એફએમજીઈ પરીક્ષામાં ૭૭ ટકા ઉમેદવારો નિષ્ફળ રહ્યા અને કારકિર્દીના વિકલ્પોની ચર્ચા

વિદેશથી એમબીબીએસની ડિગ્રી મેળવીને ભારતમાં ડોક્ટર બનવાનું સપનું જોઈ રહેલા મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ્સ માટે એનબીઈએમએસ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના એફએમજીઈ પરીક્ષાના પરિણામો ખૂબ જ નિરાશાજનક રહ્યા છે. એબીપી ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, આ પરીક્ષામાં સામેલ થયેલા અંદાજે ૭૭ ટકાથી વધુ ઉમેદવારો પાસિંગ માર્ક્સ મેળવવામાં નિષ્ફળ ગયા છે, જેના કારણે હજારો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિતતા વચ્ચે લટકતું જોવા મળી રહ્યું છે.

આંકડાકીય માહિતી પર નજર કરીએ તો, ઓક્ટોબર સત્રની આ પરીક્ષામાં કુલ ૪૨,૧૧૩ ઉમેદવારો નોંધાયા હતા, જેમાંથી માત્ર ૯,૩૫૪ વિદ્યાર્થીઓ જ સફળતા પ્રાપ્ત કરી શક્યા છે. જ્યારે ૩૧,૫૩૯ ઉમેદવારો પરીક્ષામાં નિષ્ફળ ગયા છે. આ રીતે પરીક્ષામાં સફળતાનો કુલ દર માત્ર ૨૨.૮૭ ટકા રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ૫,૩૬૫ એવા વિદ્યાર્થીઓ પણ છે જેઓ ૧૪૦ થી ૧૪૯ ની વચ્ચે ગુણ મેળવી શક્યા હતા, એટલે કે તેઓ માત્ર ૧ થી ૧૦ ગુણના તફાવતથી પાસ થવામાં રહી ગયા હતા. આ પરિસ્થિતિમાં એવો પ્રશ્ન ઉભો થયો છે કે જે વિદ્યાર્થીઓ સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ પાસ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે, શું તેમનું ડોક્ટર બનવાનું સપનું તૂટી ગયું છે?

જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પરીક્ષામાં નિષ્ફળતાનો અર્થ એ નથી કે તમારી મેડિકલ કારકિર્દીનો અંત આવી ગયો છે. એબીપી ન્યૂઝના અહેવાલ અનુસાર, એફએમજીઈ પરીક્ષા મુખ્યત્વે ભારતમાં પ્રેક્ટિસ કરવા માટેના કાયદેસરના લાયસન્સિંગના દ્વાર સમાન છે. જો કોઈ વિદ્યાર્થી આ પરીક્ષા ભારતમાં પાસ કરી શકતો નથી, તો પણ તેની પાસે દેશની અંદર અને વૈશ્વિક સ્તરે અન્ય ઘણા શ્રેષ્ઠ કારકિર્દીના વિકલ્પો ખુલ્લા છે.

જે વિદ્યાર્થીઓ ભારતમાં સીધી રીતે ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસ કરી શકતા નથી, તેઓ મેડિકલ અને હેલ્થકેર ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા અન્ય ક્ષેત્રોમાં પોતાનું ભવિષ્ય બનાવી શકે છે. વિદ્યાર્થીઓ હોસ્પિટલ મેનેજમેન્ટ અને હેલ્થકેર મેનેજમેન્ટમાં માસ્ટર્સ કરીને કોર્પોરેટ હોસ્પિટલોમાં હોસ્પિટલ સંચાલન, દર્દીઓની સેવાઓ અથવા મેડિકલ સ્ટ્રેટેજી પ્લાનિંગ જેવા મહત્વના હોદ્દાઓ પર કામ કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, તેઓ આઈસીએમઆર, ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ અને બાયોટેક ફર્મ્સમાં મેડિકલ રિસર્ચ, એપિડેમિયોલોજી અથવા બાયો મેડિકલ સાયન્સના ક્ષેત્રમાં સંશોધનનો માર્ગ પણ પસંદ કરી શકે છે.

વધુમાં, એમપીએચ (MPH) કાર્યક્રમો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ કોમ્યુનિટી હેલ્થ, પોલિસી મેકિંગ અને ડિસીઝ પ્રિવિન્શન મેનેજમેન્ટ જેવા ક્ષેત્રોમાં કામ કરી શકે છે. આ માટે તેઓ એનજીઓ, સરકારી આરોગ્ય પંચો અને વૈશ્વિક આરોગ્ય સમિતિઓ સાથે જોડાઈ શકે છે. વિદ્યાર્થીઓ મેડિકલ લેબ ટેકનોલોજી, રેડિયોલોજી ટેકનોલોજી અથવા ઓક્યુપેશનલ થેરાપી અને ફિઝિયોથેરાપી જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ વિશેષતા (સ્પેશિયલાઇઝેશન) મેળવી શકે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે મેડિકલ પ્રેક્ટિસ માટે પણ ઘણા રસ્તાઓ છે. એમબીબીએસની ડિગ્રી એ વિશ્વ સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત લાયકાત છે, તેથી એફએમજીઈમાં નિષ્ફળ જનારા વિદ્યાર્થીઓ ભારત સિવાય અન્ય દેશોમાં પણ મેડિકલ પ્રેક્ટિસ કરી શકે છે. એબીપી ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, આ દેશોમાં ભારતની જેમ એફએમજીઈને બદલે ત્યાંની પોતાની સ્વતંત્ર લાયસન્સિંગ પરીક્ષાઓ હોય છે.

દાખલા તરીકે, યુએસએમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ મેડિકલ લાયસન્સિંગ એક્ઝામિનેશન પરીક્ષા પાસ કરીને રેસિડેન્સી અને ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસ કરી શકાય છે. તેવી જ રીતે યુકેમાં પણ સમાન પ્રકારની પરીક્ષા પાસ કરીને રજીસ્ટ્રેશન મેળવી શકાય છે. આ ઉપરાંત, ઓસ્ટ્રેલિયામાં ઓસ્ટ્રેલિયા મેડિકલ કાઉન્સિલની પરીક્ષા દ્વારા પણ મેડિકલ પ્રેક્ટિસ કરવાનો માર્ગ ખુલી શકે છે.

એફએમજીઈ (ફારન લાયસન્સ એક્ઝામ ફોર મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ્સ) એ વિદેશી મેડિકલ સ્નાતકો માટે ભારતની લાયસન્સિંગ પરીક્ષા છે. આ પરીક્ષાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે વિદેશથી એમબીબીએસની ડિગ્રી મેળવનાર વિદ્યાર્થીઓ ભારતમાં મેડિકલ પ્રેક્ટિસ કરવા માટે જરૂરી સ્તરનું જ્ઞાન ધરાવે છે કે નહીં.