સોનિયા ગાંધીના સંસ્મરણો 'બિલોંગિંગ'ના પ્રકાશન અંગે પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઈન્ડિયાએ સ્પષ્ટતા કરી

કોંગ્રેસ સંસદીય પક્ષના અધ્યક્ષ અને સાંસદ સોનિયા ગાંધીના સંસ્મરણો 'બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ' (Belonging: A Journey of Love) ના ભારતમાં પ્રકાશન અંગેની અનિશ્ચિતતા હવે પૂર્ણ થઈ છે. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, આ પુસ્તક ૧૦ નવેમ્બરે હાર્પરકોલિન્સ ઈન્ડિયા દ્વારા ભારતમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. આ પુસ્તકના પ્રકાશનને લઈને અગાઉ પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઈન્ડિયા (PRHI) ની ભૂમિકા અંગે ચર્ચા હતી, પરંતુ અંતે આ પ્રકાશન હાર્પરકોલિન્સ દ્વારા કરવામાં આવશે.

શરૂઆતમાં એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઈન્ડિયા આ સંસ્મરણોનું ભારતમાં પ્રકાશન કરશે. જોકે, ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઈન્ડિયાએ સત્તાવાર રીતે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ભારતમાં આ પુસ્તકના પ્રકાશક નથી. ધ હિન્દુના અહેવાલ અનુસાર, પ્રકાશક અને સોનિયા ગાંધીના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે પુસ્તકની હસ્તપ્રત (manuscript) ને લઈને સર્જાયેલી એક અટકી ગયેલી સ્થિતિ અથવા મતભેદને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો, જેના પરિણામે પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસે પ્રકાશન ન કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

પોતાના આગામી પુસ્તક વિશે વાત કરતા સોનિયા ગાંધીએ જણાવ્યું છે કે આ પુસ્તક લખવા પાછળનો મુખ્ય હેતુ તેમના પરિવારનું પ્રામાણિક ચિત્ર રજૂ કરવાનો હતો. હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સ અને ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ગુજરાતીના અહેવાલો મુજબ, સોનિયા ગાંધીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કોઈ રાજકીય પુસ્તક નથી, પરંતુ એક વ્યક્તિગત પુસ્તક છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેમના પરિવાર વિશે ઘણું લખાયું છે, પરંતુ ભાગ્યે જ કોઈએ તેમની વાસ્તવિકતા, તેમના હેતુઓ, તેમના સંઘર્ષો અને તેમની માનવીય ખામીઓને ઊંડાણપૂર્વક સમજાવી છે. તેઓ જેમને જાણતા હતા અને પ્રેમ કરતા હતા, તેવા તેમના પરિવારના સભ્યોને પ્રામાણિકપણે રજૂ કરવાની તેમની ઈચ્છા હતી.

સોનિયા ગાંધીએ તેમના જીવનના અનુભવો શેર કરતા જણાવ્યું કે તેમણે મોટાભાગના જીવન દરમિયાન તેમના વ્યક્તિગત વિચારો અને આંતરિક દુનિયાને ખાનગી રાખી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે જ્યારે દુઃખે તેમને રાજકારણમાં ખેંચ્યા, ત્યારે પણ તેમણે પોતાની ગોપનીયતા જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમના મતે, પોતાના જીવન વિશે ખુલ્લેઆમ લખવું તેમના માટે અકલ્પનીય અને મુશ્કેલ હતું. તેમણે જણાવ્યું કે જાહેર જીવનના રોજિંદા સંઘર્ષો અને ભાગદોડમાંથી પાછા હટ્યા પછી જ તેઓ પોતાની વાર્તાને સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શક્યા અને તેને લખી શક્યા.

પુસ્તકમાં સોનિયા ગાંધીએ પ્રેમ અને વફાદારીને તેમના જીવનના મુખ્ય વિષયો તરીકે દર્શાવ્યા છે. તેમણે લખ્યું છે કે આ બધું ઇંગ્લેન્ડમાં શરૂ થયું હતું, જ્યાં ઇટાલીના એક નાના શહેરની ૧૯ વર્ષની યુવતી એક યુવાન ભારતીય વિદ્યાર્થીને મળી હતી. આ મુલાકાતે તેમને એક નવા દેશ અને નવા પરિવાર તરફ દોરી ગયા, જ્યાં તેમની સાસુ સાથે ગાઢ સંબંધ બંધાયો અને બાળકોના ઉછેરના વર્ષો વીત્યા. તેમણે જણાવ્યું કે પ્રેમ અને વફાદારીએ જ તેમને જીવનની અસહ્ય વ્યક્તિગત દુઃખદિનાઓ સહન કરવામાં મદદ કરી, જેમાં તેમની સાસુ અને પતિના હિંસક મૃત્યુનો સમાવેશ થાય છે.

સોનિયા ગાંધીએ વધુમાં જણાવ્યું કે તેમના પતિ અને ભારત પ્રત્યેના પ્રેમે તેમને ટકાવી રાખ્યા, કારણ કે તેઓ ભારતને પોતાનું સાચું ઘર માનતા હતા. તેમણે ઉમેર્યું કે ફરજની એક મજબૂત ભાવનાએ તેમને જાહેર જીવનમાં પ્રવેશવા માટે પ્રેરિત કર્યા, ભલે તે તેમના પોતાના સ્વભાવ અને અંતઃપ્રેરણાથી સંપૂર્ણપણે વિરુદ્ધ હતું. આ પુસ્તક દ્વારા તેઓ ભારતમાં વિતાવેલા પાંચ દાયકાથી વધુ સમયના અનુભવો શેર કરવા માંગતા હતા, જેમાં તેમણે દેશને પહેલા છેડાથી અને પછી કેન્દ્રથી પરિવર્તિત થતા જોયો છે. આ પુસ્તક તેમની તે યાત્રા અને જે સ્થાનને તેઓ ઘર માનતા હતા તેનો વ્યક્તિગત અહેવાલ છે.

આ સંસ્મરણોમાં ગાંધી પરિવારના કેટલાક મુખ્ય દુઃખદ પ્રસંગોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. જેમાં સંજય ગાંધીનું વિમાન દુર્ઘટનામાં થયેલું મૃત્યુ, ૧૯૮૪માં ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા અને ૧૯૯૧માં રાજીવ ગાંધીની હત્યા જેવી ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે. સોનિયા ગાંધીએ આ પુસ્તક દ્વારા તેમના પરિવારના સભ્યોના માનવીય પાસાઓને ઉજાગર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

સોનિયા ગાંધી કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ અને હાલમાં કોંગ્રેસ સંસદીય પક્ષના અધ્યક્ષ છે. તેઓ ભારતના રાજકારણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી ચૂક્યા છે અને લાંબા સમય સુધી પાર્ટીનું નેતૃત્વ કર્યું છે.