દિવાળીના નામે વાયરલ થતા ફેક મેસેજથી સાવધાન, ખાલી થઈ શકે છે બેંક ખાતું

દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન સાયબર ઠગો સક્રિય થયા છે અને લોકોની બેંકિંગ વિગતો ચોરવા માટે સોશિયલ મીડિયાનો સહારો લઈ રહ્યા છે. આજ તકના અહેવાલ મુજબ, વોટ્સએપ અને અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર દિવાળી ગિફ્ટ, કેશબેક અને સરકારી સહાયના નામે અનેક પ્રકારની શંકાસ્પદ લિંક્સ મોકલવામાં આવી રહી છે. આ લિંક્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય નાગરિકોની અંગત માહિતી અને બેંકિંગ વિગતો મેળવીને તેમના ખાતામાંથી નાણાંની ઉચાપત કરવાનો છે. આ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને પોલીસ અને વિવિધ સરકારી એજન્સીઓએ નાગરિકોને સતર્ક રહેવા માટે તાકીદ કરી છે.

સાયબર ઠગો દ્વારા અપનાવવામાં આવતી એક મુખ્ય પદ્ધતિમાં વડાપ્રધાનના નામે ૮,૦૦૦ રૂપિયાની દિવાળી ગિફ્ટ આપવાનો દાવો કરવામાં આવે છે. પુણેની પિંપરી-ચિંચવડ સાયબર પોલીસે આ અંગે ખાસ ચેતવણી જારી કરી છે. આ મેસેજમાં એક લિંક આપવામાં આવે છે અને દાવો કરાય છે કે રજિસ્ટ્રેશન કરવાથી આ રકમ મળી જશે. વાસ્તવમાં, આ એક સંપૂર્ણપણે બનાવટી સંદેશ છે. ઠગો આ લિંક દ્વારા લોકો પાસે આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અને બેંક એકાઉન્ટ જેવી સંવેદનશીલ માહિતી માંગે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, રજિસ્ટ્રેશન કે પ્રોસેસિંગ ફીના નામે લોકો પાસેથી પૈસા પણ પડાવવામાં આવે છે. આવી કોઈપણ સરકારી યોજનાની સત્યતા માત્ર સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટ પર જ તપાસવી જોઈએ.

બીજી તરફ, ડિજિટલ પેમેન્ટ કંપનીઓના નામે પણ છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. હૈદરાબાદ પોલીસે ૧,૦૦૦ રૂપિયાના કેશબેક કે ગિફ્ટના નામે આવતા મેસેજને ફેક ગણાવ્યા છે. ઠગો જાણીતી કંપનીઓના લોગો અને નામનો ઉપયોગ કરીને નકલી વેબસાઇટ બનાવે છે, જે અસલી જેવી જ દેખાય છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આ લિંક પર ક્લિક કરે છે, ત્યારે તેને પેમેન્ટ મેળવવાના બહાને યુપીઆઈ પિન (UPI PIN) નાખવા માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે. યાદ રાખવું જોઈએ કે કોઈપણ પ્રકારના કેશબેક કે ગિફ્ટ મેળવવા માટે ક્યારેય યુપીઆઈ પિનની જરૂર પડતી નથી. કોઈપણ ઓફરની પુષ્ટિ હંમેશા સંબંધિત કંપનીની અધિકૃત એપ કે વેબસાઇટ પર જ કરવી જોઈએ.

દિવાળીના અવસરે મિત્રો અને સંબંધીઓને શુભેચ્છા પાઠવવા માટે ડિજિટલ ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સ અને વીડિયો શેર કરવાનો ટ્રેન્ડ છે. સાયબર ગુનેગારો આ આદતનો પણ ગેરલાભ ઉઠાવે છે. અજાણ્યા નંબર પરથી આવતી ગ્રીટિંગ કાર્ડની લિંક પર ક્લિક કરવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. ઘણીવાર આ મેસેજ કોઈ પરિચિતના એકાઉન્ટમાંથી પણ આવી શકે છે, જેનું એકાઉન્ટ હેક થયેલું હોય. આવી લિંક્સ ખોલવાથી યુઝરને નકલી વેબસાઇટ પર રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવે છે અથવા કોઈ શંકાસ્પદ એપ ડાઉનલોડ કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે. આ પ્રકારના હુમલાઓનો ઉપયોગ વોટ્સએપ એકાઉન્ટ પર કબજો મેળવવા માટે પણ થઈ શકે છે.

આ સંદર્ભમાં, CERT-In (ઈન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ) એ અગાઉ 'ઘોસ્ટ પેરિંગ' (GhostPairing) અભિયાન અંગે ચેતવણી આપી હતી. આ પદ્ધતિમાં વોટ્સએપના ડિવાઇસ લિંકિંગ ફીચરનો દુરુપયોગ કરીને યુઝરના એકાઉન્ટ સુધી અનધિકૃત પહોંચ મેળવવામાં આવે છે. તેથી, કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલા સાવચેતી રાખવી અત્યંત આવશ્યક છે. જો ભૂલથી કોઈ લિંક પર ક્લિક થઈ જાય, તો તરત જ તમારા ફોનમાંથી શંકાસ્પદ એપ્સ દૂર કરો અને બેંકિંગ પાસવર્ડ બદલી નાખો.

સાયબર સુરક્ષા એ એક વિશાળ ક્ષેત્ર છે જે કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ્સ, નેટવર્ક્સ અને ડેટાને ડિજિટલ હુમલાઓથી બચાવવા માટે કામ કરે છે. વર્તમાન સમયમાં જ્યારે મોટાભાગના આર્થિક વ્યવહારો ઓનલાઇન થઈ રહ્યા છે, ત્યારે સાયબર ગુનેગારો સતત નવી પદ્ધતિઓ શોધી રહ્યા છે. સરકારી એજન્સીઓ અને સાયબર પોલીસ વિભાગો સતત લોકોને જાગૃત કરવા માટે અભિયાન ચલાવે છે, જેથી નાગરિકો પોતાની ડિજિટલ સંપત્તિ સુરક્ષિત રાખી શકે. ટેકનોલોજીના વધતા ઉપયોગ સાથે, સાયબર સાક્ષરતા એ આજના યુગની સૌથી મોટી જરૂરિયાત બની ગઈ છે.