઓળખાવ્યા હતા, જેના પર ચીની દૂત દ્વારા સખત પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી હતી. ચીની દૂત દ્વારા એવી વાત કહેવામાં આવી હતી કે ફિલિપાઈન્સે ચીન જેવા પડોશી દેશ હોવા બદલ આભારી રહેવું જોઈએ અને જો તેઓ બળપ્રયોગ કરવા માંગતા હોય તો તેઓ સરળતાથી જીતી શકે છે. ફિલિપાઈન્સના રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડીનાન્ડ માર્કોસે આ ટિપ્પણીઓને "ધમકી જેવી" ગણાવી હતી.

આ સંજોગોમાં અમેરિકા દ્વારા મનિલામાં ક્વાડ સમિટનું આયોજન કરવું એ અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. માર્કો રુબિયોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમિટથી નક્કર પરિણામો મળી શકે છે. આ સમિટમાં આર્થિક સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક માળખાગત સુવિધાઓ પરના નિર્ણયો દ્વારા પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને સહયોગ વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

ક્વાડ (Quad) એ ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેનું એક વ્યૂહાત્મક જૂથ હતું. આ જૂથનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં મુક્ત અને ખુલ્લા પ્રદેશને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને આ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા અને આર્થિક સહયોગ વધારવાનો રહ્યો હતો.