આઈએએસ અધિકારી અંશુલ મિશ્રાને એક મહિનાની જેલની સજા રદ કરી

મદ્રાસ હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે આઈએએસ અધિકારી અંશુલ મિશ્રાને કોર્ટના અવમન્યના કાર્યવાહીમાં દોષિત ઠેરવીને આપવામાં આવેલી એક મહિનાની સાદી જેલની સજાના આદેશને રદ કરી દીધો છે. ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ જજ દ્વારા આપવામાં આવેલ આ સજાના આદેશને રદ કર્યો છે.

જસ્ટિસ જે. નિશા બાનુ અને જસ્ટિસ એસ. સૌન્થરની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે ૧૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ આઈએએસ અધિકારી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અવમન્ય અપીલને મંજૂરી આપી હતી. આ સાથે જ બેન્ચે અધિકારીને અપીલ દાખલ કરતી વખતે કોર્ટમાં જમા કરાવેલી ₹૨૫,૦૦૦ની રકમ પાછી ખેંચવાની પણ પરવાનગી આપી હતી.

બેન્ચે અવલોકન કર્યું હતું કે, અવમન્ય માટે અધિકારીને આપવામાં આવેલી સજા અયોગ્ય હતી, કારણ કે તેમણે અવમન્યની અરજીમાં કાયદેસરની નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી તે પહેલાં જ વ્રિટ કાર્યવાહીમાં સિંગલ જજ દ્વારા પસાર કરવામાં આવેલા આદેશનું પાલન કરી દીધું હતું. જોકે, કોર્ટના આદેશના પાલનમાં થયેલા અતિશય વિલંબ અંગે બેન્ચે તીવ્ર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ વિલંબ ૧૮ મહિનાથી વધુ સમયનો હતો. જસ્ટિસ બાનુએ તેમના આદેશમાં લખ્યું હતું કે, વાજબી કારણોના અભાવે નિર્દેશોના પાલનમાં થયેલા વિલંબને ગંભીરતાથી લેવો જોઈએ.

આ સમગ્ર વિવાદ ૨૦૦૩માં આર. લલિતાંબલ અને કે.એસ. વિશ્વનથન નામના વરિષ્ઠ ભાઈ-બહેનો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી વ્રિટ પિટિશન સાથે જોડાયેલો છે. તેઓ વર્ષોથી તેમની કિંમતી સ્થાવર મિલકત પરત મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા. જાહેર હેતુ માટે આ મિલકત સંપાદિત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ અહેવાલો મુજબ તેનો તે હેતુ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો.

અરજદારોના જણાવ્યા અનુસાર, ચેન્નાઈમાં નેસાપક્કમ રોડ પાસે આવેલી તેમની ૧૭ સેન્ટ જમીનનું ૧૯૮૩માં તમિલનાડુ હાઉસિંગ બોર્ડના ટેનમેન્ટ્સ બનાવવા માટે સંપાદન કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ જ્યારે લાંબા સમય સુધી જમીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નહીં, ત્યારે પિટિશનરોએ મિલકત પરત મેળવવા માટે કાયદાકીય લડાઈ શરૂ કરી હતી.

૨૦૦૩માં દાખલ કરવામાં આવેલી વ્રિટ પિટિશન અને ત્યારબાદની અવમન્ય કાર્યવાહીના પરિણામે, આશરે ૧૦.૫ સેન્ટ જમીન તેમને પરત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ બાકીની ૬.૫ સેન્ટ જમીન નેસાપક્કમ રોડને પહોળો કરવાના હેતુ માટે રાખવામાં આવી હતી. બાકી રહેલી મિલકત પરત મેળવવા માટે ભાઈ-બહેનોએ બીજી વખત કાયદાકીય લડાઈ શરૂ કરી હતી.

૨૨ નવેમ્બર, ૨૦૨૩ના રોજ તેમની બીજી વ્રિટ પિટિશનનો નિકાલ કરતી વખતે, હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ પી. વેલમુરુગને CMDA ના મેમ્બર સેક્રેટરીને પિટિશનરોની વિનંતી પર વિચાર કરવા અને બે મહિનાની અંદર યોગ્ય આદેશ પસાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. જોકે, આ આદેશનું પાલન ન થતા, ભાઈ-બહેનોએ ૨૦૨૪માં અવમન્યની અરજી દાખલ કરી હતી.

જસ્ટિસ વેલમુરુગ દ્વારા ૧૩ માર્ચ, ૨૦૨૫ના રોજ કાયદેસરની નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, જેમાં શ્રી મિશ્રાની કોર્ટમાં રૂબરૂ હાજરી અનિવાર્ય કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ૨૮ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ના રોજ તેમને અવમન્યના ગુના માટે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. જેલની સજા ઉપરાંત, અધિકારીને તેમના અંગત ભંડોળમાંથી ભાઈ-બહેનોને ₹૨૫,૦૦૦નું વળતર ચૂકવવાનો પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. જસ્ટિસ વેલમુરુગે અવમન્યની અરજીમાં આદેશ આપતી વખતે જણાવ્યું હતું કે, અનેક કિસ્સાઓમાં જોવા મળે છે કે ગરીબ અને પીડિત પક્ષકારો પોતાની વાજબી ફરિયાદોના નિવારણ માટે જાહેર સત્તાધિકારીઓનો સંપર્ક કર્યા પછી, બંધારણીય અદાલતોમાં નિર્દેશો મેળવવા માટે મજબૂર થાય છે. ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ પછી પણ, સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ તેમના કારણોસર આદેશનું પાલન કરવામાં વિલંબ કરે છે અથવા તેને સંપૂર્ણપણે અવગણે છે, જેના કારણે પક્ષકારોએ તેમના અધિકારોના અમલીકરણ માટે અવમન્યની કાર્યવાહીનો સહારો લેવો પડે છે.

આ સજા સામે અપીલ કરવામાં આવતા, ૧૨ જૂન, ૨૦૨૫ના રોજ જસ્ટિસ એમ.એસ. રમેશ અને જસ્ટિસ વી. લક્ષ્મીનારાયણનની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે એક મહિનાની સાદી જેલની સજા સ્થગિત કરી હતી અને અધિકારીને તેમની સેવા રેકોર્ડ પર કોઈ અસર કર્યા વિના અને અપીલના નિકાલ સુધી હાઈકોર્ટના રજિસ્ટ્રાર (ન્યાયિક) પાસે ₹૨૫,૦૦૦ જમા કરાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.