ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ૪૨૭ જિલ્લામાં સિવિલ ડિફેન્સ નેટવર્ક સક્રિય કરાયું હતું: પૂર્વ આર્મી ચીફ

ભારતના પૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ તાજેતરમાં એક ખાનગી કાર્યક્રમ દરમિયાન 'ઓપરેશન સિંદૂર'ના મહત્વના પાસાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ઓપરેશન દરમિયાન દેશના ૪૨૭ જિલ્લાઓમાં સિવિલ ડિફેન્સ નેટવર્કને સક્રિય કરવામાં આવ્યું હતું. ૭ મે, ૨૦૨૫ના રોજ હાથ ધરવામાં આવેલી આ કવાયતનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન આશ્ચર્યનું તત્વ જાળવી રાખવાનો હતો. નિવૃત્તિ બાદ પોતાના પ્રથમ મોટા સંબોધનમાં તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભવિષ્યના યુદ્ધો માત્ર સરહદો પર જ નહીં, પરંતુ દેશના મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય એકમો જેવા કે પાવર પ્લાન્ટ્સ, ઔદ્યોગિક સુવિધાઓ, ખાણો, હોસ્પિટલો અને ડેટા સેન્ટર્સના દરવાજાઓ પર પણ લડાશે.

જનરલ દ્વિવેદીએ ઓપરેશન સિંદૂરના અનુભવોને ટાંકીને કહ્યું કે, આ ઓપરેશન સાબિત કરે છે કે ખાનગી સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સિવિલ ડિફેન્સ નેટવર્ક દેશની સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રની સુરક્ષા માત્ર નિયંત્રણ રેખા (LoC) પર જ નક્કી થતી નથી, પરંતુ મધ્યરાત્રિએ પાવર પ્લાન્ટના ગેટ પર તૈનાત સુરક્ષાકર્મીઓ પણ તેટલા જ મહત્વના છે. તેમણે ખાનગી સુરક્ષા કર્મચારીઓને દેશના સૌથી મોટા માનવ સેન્સર નેટવર્ક તરીકે વર્ણવ્યા હતા. જો આ કર્મચારીઓને યોગ્ય તાલીમ આપવામાં આવે અને તેમને મુખ્ય પ્રવાહ સાથે જોડવામાં આવે, તો તેઓ દેશ માટે એક વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ સાબિત થઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જો તેઓ અપ્રશિક્ષિત રહે તો તે સુરક્ષામાં એક મોટી ખામી બની શકે છે.

ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતની હવાઈ સુરક્ષા પ્રણાલીની સફળતા વિશે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ સફળતા કોઈ એક હથિયાર કે સિસ્ટમને આભારી નથી, પરંતુ વિવિધ સ્તરો પર કામ કરતી સંસ્થાઓના સંકલનનું પરિણામ છે. તેમણે સમજાવ્યું કે ડ્રોન હુમલાઓને રોકવા માટે એક સંસ્થાના સેન્સર્સ, બીજી સંસ્થાના જામર્સ અને ત્રીજી સંસ્થાની ગન એકસાથે જોડાઈને કામ કરી રહી હતી. આ જ સિદ્ધાંતને આંતરિક સુરક્ષા માળખામાં પણ લાગુ કરવાની જરૂર છે, જ્યાં ખાનગી સુરક્ષા કર્મચારીઓ શોધના પ્રથમ સ્તર તરીકે કામ કરી શકે છે. તેઓ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓને ઓળખીને જમીની સ્તરેથી મહત્વપૂર્ણ ગુપ્ત માહિતી પૂરી પાડી શકે છે.

યુદ્ધના બદલાતા સ્વરૂપ વિશે ચેતવણી આપતા તેમણે કહ્યું કે હવે સંઘર્ષો ભૌતિક, ડિજિટલ અને મનોવૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રોમાં એકસાથે લડવામાં આવે છે. ભવિષ્યના જોખમોમાં અંદરના વ્યક્તિઓની મીલીભગત, સાયબર ઘૂસણખોરી, તોડફોડ, ખોટી માહિતીનો ફેલાવો અને માન્ય ઓળખપત્રો ધરાવતા વ્યક્તિઓ દ્વારા થતા હુમલાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ખાનગી સુરક્ષા કર્મચારીઓ સુરક્ષા માળખાની બહાર નથી, પરંતુ તેઓ તેની અંદર જ છે. આ પ્રકારની વ્યાપક તૈયારીઓ જ ભારતને વ્યૂહાત્મક આશ્ચર્ય પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થઈ છે.

જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી ભારતીય સેનાના પૂર્વ વડા હતા.