બે શિક્ષિકાઓના કથિત જાતીય શોષણ મામલે NHRC એ લીધી નોંધ

ઉત્તર પ્રદેશના અલીગઢ જિલ્લામાં એક ખાનગી શાળાની બે શિક્ષિકાઓના કથિત જાતીય શોષણના મામલે રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC) એ પોતાની રીતે (સુઓ મોટુ) નોંધ લીધી છે. PIB ના અહેવાલ મુજબ, આ ઘટનામાં શાળાના માલિકના ભાઈ પર શિક્ષિકાઓના જાતીય શોષણના ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે.

આયોગે આ મામલે અલીગઢના જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને વરિષ્ઠ પોલીસ અધિક્ષકને નોટિસ પાઠવી છે અને આગામી બે અઠવાડિયાની અંદર આ સમગ્ર ઘટના અંગેનો વિગતવાર રિપોર્ટ રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે. NHRC એ એક મીડિયા રિપોર્ટના આધારે આ કાર્યવાહી કરી છે, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ખાનગી શાળામાં કાર્યરત બે મહિલા શિક્ષકોનું જાતીય ઉત્પીડન કરવામાં આવ્યું હતું.

રિપોર્ટ અનુસાર, એક શિક્ષિકાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે શાળાના માલિકના ભાઈએ લાંબા સમય સુધી તેનું જાતીય શોષણ કર્યું હતું. જ્યારે તેણે આ કૃત્યનો વિરોધ કર્યો, ત્યારે તેને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી. બીજી શિક્ષિકાએ પણ સમાન પ્રકારના ઉત્પીડનનો સામનો કરવો પડ્યો હતો અને જ્યારે તેણે આનો વિરોધ કર્યો ત્યારે તેને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવી હતી.

રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો મીડિયા રિપોર્ટમાં કરવામાં આવેલા દાવાઓ સત્ય છે, તો આ માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘનનો અત્યંત ગંભીર કિસ્સો છે. ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, શાળાના મેનેજમેન્ટ દ્વારા પીડિતોની ફરિયાદો પર કોઈ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી. આ કારણોસર, પીડિતોએ કાયદેસરની કાર્યવાહીની માંગણી કરવા માટે વરિષ્ઠ પોલીસ અધિક્ષકનો સંપર્ક કર્યો છે.

આ ઘટના ઉપરાંત, NHRC એ ઉત્તર પ્રદેશના બલિયા જિલ્લામાં એક દુખદ ઘટના પર પણ નોંધ લીધી છે. ૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ એક સરકારી પ્રાથમિક શાળાના ચોથા ધોરણના ૧૨ વર્ષીય વિદ્યાર્થીનું મૃત્યુ થયું હતું. આ વિદ્યાર્થી શાળાના ભવનની છત પાસેથી પસાર થતી ૧૧ કેવી (કિલોવોલ્ટ) વીજ લાઇનના સંપર્કમાં આવ્યો હતો. કથિત રીતે, શિક્ષકોએ તેને મધ્યાહન ભોજન માટે રસોડાની છત પર ચઢીને 'લૌકી' (દૂધી) તોડવા માટે કહ્યું હતું.

આ મામલે આયોગે ઉત્તર પ્રદેશ પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (UPPCL) ના અધ્યક્ષ-સહ-મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, બલિયાના જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને પોલીસ અધિક્ષકને નોટિસ આપી બે અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે. ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રિપોર્ટ મુજબ, આ ઘટના બાદ શાળાના બે શિક્ષકોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે અને એક શિક્ષણ મિત્રની સેવાઓ સમાપ્ત કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

બીજી તરફ, NHRC ના નિર્દેશન પર દિલ્હી પોલીસે મેટા ઇન્ડિયા સામે એફઆઈઆર (FIR) નોંધાવી છે. અમર ઉજાલા અને ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, આ કેસ બાળકોના જાતીય શોષણ અને દુરુપયોગ સંબંધિત સામગ્રી (CSEAM) ની ઉપલબ્ધતા સાથે જોડાયેલો છે. NHRC ના સભ્ય પ્રિયંક કાનૂંગોએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ માહિતી આપી હતી.

તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે ઇન્સ્ટાગ્રામ સહિત મેટાના પ્લેટફોર્મ્સ પર વાંધાજનક કીવર્ડ્સનો ઉપયોગ કરીને પેઇડ જાહેરાતો આપવામાં આવતી હતી, જે વપરાશકર્તાઓને બાહ્ય મેસેજિંગ ચેનલો પર લઈ જતી હતી જ્યાં ગેરકાયદે સામગ્રીનું વ્યાપારીકરણ થતું હતું. આયોગે મેટાને માત્ર એક પેસિવ ઇન્ટરમીડિયરી માનવાને બદલે પેઇડ કન્ટેન્ટના એક્ટિવ પબ્લિશર તરીકે જોયું છે, જે પોક્સો (POCSO) એક્ટ હેઠળ ઉલ્લંઘન હોઈ શકે છે.