બિન-સૂચિબદ્ધ કેન્સરની દવાઓના મહત્તમ છૂટક ભાવ ઘટાડવા અંગે સરકારનો કડક નિર્ણય

News18ના અહેવાલ મુજબ, દેશભરમાં કેન્સરના દર્દીઓ માટે દવાઓ વધુ સસ્તી બનાવવામાં આવી છે કારણ કે બિન-સૂચિબદ્ધ કેન્સર વિરોધી દવાઓના સુધારેલા ભાવો આજથી અમલમાં આવી ગયા છે. આ ભાવ ઘટાડો નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ અથોરિટી (NPPA) ના ૧૭ ઓક્ટોબરના રોજ લીધેલા નિર્ણયના પગલે આવ્યો છે, જેમાં ૧૩૭ બિન-સૂચિબદ્ધ કેન્સરની દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP)ના ૩૦ ટકા સુધી મર્યાદિત કરવામાં આવ્યું છે.

ટ્રેડ માર્જિન એટલે કે દવાની કંપની જે ભાવે ડિસ્ટ્રિબ્યુટરને દવા વેચે છે અને દર્દી જે મહત્તમ છૂટક કિંમત ચૂકવે છે તે બંને વચ્ચેનો તફાવત. NPPA દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ મર્યાદાથી મહત્તમ છૂટક ભાવોમાં ૭૦ ટકા સુધીનો ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ (DoP)ના સેક્રેટરી મનોજ જોશીએ CNN-News18 સાથેની એક વિશેષ મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે, કેન્સરની દવાઓના ઊંચા ભાવોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે બજારનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું કે કયા હસ્તક્ષેપ કરી શકાય છે.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ડેટા દર્શાવે છે કે ખૂબ જ ઊંચા માર્જિન વસૂલવામાં આવી રહ્યા હતા, મુખ્યત્વે કારણ કે હોસ્પિટલો અથવા ફાર્મસીઓ કંપનીઓ પાસેથી એવી દવાઓ ખરીદી રહી હતી જેઓ ઊંચા માર્જિન આપી રહી હતી. સામાન્ય રીતે જ્યારે ઘણી કંપનીઓ સમાન દવા વેચે છે ત્યારે સ્પર્ધા ભાવો નીચે લાવે છે, પરંતુ કેન્સરની દવાઓના બાબતમાં તેણે ભાવો વધાર્યા હતા. મનોજ જોશીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં એક અસામાન્ય પ્રકારનું પ્રોત્સાહન કામ કરી રહ્યું હતું જ્યાં વધુ સ્પર્ધા હોય ત્યાં ઊંચું માર્જિન અને ઊંચા ભાવો જોવા મળતા હતા.

જે દવાઓમાં માત્ર એક કે બે જ સપ્લાયર્સ છે ત્યાં માર્જિન ઘણું ઓછું હોય છે અને સરકારે અનુભવ્યું કે આ એક એવી ગેરરીતિ હતી જેને દૂર કરવાની જરૂર હતી. ટ્રેડ માર્જિન રેશનલાઇઝેશનનો હેતુ કેન્સરની દવાઓનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓની કિંમતોમાં દખલ કર્યા વિના અસ્થિર માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાનો છે. ૧૩૭ દવાઓની યાદી સ્વાસ્થ્ય સેવા મંત્રાલયના ડિરેક્ટર જનરલ (DGHS)ની એક નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી.

આ સમિતિમાં ઘણા ઓન્કોલોજિસ્ટ્સ સામેલ હતા જેમણે તમામ શક્ય દવાઓ એકત્રિત કરી હતી અને અત્યાર સુધીમાં તમામ કેન્સરની દવાઓને આવરી લેવામાં આવી છે. પેનલ દ્વારા ઓળખવામાં આવેલી આશરે ૧૦ થી ૧૫ દવાઓ હજુ સુધી ભારતમાં લોન્ચ થઈ નથી. જો કે, આજથી દરેક કેન્સરની દવા ઓછી કિંબતે મળશે નહીં કારણ કે આ કેપ માત્ર ત્યાં જ એમઆરપી નીચે લાવે છે જ્યાં અગાઉ ટ્રેડ માર્જિન ૩૦ ટકાથી વધુ હતું.

ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ પ્રોડ્યુસર્સ ઓફ ઇન્ડિયા (OPPI) કે જે સંશોધન આધારિત અથવા વિદેશી દવા કંપનીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તેના ડિરેક્ટર જનરલ અનિલ માતાઈએ અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે કિંમતમાં કોઈ ફેરફાર ન થવાનો અર્થ એ નથી કે કંપની નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી રહી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ સૂત્ર ત્યાં જ એમઆરપી ઘટાડે છે જ્યાં વર્તમાન માર્જિન ૩૦ ટકાથી ઉપર હોય અને જ્યાં માર્જિન પહેલેથી જ મર્યાદામાં છે ત્યાં તે સમાન એમઆરપી જાળવી રાખે છે.

અનિલ માતાઈએ જણાવ્યું કે નવીન ઓન્કોલોજી દવાઓ માટે આ જ સ્થિતિ છે જે OPPI ની સભ્ય કંપનીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે, જેના ટ્રેડ માર્જિન ૩૦ ટકાથી વધુ નથી અને તેથી તેમની એમઆરપીમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. જૂનો સ્ટોક તેના અગાઉના ભાવો જાળવી રાખશે જ્યારે નવા batches માં આ ઘટાડો જોવા મળશે.