કેન્દ્ર સરકારના મંત્રાલયોમાં હવે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદીને અગ્રતા અપાશે

કેન્દ્ર સરકારના નાણા મંત્રાલયે તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે હવેથી સરકારી સ્ટાફ કારની ખરીદી માટે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ને 'ડિફોલ્ટ અને પસંદગીની પસંદગી' તરીકે રાખવામાં આવે. 'ધ હિન્દુ' અને 'બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ'ના અહેવાલ મુજબ, આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો, અશ્મિભૂત ઇંધણ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહનને વેગ આપવાનો છે. આ નવી નીતિ હેઠળ, સરકારી વિભાગોએ હવે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદી માટે ૨૦ લાખ રૂપિયાની નેટ ડીલર પ્રાઈસ (NDP) મર્યાદા નક્કી કરી છે.

નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ દ્વારા ૧૦ નવેમ્બરના રોજ જારી કરવામાં આવેલા ઓફિસ મેમોરેન્ડમમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, જ્યારે પણ હાલના પેટ્રોલ, ડીઝલ કે હાઇબ્રિડ (ICE) વાહનોને બદલવાની કે નવા વાહનો ખરીદવાની જરૂરિયાત ઊભી થાય, ત્યારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને જ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. અગાઉ ૨૦૨૨માં જારી કરવામાં આવેલી સૂચનાઓમાં સ્ટાફ કાર માટે NDP મર્યાદા ૬ લાખ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી હતી, જેમાં હવે નોંધપાત્ર ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમ મુજબ, ICE વાહનો માટે ૧૦ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા રાખવામાં આવી છે, જે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે નિર્ધારિત ૨૦ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા કરતા અડધી છે.

જો કોઈ મંત્રાલય કે વિભાગને એવું લાગે કે ઇલેક્ટ્રિક વાહનની ખરીદી કે તેનો ઉપયોગ વ્યવહારુ નથી અને તેઓ ICE વાહન ખરીદવા માંગતા હોય, તો તેમણે આ માટે યોગ્ય કારણો સાથેનો પ્રસ્તાવ ખર્ચ વિભાગને મોકલવો પડશે. આવા કિસ્સાઓમાં, વહીવટી મંત્રાલયના સચિવની મંજૂરી અને નાણાકીય સલાહકારની સહમતિ લેવી અનિવાર્ય રહેશે. આ પ્રક્રિયા દરેક કિસ્સામાં અલગ-અલગ રીતે તપાસવામાં આવશે. વધુમાં, તમામ વિભાગોએ ભાડે લેવામાં આવતા વાહનો માટે પણ ૨૦૨૨ની સૂચનાઓનું પાલન કરવાનું ચાલુ રાખવું પડશે, જેમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને ભાડે લેવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. જો ભાડા પર પણ ICE વાહન લેવું જરૂરી જણાય, તો તેના માટે પણ ખર્ચ વિભાગની મંજૂરી લેવી પડશે.

સરકારના આ અભિગમમાં નાણાકીય પ્રોત્સાહનો, સ્થાનિક ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન, ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ અને ગ્રાહક તથા સંસ્થાકીય સ્તરે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાના પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. આ નીતિનો હેતુ કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો અને ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવાનો છે. આ પગલું ભારત સરકારની સ્વચ્છ ગતિશીલતા તરફની વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે, જે લાંબા ગાળાના પર્યાવરણીય લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.